Lokalizacja: teren przy strażnicy w Gąsocinie, ul. Strażacka

Odsłonięcie: 8 V 2015 Materiał: czarny granit Wymiary: 500 mm x 600 mm fundator i wykonawca Bernard Grzankowski

Osłonięcie tablicy odbyło się w trakcie „Dni Strażaka 2015” połączonego z jubileuszem 90-lecia powstania OSP w Gąsocinie. Tablica została umieszczona na cokole pomnika św. Floriana, patrona strażaków. Aktu poświecenia dokonał ks. kanonik Jan Dzieniszewski – w asyście wójt M. Ślubowskiej – kapelan straży pożarnej, wicedziekan dekanatu ciechanowskiego i proboszcz par. pw. św. Franciszka z Asyżu w Ciechanowie. Relację z uroczystości zamieścił „Tygodnik Ciechanowski i „Puls Ciechanowa.

Człowiek od początku istnienia walczył z siłami natury. Z walki tej wychodził najczęściej pokonany. Płonęły lasy, rzeki zalewały pola uprawne i domostwa, głód i choroby dziesiątkowały ludność. Natura pokazywała swą ciemną stronę mocy, czyniła człowieka pokornym i małym wobec potęgi przyrody. Rodziło się przekonanie o boskiej naturze świata i potędze bóstw lub bogów. Człowiek starał się zdobyć przychylność bogów różnymi sposobami, najczęściej ofiarą lub modlitwą. Wśród modlitw o charakterze błagalnym wyróżnia się chóralna pieśń zwana w kręgu kultury katolickiej suplikacją¹. Najbardziej znana pieśń suplikacyjna zaczyna się od słów inwokacji : Święty Boże, Święty mocny, Święty o nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami, a jej następne słowa stanowią fragment „Litanii do Wszystkich Świętych”.

Święty Boże, Święty mocny, Święty a nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami.

Od powietrza, głodu, ognia i wojny, wybaw nas Panie.

Od nagłej a niespodziewanej śmierci, zachowaj nas Panie.

My grzeszni Ciebie Boga prosimy, wysłuchaj nas Panie.

Trzykrotne błagalne wezwanie do Boga o zmiłowanie poprzedza prośbę o wybawienie od zagrożeń towarzyszących ludziom od zarania świata: od powietrza, głodu, ognia i wojny. Wśród tych zagrożeń pojawia się ogień, trawiący bezlitośnie ludzkie osady i dobytek. Nieokiełznany żywioł budził zawsze strach i zwątpienie w sprawiedliwość losu, stąd też człowiek starał się wymodlić wybawienie od strasznego żywiołu. XXI wiek przyniósł kolejne śmiertelne zagrożenie – chorobę wirusową o charakterze pandemicznym. Suplikacja Święty Boże, … jeszcze raz ukazała swą ponadczasowość, także na czas pandemii Covid-19.

Kiedy nie wystarczały modlitwy, pozostawało liczyć na pomoc ludzi, którzy bezinteresowne ratowanie ludzi uczynili swoją misję, następnie zobowiązanie, a w końcu zawód. To strażacy. Polska zawdzięcza im wiele. Nie tylko ochronę przed ogniem i zagrożeniami ogniowymi, nie tylko pomoc w zdławieniu niszczycielskiego żywiołu, ale także poczucie bezpieczeństwa, że jest ktoś, kto przyjdzie w dramatycznym momencie z pomocą. Nie bez powodu strażacy stanowią przez dziesiątki lat grupę zawodową, która cieszy się największym zaufaniem społecznym Polaków.

Przy okazji warto zwrócić uwagę, że zagrożenie pożarem i jego niszczycielską siłą dotyczyło szczególnie tych miejscowości, osad i pojedynczych budowli, które leżały wokół linii kolejowych. Iskry z parowozów powodowały często niezwykle groźne pożary, pustoszące posiadłości i zabudowania gospodarcze. Gąsocin znalazł się na trakcie Kolei Nadwiślańskiej, niewykluczone więc, że lokalny oddział straży pożarnej niejednokrotnie zmagał się z tym problemem². O takim pożarze, który w 1911 r. spustoszył niemal cały Stupsk pod Mławą, pisze na łamach „Tygodnika Ciechanowskiego” Leszek Zygner³. Spłonął wówczas drewniany kościółek, pochodzący z XVIII wieku, jeden z najstarszych w tym regionie. Zagrożenie pożarem związane było także z dużymi zakładami przemysłowymi, gdzie nie trudno było o niekontrolowany wybuch ognia wskutek iskrzenia instalacji lub urządzeń elektrycznych.

Sugerowana bibliografia:

Jerzy Pełka, Dzieje ochotniczego pożarnictwa w powiecie ciechanowskim (1882-2002), Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie, Ciechanów 2002

Ryszard Szaflik, Dzieje Ochotniczych Straży Pożarnych w Polsce, Fundacja „Edukacja i Technika Ratownictwa”, Warszawa 2005