Lokalizacja: kościół poklasztorny pw. Nawiedzenia NMP przy ul. Augustiańskiej w Ciechanowie

Odsłonięcie: 1989 z inicjatywy uczestników Zjazdów Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Z. Krasińskiego w Ciechanowie przy wsparciu organizacyjnym TMZC

Tablica: czarny marmur o wym. 480 mm x 550 mm umieszczona na ścianie kościoła

Tablica epitafijna ku pamięci księży prefektów, nauczycieli religii i historii Kościoła w ciechanowskich szkołach średnich w okresie przedwojennym. Kościół poklasztorny w okresie międzywojennym i po wojnie, do momentu utworzenia w Ciechanowie drugiej parafii w 1977 roku, przeznaczony był przede wszystkim dla ciechanowskiej młodzieży. Na tablicy widnieją nazwiska trzech księży: Tyburcjusza Góreckiego, Aleksandra Pęskiego i Antoniego Kowalczyka. W podpisie: Wdzięczni wychowankowie.

W dniach 24-25 czerwca 1989 roku odbywał się w Ciechanowie VII Zjazd Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Z. Krasińskiego. Drugiego dnia w niedzielę po złożeniu kwiatów na grobach profesorów organizatorzy zjazdu po raz pierwszy od wielu lat mogli zaprosić uczestników do kościoła poaugustiańskiego na uroczystą mszę św. pod przewodnictwem sufragana płockiego ks. Jana Wosińskiego z udziałem ks. proboszcza Zenobiusza Mosakowskiego. W czasie mszy św. nastąpiło odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej trem kolejnym prefektom ciechanowskich szkół średnich¹.

Tyburcjusz Bolesław Górecki urodził się 11 sierpnia 1883 roku w miejscowości Falęcin w pow. płockim. Święcenia kapłańskie kościoła rzymsko-katolickiego otrzymał 17 maja 1908 roku. Pierwszy wikariat odbył w latach 1908-1911 w parafii Czerwińsk nad Wisłą, skąd przeszedł w 1912 roku do Ciechanowa. Otrzymał nominację na prefekta² i rektora kościoła poklasztornego³. W parafii ciechanowskiej spędził osiem lat, po czym został nominowany proboszczem parafii Janowo. W 1923 roku został proboszczem parafii Wyszyny, w 1932 w Nowym Mieście. 3 września 1939 roku po niemieckiej inwazji opuścił parafię i z tysiącami uchodźców udał się w kierunku Warszawy. Powrócił 10 października, już po rozpoczęciu okupacji hitlerowskiej. Wyrzucony przez Niemców z plebanii, zamieszkał w malutkim pokoiku w organistówce. 11 listopada odprawił mszę św. w intencji Ojczyzny z okazji Święta Niepodległości. Następnego dnia Niemcy aresztowali go i osadzili w areszcie śledczym w Płońsku. W trakcie śledztwa został poddany straszliwym torturom. Więzienie opuścił 31 grudnia 1939 roku z zakazem wyjeżdżania z parafii i wygłaszania kazań oraz obowiązkiem meldowania się na posterunku żandarmerii co drugi dzień. Nie odzyskał już zdrowia i wycieńczony zmarł w parafii 17 lipca 1940 roku. Pogrzeb nieustraszonego kapłana stał się manifestacją patriotyzmu mieszkańców Nowego Miasta, których wielu spoczywa razem z nim na miejscowym cmentarzu⁴.

Aleksander Pęski urodził się 15 XI 1890 w Płocku. W 1899 roku wstąpił do seminarium duchownego, świecenia kapłańskie uzyskał 12 czerwca 1905 roku z rak biskupa płockiego ks. A. Wnukowskiego. Pierwszą placówką był wikariat w Krzynowłodze Małej, następnie w Ciechanowie i kolejno: w Pałukach, Czyżewie i Winnicy. W 1909 roku został administratorem parafii w Wyszogrodzie. Pierwsze probostwo otrzymał w 1913 r. w Duczyminie, kolejne w 1916 r. w Ciachcinie. Przez cały okres swojego kapłaństwa uczył religii, nic więc dziwnego, że 3 lipca 1920 r. otrzymał nominację na rektora kościoła poaugustiańskiego w Ciechanowie i prefekta miejscowych szkół średnich, po opuszczeniu kościoła w 1920 r. przez ks. Tybercjusza Góreckiego. Uczył religii w Gimnazjum Męskim im. Z. Krasińskiego i Gimnazjum Żeńskim im. Z. Choromańskiego, także po połączeniu obu szkół. Jako rektor „klasztorka”, będącego kościołem szkolnym, gruntownie go wyremontował, gdyż przed jego przybyciem świątynia była zniszczona i zapieczętowana, by nie narażać wiernych na niebezpieczeństwo. Odrestaurował dom rektorski i pozostałe budynki plebańskie. W 1925 r. doprowadził do konsekracji dwóch dzwonów, czego dokonał z upoważnienia biskupa jego brat – ks. Adam Pęski, profesor seminarium duchownego i znany publicysta. Ksiądz A. Pęski był moderatorem diecezjalnym Sodalicji Męskich i kapelanem harcerstwa. W 1936 r. otrzymał honorowy tytuł szambelana papieskiego, a za pracę w szkolnictwie Brązowy Medal. Okres wojny i okupacji spędził w Ciechanowie, utrzymując się z uprawy ziemi kościelnej o ogrodu. Po zakończeniu II wojny światowej i przywróceniu polskiej administracji podjął na nowo pracę nauczyciela w Liceum Ogólnokształcącym, także w Liceum dla Dorosłych. Na emeryturę przeszedł w sierpniu 1948 r., a w 1950 r. został zwolniony z funkcji rektora kościoła poaugustiańsiego. Ksiądz A. Pęski był znakomitym kaznodzieją, prefektem, ale również autorem wielu ciekawych artykułów w czasopismach katolickich i lokalnych. Publikował w „Miesięczniku Pasterski Płockim”, „Mazurze”, „Kurierze Płockim”, „Dzienniku Płockim” i „Głosie Mazowsza”. Pisał też obrazki sceniczne i kazania. Zmarł 8 stycznia 1953 roku, mając 73 lata, w tym 48 lat w kapłaństwie. W Ciechanowie spędził 33 lata, został pochowany na cmentarzu parafialnym przy ul. Płońskiej⁵.

Ks. Franciszek Gościniak urodził się w 28 XI 1897 r. w Radziwiu. Po ukończeniu szkoły elementarnej kształcił się w Gimnazjum im. św. S. Kostki w Płocku, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości. Po maturze rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym. Święcenia kapłańskie otrzymał 26 V 1921 r. w bazylice katedralnej w Płocku z rąk bp. A. Nowowiejskiego. Pracę kapłańska podjął jako prefekt szkół podstawowych w Ciechanowie. Przez blisko 18 lat uczył religii w szkołach ciechanowskich, wykazując się w pracy dużą gorliwością, solidnością, taktem i kulturą w kontaktach z młodzieżą i rodzicami. W grudniu 1939 r. został przeniesiony do Bielska, skąd musiał uciekać do Generalnej Guberni. Po zakończeniu wojny wrócił do Bielska i wkrótce otrzymał nominacje na proboszcza i dziekana w Makowie Mazowieckim, będąc do 1955 r. prefektem w miejscowych szkołach. W maju 1973 r. przeszedł na emeryturę, pozostając jako proboszcz senior na plebanii w Makowie. Zmarł 13 XII 1983 r. i został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Płocku-Radziwiu. Był kanonikiem honorowym kapituły kolegiackiej pułtuskiej i szambelanem papieskim⁶.

Antoni Kowalczyk urodził się 19 VIII 1904 roku we wsi Mokry Las w parafii Wąsewo jako syn Adama i Marianny z Łukasików. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Wąsewie uczył się w niższym seminarium w Płocku, gdzie otrzymał w 1923 roku świadectwo dojrzałości. Studiował w seminarium duchownym we Lwowie i ukończył je z wynikiem celującym ze wszystkich przedmiotów. Święcenia kapłańskie otrzymał 26 VI 1927 roku z rąk bp. Bolesława Twardowskiego, metropolity lwowskiego. W tymże roku otrzymał absolutorium na Wydziale Teologicznym UJK, a w 1933 roku uzyskał stopień magistra teologii. Do 1939 roku pracował jako prefekt w Trembowli, Stryju, Bieżanach i kołomyi. Latem 1939 roku powołany został do wojska jako kapela. Kampanię wrześniową przeżył z 24 Pułkiem Ułanów, którego dowódca był pułkownik Tadeusz Komorowski, późniejszy komendant Główny AK. Podczas wojny pracował w duszpasterstwie wiejskim. W 1943 roku, wskutek rzezi dokonywanych przez Ukraińców na Polakach, ks. Kowalczyk powrócił do rodziny w Mokrym Lesie i pracował w parafii wąsewskiej, pomagając w duszpasterstwie. Miał młodszego brata Piotra (ps. Oracz), który także był kapłanem i zginął 16 IX 1944 roku w Warszawie, spiesząc do chorego z posługą kapłańską. 4 VIII 1945 roku skierował do administratora apostolskiego, ks. S. Figielskiego, prośbę o przyjęcie do diecezji płockiej. 21 VIII 1945 otrzymał nominację na wikariat i prefekturę w Goworowie, a w październiku 1946 roku przeniesiony został do Gostynina, gdzie pełnił funkcję prefekta po ks. Bolesławie Zielenieckim. W lipcu 1948 roku został mianowany prefektem w gimnazjum i liceum w Ciechanowie, po ks. Aleksandrze Pęskim. Od 29 VIII 1950 roku był rektorem kościoła poaugustiańskiego, pełniącego nadal rolę kościoła dla młodzieży. W 1955 roku otrzymał funkcję prefekta w szkołach powszechnych, bowiem nauczanie młodzieży licealnej odbywało się już w salkach katechetycznych przy kościołach. 1 października 1961 roku został zwolniony z obowiązków rektora kościoła św. Tekli, przeszedł też w stan spoczynku jako nauczyciel religii. Był kanonikiem tytularnym. Nadal mieszkał przy kościele, pomagając w miarę możliwości w pracy parafialnej. Nie został jednak inkardynowany do diecezji płockiej. Zmarł 21 lipca 1975 roku w Ciechanowie. Pochowany został w rodzinnej parafii na cmentarzu w Wąsewie. Żył 71 lat, w tym 48 lat w kapłaństwie.

Sugestie bibliograficzne:

Michał Grzybowski, Duchowieństwo diecezji płockiej w XX wieku, t. I, cz. 2, Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej „Biblos”, Płock-Tarnów 2008