{"id":209,"date":"2022-09-04T19:50:57","date_gmt":"2022-09-04T17:50:57","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=209"},"modified":"2022-09-04T19:52:29","modified_gmt":"2022-09-04T17:52:29","slug":"3-posag-sw-piotra-apostola-w-ciechanowie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/3-posag-sw-piotra-apostola-w-ciechanowie\/","title":{"rendered":"3. Pos\u0105g \u015bw. Piotra Aposto\u0142a w Ciechanowie"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: skwer u zbiegu ul. Warszawskiej i ks. P. \u015aciegiennego<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 17 IX 2000 z inicjatywy TMZC jako istotny element obchod\u00f3w 2000-lecia chrze\u015bcija\u0144stwa. <\/span><\/p>\n

Model rze\u017aby wykona\u0142 ciechanowianin, artysta rze\u017abiarz Marek Zalewski. Projekt zagospodarowania terenu opracowali Stanis\u0142aw Korpanty i Henryk Kuchalski, obr\u00f3bki kamienia i wykonania coko\u0142u ze szwedzkiego granitu podj\u0105\u0142 si\u0119 Zak\u0142ad Kamieniarski GRAN-MAR J\u00f3zefa Orzechowskiego z Dzia\u0142dowa, wykonawca m.in. elewacji z piaskowca na terenie Zabytkowego Zespo\u0142u Pa\u0142acowo-Parkowego \u2013 Muzeum Romantyzmu w Opinog\u00f3rze, elewacji z granitu hotelu \u201eHeveliusz\u201d w Gda\u0144sku oraz stacji metra \u201ePlac Wilsona\u201d w Warszawie.<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: br\u0105z, pomnik o wysoko\u015bci ok. 3,5 m, odlew wykonany w Zak\u0142adzie Odlewniczym Metali Nie\u017celaznych Tomasza Zwoli\u0144skiego w I\u0142\u017cy (w zak\u0142adzie tym wykonano m.in. odlew kwadrygi, kt\u00f3ra zdobi fasad\u0119 budynku Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie, oraz replik\u0119 rze\u017aby kondotiera Bartolomeo Colleoniego d\u0142uta Andrei del Verrocchia na dziedzi\u0144cu Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie). <\/span><\/p>\n

Jednym z najsilniejszych znak\u00f3w identyfikacyjnych ka\u017cdego polskiego miasta jest jego herb. Opisuje symbolicznie wsp\u00f3lnot\u0119 spod tego znaku, wskazuj\u0105c katalog wsp\u00f3lnie podzielanych warto\u015bci i przekona\u0144. To publiczne wyznanie przynale\u017cno\u015bci do danej grupy, zamieszkuj\u0105cej okre\u015blone terytorium wyznaczone granicami. To jednocze\u015bnie wyraz dumy ze swych korzeni i przodk\u00f3w, uznanie ich roli i znaczenia w historii. Proces kszta\u0142towania si\u0119 herb\u00f3w, symbolik\u0119 i znaczenie bada i opisuje heraldyka, jedna z pomocniczych nauk historii. Podstaw\u0105 bada\u0144 s\u0105 zachowane do dzisiaj stare herbarze, piecz\u0119cie, monety, freski, p\u0142yty nagrobne i bezcenne dokumenty r\u0119kopi\u015bmienne. <\/span><\/p>\n

Herb opr\u00f3cz funkcji symbolicznej pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 informacyjn\u0105 i u\u017cyteczn\u0105. Jak pisze Marian Gumowski: <\/span>Herb miasta (\u2026) by\u0142 zawsze oznak\u0105 samorz\u0105du i oznak\u0105 reprezentacyjn\u0105 miasta. S\u0142u\u017cy\u0142 do oznaczania w\u0142asno\u015bci miejskiej jako znak nie tylko reprezentacyjny, ale i w\u0142asno\u015bciowy, a wiec przeznaczony do cel\u00f3w praktycznych, jak oznaczanie budynk\u00f3w i sprz\u0119t\u00f3w (np. woz\u00f3w), ale w pierwszym rz\u0119dzie figurowa\u0142 na piecz\u0119ciach1<\/sup><\/a>. <\/i><\/span>Zgodnie z ustaleniami M. Gumowskiego i W. G\u00f3rczyka Ciechan\u00f3w po uzyskaniu praw miejskich w 1400 roku musia\u0142 obra\u0107 sobie w\u0142asne god\u0142o i umie\u015bci\u0107 je na miejskiej piecz\u0119ci. Sta\u0142o si\u0119 to najprawdopodobniej po 1420 roku, cho\u0107 najstarszy dokument z piecz\u0119ci\u0105 pochodzi z 1482 roku. Niestety, na \u017cadnym odcisku nie da si\u0119 odczyta\u0107 ani god\u0142a, ani legendy. Pierwszy czytelny odcisk piecz\u0119ci Ciechanowa pochodzi z 1533 roku. W godle widnieje \u015bw. Piotr, trzymaj\u0105cy klucz w lewej r\u0119ce. Na kilku innych piecz\u0119ciach z lat p\u00f3\u017aniejszych \u015bw. Piotr trzyma klucz na prawym ramieniu albo w wyci\u0105gni\u0119tej prawej r\u0119ce, ale klucz zawsze zwr\u00f3cony jest z\u0119bem do g\u00f3ry. <\/span><\/p>\n

Herbem Ciechanowa jest \u015bw. Piotr Aposto\u0142 przedstawiony na b\u0142\u0119kitnym polu w srebrnej szacie, ze z\u0142otym nimbem, trzymaj\u0105cy w prawej r\u0119ce z\u0142oty klucz z\u0119bem do g\u00f3ry. Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce Ciechan\u00f3w za sw\u00f3j herb obra\u0142 posta\u0107 \u015bw. Piotra? Cz\u0119st\u0105 praktyk\u0105 w \u015bredniowieczu by\u0142o przyjmowanie do swego herbu patrona miejscowego ko\u015bcio\u0142a. W takim razie w herbie Ciechanowa powinna znale\u017a\u0107 si\u0119 \u015bw. Ma\u0142gorzata, mo\u017ce Naj\u015bwi\u0119tsza Maria Panna lub \u015bw. Wojciech2<\/sup><\/a>. Wielu historyk\u00f3w i znawc\u00f3w tematu przychyla si\u0119 do tezy, \u017ce wyb\u00f3r na patrona miasta pierwszego z aposto\u0142\u00f3w nale\u017cy wi\u0105za\u0107 z ufundowanym przed 1058 r. przez Kazimierza Odnowiciela ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Piotra i Paw\u0142a. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten straci\u0142 w pewnym czasie drugiego z patron\u00f3w i pozosta\u0142 tylko \u015bw. Piotr3<\/sup><\/a>. Wg innej wersji herb miastu nada\u0142 miastu Piotr, od 1245 r. biskup p\u0142ocki, kt\u00f3ry otacza\u0142 Ciechan\u00f3w szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 i opiek\u0105. On to ufundowa\u0142 w 1251 r. w Ciechanowie przy ko\u015bciele \u015bw. Ducha jeden z pierwszych w Polsce szpitali dla ubogich. Wed\u0142ug Wojciecha G\u00f3rczyka prawda jest inna. Wyja\u015bnienie wydaje si\u0119 kry\u0107 w dacie przywileju lokacyjnego dla grodu nad \u0141ydyni\u0105 z 1400 roku wydanym tu\u017c po \u015bwi\u0119cie Piotra (<\/span>post festum Petri<\/i><\/span>). Najprawdopodobniej w ten spos\u00f3b \u015bw. Piotr, patronuj\u0105cy lokacji miasta, sta\u0142 si\u0119 patronem Ciechanowa, a jego wizerunek wol\u0105 rajc\u00f3w miejskich trafi\u0142 najpierw na ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105 piecz\u0119\u0107, a nast\u0119pnie do herbu miasta. Najstarszy zachowany ciechanowski herb ze \u015bw. Piotrem pochodzi z 1482 roku. By\u0142 to jeszcze wizerunek \u015bwi\u0119tego od kolan w g\u00f3r\u0119. Od 1716 r. w herbie znajduje si\u0119 ju\u017c tylko popiersie. Zatem nie z patronem jakiegokolwiek ko\u015bcio\u0142a, ale raczej z okoliczno\u015bciami lokacji miasta nale\u017cy wi\u0105za\u0107 genez\u0119 herbu Ciechanowa, a tym samym uznanie \u015bw. Piotra za patrona miasta4<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

By\u0142 w nim nieprzerwanie przez wieki, mimo \u017ce zaborcy i okupanci starali si\u0119 pozbawi\u0107 miasto jego oficjalnego herbu i patrona. Podobno tylko raz w\u0142adze rosyjskie w 1847 r. zmieni\u0142y herb, w kt\u00f3rym umieszczono wizerunek ciechanowskiego zamku z dwiema basztami. W okresie PRL-u w\u0142adze stara\u0142y si\u0119 zaciera\u0107 wszelkie \u015blady chrze\u015bcija\u0144skiej i katolickiej to\u017csamo\u015bci Polak\u00f3w, np. z herbu M\u0142awy znikn\u0105\u0142 \u015bw. Wojciech i zosta\u0142y tylko dwie wie\u017ce. Ciechanowianie \u017cartowali, \u017ce ich \u015bwi\u0119ty Piotr si\u0119 obroni\u0142, bo w herbie by\u0142 sam. Gdyby komuni\u015bci go usun\u0119li, zosta\u0142oby tylko niebieskie t\u0142o \u2013 mia\u0142 powiedzie\u0107 ciechanowski badacz historii, Jerzy Gaczy\u0144ski redaktorowi \u201eGazety na Mazowszu\u201d5<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

Pod koniec XX wieku w obliczu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 Wielkiego Roku Jubileuszowego powsta\u0142 projekt budowy pomnika \u015bw. Piotra Aposto\u0142a i usytuowanie go na prastarym szlaku ksi\u0105\u017c\u0119cym, ci\u0105gn\u0105cym si\u0119 od dawnego Placu Zielonego przez ul. Warszawsk\u0105 i ratusz do zamku ks. mazowieckich nad \u0141ydyni\u0105. Rozpali\u0142y si\u0119 spo\u0142eczne emocje nad celowo\u015bci\u0105 i lokalizacj\u0105 pomnika. Wielu ciechanowian widzia\u0142o najbardziej chyba znany pos\u0105g \u015bw. Piotra Aposto\u0142a z Bazyliki \u015bw. Piotra na Wzg\u00f3rzu Watyka\u0144skim. Rze\u017aba przypisywana Arnolfo di Cambio, przedstawia pierwszego w\u015br\u00f3d aposto\u0142\u00f3w siedz\u0105cego na tronie, z kluczem do niebios w lewej r\u0119ce i lekko wysuni\u0119t\u0105 praw\u0105 nog\u0105, kt\u00f3r\u0105 rzesze turyst\u00f3w ca\u0142uj\u0105 ze czci\u0105 godn\u0105 nast\u0119pcy Chrystusa. Jego gr\u00f3b znajduje si\u0119 pod g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem bazyliki, w miejscu m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci aposto\u0142a. <\/span><\/p>\n

Do Bazyliki \u015bw. Piotra prowadzi z centrum Rzymu Via della Conciliazione, do pomnika \u015bw. Piotra Aposto\u0142a w Ciechanowie prowadzi ul. Warszawska, od kilku lat popularny w mie\u015bcie deptak. Na skwerze mi\u0119dzy ulic\u0105 Warszawsk\u0105 i ul. ks. P. \u015aciegiennego stoi od 2000 r. majestatyczna posta\u0107 \u015bwi\u0119tego, patrona miasta, nad kt\u00f3rym obj\u0105\u0142 rz\u0105dy przed sze\u015bcioma co najmniej wiekami. Posta\u0107 ze \u015bwiata <\/span>sacrum <\/i><\/span>wkroczy\u0142a w przestrze\u0144 publiczn\u0105 <\/span>profanum<\/i><\/span>. By\u0142 \u015bw. Piotr Aposto\u0142 \u015bwiadkiem wydarze\u0144, w kt\u00f3rych obie przestrzenie przenika\u0142y si\u0119 i wsp\u00f3\u0142istnia\u0142y zgodnie. Tak by\u0142o w czerwcu 2015 roku podczas <\/span>Zjazdu Piotr\u00f3w <\/i><\/span>w trakcie Dni Ciechanowa, tak jest podczas zbiorowych \u201eZamy\u015ble\u0144 pod pomnikiem\u201d czy corocznych inscenizacji przy okazji przemarszu Miejskiego Orszaku Trzech Kr\u00f3li.<\/span><\/p>\n

Warto te\u017c odnotowa\u0107 fakt, \u017ce w Ciechanowie znajduje si\u0119 parafia, kt\u00f3rej patronem jest \u015bw. Piotr Aposto\u0142. Parafia w dzielnicy Kargoszyn zosta\u0142a erygowana 23 IV 1982 r. przez ks. biskupa p\u0142ockiego Bogdana Sikorskiego.<\/span><\/p>\n

Lokalizacja pomnika \u015bw. Piotra Aposto\u0142a na skwerze przy ul. Warszawskiej wzbudzi\u0142a liczne kontrowersje. W okresie PRL-u na skwerze przez 40 lat sta\u0142 obelisk ku czci tzw. utrwalaczy w\u0142adzy ludowej. Zburzono go na pocz\u0105tku lat 90-tych XX wieku jako relikt okresu komunizmu w Polsce. Od tamtej pory skwer sta\u0142 pusty, latem zarasta\u0142 \u0142opianami. Plac od strony ul. Warszawskiej zamyka\u0142 kiosk i s\u0142up og\u0142oszeniowy. Inicjatywa TMZC usytuowania w tym miejscu pomnika \u015bw. Piotra zyska\u0142a poparcie w\u0142adz samorz\u0105dowych i wojew\u00f3dzkich, tak\u017ce w\u0142adze ko\u015bcielne z \u017cyczliwo\u015bci\u0105 odnosi\u0142y si\u0119 do projektu. Mieszka\u0144cy Ciechanowa w wi\u0119kszo\u015bci zaaprobowali pomys\u0142, nieliczni podwa\u017cali sens budowy pomnika oraz koniecznej przebudowy skweru. Prasa lokalna publikowa\u0142a krytyczne artyku\u0142y i g\u0142osy rzekomo oburzonych mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa. Formaln\u0105 przyczyn\u0105 protest\u00f3w by\u0142o wyci\u0119cie zgodnie z prawem i koniecznymi procedurami kilku drzew rosn\u0105cych na skraju skweru wzd\u0142u\u017c ul. ks. P. \u015aciegiennego. Protesty tworzy\u0142y nieprzyjemn\u0105 i niegodn\u0105 postaci \u015bw. Piotra atmosfer\u0119, wobec czego Spo\u0142eczny Komitet Budowy Pomnika opublikowa\u0142 o\u015bwiadczenie, w kt\u00f3rym przedstawi\u0142 za\u0142o\u017cenia przestrzenne i architektoniczne lokalizacji pomnika. Zobowi\u0105zano si\u0119 jednocze\u015bnie do zrekompensowania wycinki drzew nowymi nasadzeniami, tworz\u0105cymi z monumentem jedno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 i estetyczn\u0105. Po latach mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zobowi\u0105zanie zosta\u0142o dotrzymane. Skwer sta\u0142 si\u0119 jednym z naj\u0142adniejszych miejsc w mie\u015bcie, licznie odwiedzanym przez turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dzie\u0144 ods\u0142oni\u0119cia pomnika by\u0142a dla miasta kulminacyjnym punktem obchod\u00f3w jubileuszu chrze\u015bcija\u0144stwa. Na uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia pomnika Patrona naszego grodu, \u015bw. Piotra Aposto\u0142a, zaprosili ciechanowian Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Ciechanowskiej oraz Akcja Katolicka Dekanatu Ciechanowskiego. Uroczysto\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 msz\u0105 \u015bw. polow\u0105 przy ko\u015bciele farnym, celebrowan\u0105 przez ks. biskupa pomocniczego diecezji p\u0142ockiej Romana Marcinkiewicza, inauguruj\u0105c\u0105 Tydzie\u0144 Kultury Chrze\u015bcija\u0144skiej. Po jej zako\u0144czeniu zgromadzeni wraz z pocztami sztandarowymi przy d\u017awi\u0119kach orkiestry udali si\u0119 pod pomnik. Przed pomnikiem zgromadzi\u0142o si\u0119 ponad tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa. Przemawia\u0142 przewodnicz\u0105cy Spo\u0142ecznego Komitetu Budowy Pomnika Eugeniusz Sadowski, jednocze\u015bnie prezes TMZC i wicestarosta ciechanowski, po nim prezydent miasta Marcin Stryczy\u0144ski. W przem\u00f3wieniach zwracano uwag\u0119 na historyczny kontekst budowy pomnika, tj. wej\u015bcie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w III tysi\u0105clecie zainicjowane przez Jana Paw\u0142a II jako Rok Jubileuszowy 2000 oraz 600-lecie przywileju lokacyjnego ksi\u0119cia mazowieckiego Janusza I z 1400 roku, na mocy kt\u00f3rego Ciechan\u00f3w uzyska\u0142 prawa miejskie oraz prawo posiadania piecz\u0119ci herbowej z wizerunkiem \u015bw. Piotra Aposto\u0142a. <\/span><\/p>\n

Bazylik\u0119 \u015bw. Piotra w Watykanie odwiedza corocznie ok. 7 mln turyst\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich dotyka lewej stopy pos\u0105gu patrona bazyliki, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce z roku na rok ta przynosz\u0105ca szcz\u0119\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a \u015bw. Piotra jest \u2026 coraz cie\u0144sza. Przed figur\u0105 \u015bw. Piotra Aposto\u0142a w Ciechanowie nikt takich ho\u0142d\u00f3w nie sk\u0142ada, ale ciechanowianie i tury\u015bci lubi\u0105 posiedzie\u0107 na \u0142aweczce i popatrze\u0107 na majestatyczn\u0105 posta\u0107 patrona Ciechanowa. <\/span><\/p>\n

Akt erekcyjny pod pomnik wmurowano 28 sierpnia 2000 r. Tekst aktu opracowa\u0142 Maciej Adamkiewicz, napisa\u0142 i opracowa\u0142 graficzne Jan Podlasi\u0144ski, oficer WKU w Ciechanowie. Uroczystego wmurowania aktu dokonali: Zbigniew Bartoszko (starosta powiatu ciechanowskiego), Marcin Stryczy\u0144ski (prezydent Ciechanowa), Eugeniusz Sadowski (prezes TMZC) oraz ks. dziekan Ireneusz Wrzesi\u0144ski (proboszcz parafii farnej). Obecni byli prawie wszyscy cz\u0142onkowie 40-osobowego Spo\u0142ecznego Komitetu Budowy Pomnika, kt\u00f3rzy z\u0142o\u017cyli swoje podpisy na akcie. Akt erekcyjny w metalowej tulei wykonanej nieodp\u0142atnie przez pracownik\u00f3w ciechanowskiego \u201eFanaru\u201d zosta\u0142 umieszczony pod fundamentem pomnika <\/span>jako znak przymierza wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci z przesz\u0142o\u015bci\u0105, na wieczn\u0105 rzeczy pami\u0105tk\u0119.<\/i><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Marian Gumowski, <\/span>Herby miast wojew\u00f3dztwa warszawskiego<\/i><\/span>, Warszawa 1938; frag. przedruk. w \u201eMazowsze Ciechanowskie \u2013 moja ma\u0142a ojczyzna\u201d, t. II, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechan\u00f3w 1997, s. 358<\/span><\/p>\n

Wojciech G\u00f3rczyk, <\/span>Ciechan\u00f3w \u2013 Lokacja i geneza herbu<\/i><\/span>, \u201eIn Tempore\u201d, s. 1-17, UMK, Toru\u0144 2010<\/span><\/p>\n

Wojciech G\u00f3rczyk, <\/span>Ciechan\u00f3w \u2013 zarys dziej\u00f3w do XV wieku,<\/i><\/span> \u201eKultura i Historia\u201d, Nr 19\/2011, UMCS<\/span><\/p>\n

Wojciech G\u00f3rczyk, <\/span>Herb Ciechanowa<\/i><\/span>, \u201eNotatki P\u0142ockie\u201d, nr 2\/235 z 2013 r., s. 3-7<\/span><\/p>\n

\n

1<\/a> Marian Gumowski, Herby miast wojew\u00f3dztwa warszawskiego<\/i>, Polskie Towarzystwo Heraldyczne, Warszawa 1938, cyt. za \u201eMazowsze Ciechanowskie \u2013 moja ma\u0142a ojczyzna\u201d, T. II, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechan\u00f3w 1997<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Wojciech G\u00f3rczyk, Herb Ciechanowa<\/i>, \u201eNotatki P\u0142ockie\u201d, nr 2\/235 z 2013 r., s. 3-7<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Tam\u017ce, ko\u015bci\u00f3\u0142 ten w kszta\u0142cie murowanej rotundy mia\u0142 znajdowa\u0107 si\u0119 u zbiegu dzisiejszych ulic Orylskiej i Augustia\u0144skiej. Zniszczony w XIII w. podczas najazdu Litwin\u00f3w, zosta\u0142 odbudowany jako drewniany w 1353 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a> tam\u017ce<\/p>\n<\/div>\n

\n

5<\/a> Marek Szyperski, \u015awi\u0119ty na szlaku<\/i>, \u201eGazeta na Mazowszu\u201d, nr 218 z 18 IX 2000 r.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: skwer u zbiegu ul. Warszawskiej i ks. P. \u015aciegiennego Ods\u0142oni\u0119cie: 17 IX 2000 z inicjatywy TMZC jako istotny element obchod\u00f3w 2000-lecia chrze\u015bcija\u0144stwa. Model rze\u017aby wykona\u0142 ciechanowianin, artysta rze\u017abiarz Marek Zalewski. Projekt zagospodarowania terenu opracowali Stanis\u0142aw Korpanty i Henryk Kuchalski, … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":103,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-209","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=209"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":215,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/209\/revisions\/215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}