{"id":266,"date":"2022-09-04T22:16:09","date_gmt":"2022-09-04T20:16:09","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=266"},"modified":"2022-09-04T22:16:09","modified_gmt":"2022-09-04T20:16:09","slug":"13-plyta-ku-czci-tomasza-kolbego-jednego-z-dowodcow-powstania-styczniowego-poleglego-w-bitwie-5-v-1863-r-w-bitwie-pod-rydzewem","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/13-plyta-ku-czci-tomasza-kolbego-jednego-z-dowodcow-powstania-styczniowego-poleglego-w-bitwie-5-v-1863-r-w-bitwie-pod-rydzewem\/","title":{"rendered":"13. P\u0142yta ku czci Tomasza Kolbego, jednego z dow\u00f3dc\u00f3w powstania styczniowego, poleg\u0142ego w bitwie 5 V 1863 r. w bitwie pod Rydzewem"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Rydzewo, gm. Regimin, przed dworkiem<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 5 V 2013 w 150-t\u0105 rocznic\u0119 bitwy<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: Tablica z granitu, wymiary: 1200mm x 900 mm<\/span><\/p>\n

na kamiennym cokole, obok zamontowany krzy\u017c o wysoko\u015bci 4 m <\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015bci 5 maja 2013 roku zwi\u0105zane ze 150-t\u0105 rocznic\u0105 powstania styczniowego mia\u0142y trzy ods\u0142ony. Pierwsza mia\u0142a miejsce w Ciechanowie, gdzie z\u0142o\u017cono kwiaty pod pomnikiem Tomasza Kolbego. Druga tego samego dnia o godz. 12:00 w ko\u015bciele parafialnym w Sulerzy\u017cu, gdzie po\u015bwi\u0119cono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 \u015bmier\u0107 bohaterskiego dow\u00f3dcy. Trzecia ods\u0142ona rozegra\u0142a si\u0119 w Rydzewie. Wczesnym popo\u0142udniem odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 plenerowa, podczas kt\u00f3rej ks. pra\u0142at Eugeniusz Graczyk po\u015bwi\u0119ci\u0142 pami\u0105tkowy krzy\u017c i obelisk w miejscu bohaterskiej \u015bmierci Tomasza Kolbego. W\u015br\u00f3d go\u015bci sk\u0142adaj\u0105cych kwiaty pod postumentem znalaz\u0142y si\u0119 wszystkie osoby zaanga\u017cowane w to przedsi\u0119wzi\u0119cie. Przyby\u0142 gospodarz terenu w\u00f3jt gminy Ciechan\u00f3w Marek Kiwit i radny z Rydzewa Janusz \u0141azarski, przedstawiciele w\u0142adz samorz\u0105dowych powiatu ciechanowskiego: wicestarosta Andrzej Paw\u0142owski oraz radni W\u0142odzimierz Fetli\u0144ski i Stanis\u0142aw K\u0119sik, reprezentuj\u0105cy TMZC prezes Eugeniusz Sadowski i wiceprezes Bernard Grzankowski, fundator, projektant i g\u0142\u00f3wny wykonawca obelisku. Z Ciechanowa przyby\u0142a grupa rowerzyst\u00f3w i \u2026 kuchnia polowa, jako \u017ce uroczysto\u015b\u0107 zako\u0144czy\u0142 piknik ze smakowit\u0105 jak zwykle wojskow\u0105 groch\u00f3wk\u01051<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Powstanie styczniowe by\u0142o aktem heroicznym, \u015bwiadcz\u0105cym o niezniszczalnym poczuciu wolno\u015bci Polak\u00f3w i g\u0142\u0119bokim patriotyzmie, w imi\u0119 kt\u00f3rego dziesi\u0105tki tysi\u0119cy powsta\u0144c\u00f3w stan\u0119\u0142o do nier\u00f3wnej walki z carskim zaborc\u0105. W wymiarze politycznym by\u0142o wyra\u017anym sygna\u0142em dla zaborc\u00f3w i pozosta\u0142ych pa\u0144stw europejskich, \u017ce Polacy nigdy nie zrezygnuj\u0105 z d\u0105\u017cenia do pe\u0142nej suwerenno\u015bci i niepodleg\u0142o\u015bci kraju. Zapowiada\u0142 to uchwalony w dniu wybuchu powstania Manifest Tymczasowego Rz\u0105du Narodowego og\u0142oszony w Warszawie 22 stycznia 1863 roku.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Stefan Garwatowski: <\/span>Tomasz Kolbe pod Rydzewem, 1863<\/i><\/span>, w\u0142asno\u015b\u0107 Artur Wo\u017aniak<\/span><\/p>\n

KOMITET CENTRALNY<\/i><\/span><\/p>\n

JAKO TYMCZASOWY<\/i><\/span><\/p>\n

Rz\u0105d Narodowy<\/i><\/span><\/p>\n

Nikczemny rz\u0105d najezdniczy rozw\u015bcieklony oporem m\u0119czonej przeze\u0144 ofiary, postanowi\u0142 jej zada\u0107 cios stanowczy \u2013 porwa\u0107 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy najdzielniejszych, najgorliwszych jej obro\u0144c\u00f3w, oblec w nienawistny mundur moskiewski i pogna\u0107 tysi\u0105ce mil na wieczn\u0105 n\u0119dz\u0119 i zatracenie. Polska nie chce, nie mo\u017ce podda\u0107 si\u0119 bezopornie temu sromotnemu gwa\u0142towi, pod kar\u0105 ha\u0144by przed potomno\u015bci\u0105 powinna stawi\u0107 energiczny op\u00f3r. Zast\u0119py m\u0142odzie\u017cy walecznej, m\u0142odzie\u017cy po\u015bwi\u0119conej, o\u017cywionej gor\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 Ojczyzny, niezachwian\u0105 wiar\u0105 w sprawiedliwo\u015b\u0107 i w pomoc Boga, poprzysi\u0119g\u0142y zrzuci\u0107 przekl\u0119te jarzmo lub zgin\u0105\u0107. A wi\u0119c Narodzie Polski, za ni\u0105! Po straszliwej ha\u0144bie niewoli, po niepoj\u0119tych m\u0119czarniach ucisku, Centralny Narodowy Komitet obecnie jedyny, legalny Rz\u0105d Tw\u00f3j Narodowy, wzywa Ci\u0119 na pole walki ju\u017c ostatniej, na pole chwa\u0142y i zwyci\u0119stwa, kt\u00f3re Ci da i przez imi\u0119 Boga na Niebie da\u0107 przysi\u0119ga, bo wie, \u017ce Ty, kt\u00f3ry wczoraj by\u0142e\u015b pokutnikiem i m\u015bciciele, jutro musisz by\u0107 bohaterem i olbrzymem. Tak, Ty wolno\u015b\u0107 Twoj\u0105, niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Twoj\u0105, zdob\u0119dziesz wielko\u015bci\u0105 takiego m\u0119stwa, \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 takich ofiar, jakich lud \u017caden nie zapisa\u0142 jeszcze na dziejowych kartach swoich. Powstaj\u0105cej Ojczy\u017anie Twojej dasz bez \u017calu, s\u0142abo\u015bci i wahania, wszystk\u0105 krew, \u017cycie i mienie, jakich od Ciebie zapotrzebuje. W zmian K.C.N. przyrzeka Ci, \u017ce si\u0142y dzielno\u015bci twej nie zmarnuje, po\u015bwi\u0119cenia nie b\u0119d\u0105 stracone, bo ster, kt\u00f3ry ujmuje, siln\u0105 dzier\u017cy\u0107 b\u0119dzie r\u0119k\u0105. Z\u0142amie wszystkie przeszkody, roztr\u0105ci wszelkie zapory, a ka\u017cd\u0105 nieprzychylno\u015b\u0107 dla \u015bwi\u0119tej sprawy, nawet brak gorliwo\u015bci, \u015bciga\u0107 i kara\u0107 b\u0119dzie przed surowym, cho\u0107 sprawiedliwym trybuna\u0142em obra\u017conej Ojczyzny.<\/i><\/span><\/p>\n

W pierwszym zaraz dniu jawnego wyst\u0105pienia, w pierwszej chwili rozpocz\u0119cia \u015bwi\u0119tej walki, K.C.N. og\u0142asza wszystkich syn\u00f3w Polski, bez r\u00f3\u017cnicy wiary i rodu, pochodzenia i stanu, wolnemi i r\u00f3wnemi. Obywatelami kraju. Ziemia, kt\u00f3r\u0105 Lud rolniczy posiada\u0142 dot\u0105d na prawach czynszu lub pa\u0144szczyzny, staje si\u0119 od tej chwili bezwarunkow\u0105 jego w\u0142asno\u015bci\u0105, dziedzictwem wieczystem. W\u0142a\u015bciciele poszkodowani wynagrodzeni b\u0119d\u0105 z og\u00f3lnych fundusz\u00f3w Pa\u0144stwa. Wszyscy za\u015b komornicy i wyrobnicy, wst\u0119puj\u0105cy w szeregi obro\u0144c\u00f3w kraju, lub w razie zaszczytnej \u015bmierci na polu chwa\u0142y, rodziny ich otrzymaj\u0105 z d\u00f3br Narodowych obronionej od wrog\u00f3w ziemi. Do broni wi\u0119c, Narodowie Polski, Litwy i Rusi, do broni! bo godzina wsp\u00f3lnego wyzwolenia ju\u017c wybi\u0142a, stary miecz nasz wydobyty, \u015bwi\u0119ty sztandar Or\u0142a, Pogoni i Archanio\u0142a rozwini\u0119ty.<\/i><\/span><\/p>\n

A teraz odzywamy si\u0119 do Ciebie narodzie Moskiewski: tradycyjnem has\u0142em naszem jest wolno\u015b\u0107 i braterstwo Lud\u00f3w, dlatego te\u017c przebaczamy Ci nawet mord naszej Ojczyzny, nawet krew Pragi i Oszmiany, gwa\u0142ty ulic Warszawy i tortury loch\u00f3w Cytadelli. Przebaczamy Ci, bo i Ty jeste\u015b n\u0119dzny i mordowany, smutny i um\u0119czony, trupy dzieci Twoich ko\u0142ysz\u0105 si\u0119 na szubienicach carskich, prorocy Twoi marzn\u0105 na \u015bniegach Sybiru. Ale je\u017celi w tej stanowczej godzinie nie uczujesz w sobie zgryzoty za przesz\u0142o\u015b\u0107, \u015bwi\u0119tszych pragnie\u0144 dla przysz\u0142o\u015bci, je\u017celi w zapasach z nami dasz poparcie tyranowi, kt\u00f3ry zabija nas a depcze po Tobie \u2013 biada Ci! bo w obliczu Boga i \u015bwiata ca\u0142ego, przeklniemy Ci\u0119 na ha\u0144b\u0119 wiecznego podda\u0144stwa i m\u0119k\u0119 wiecznej niewoli, i wyzwiemy na straszny b\u00f3j zag\u0142ady, b\u00f3j ostatni Europejskiej Cywilizacyi z dzikiem barbarzy\u0144stwem Azyi2<\/sup><\/a><\/i><\/span><\/p>\n

Autork\u0105 manifestu by\u0142a Maria Ilnicka, archiwariuszka Rz\u0105du Narodowego3<\/sup><\/a>. Manifest wzywa\u0142 narody Polski, Litwy i Rusi do walki o wyzwolenie spod jarzma rosyjskiego zaborcy. Og\u0142oszony w dniu wybuchu powstania nadawa\u0142 prawa obywatelskie wszystkim mieszka\u0144com Polski, bez wzgl\u0119du na wyznanie, narodowo\u015b\u0107 i pochodzenie spo\u0142eczne. By\u0142 kluczowym dokumentem dla procesu emancypacji spo\u0142ecznej i politycznej w Polsce. Wyra\u017ca\u0142 wa\u017cne w polskiej tradycji niepodleg\u0142o\u015bciowej przekonanie o niezbywalnej r\u00f3wno\u015bci ludzi. Rz\u0105d Polski zwraca\u0142 si\u0119 te\u017c do narodu rosyjskiego z przebaczeniem i propozycj\u0105, w imi\u0119 braterstwa lud\u00f3w, wsp\u00f3lnej walki z tyrani\u0105 cara. Ten donios\u0142y akt uzupe\u0142nia\u0142y dwa dekrety o uw\u0142aszczeniu, zak\u0142adaj\u0105ce natychmiastowe uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w, kt\u00f3rzy wezm\u0105 udzia\u0142 w powstaniu. Mimo to, ten donios\u0142y dokument pozosta\u0142 bez echa i nie sk\u0142oni\u0142 ch\u0142op\u00f3w do gremialnego udzia\u0142u w powstaniu.<\/span><\/p>\n

Og\u0142oszenie manifestu oznacza\u0142o <\/span>de facto <\/i><\/span>utworzenie konspiracyjnych w\u0142adz pa\u0144stwowych z w\u0142asnymi s\u0105dami, administracj\u0105, formacjami woskowymi i policyjnymi, pras\u0105 narodow\u0105, poczt\u0105 i innymi instytucjami \u017cycia publicznego. Z do\u015bwiadcze\u0144 Rz\u0105du Narodowego z okresu powstania styczniowego korzysta\u0107 b\u0119dzie w XX wieku podziemne pa\u0144stwo polskie w okresie okupacji hitlerowskiej.<\/span><\/p>\n

\n

1<\/a> Niedziela w Sulerzy\u017cu i Rydzewie<\/i>, Tygodnik \u201eExtra\u201d z 21 maja 2013 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Orygina\u0142 Manifestu znajduje si\u0119 w zbiorach Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Maria Ilnicka( (1825-1897) \u2013 polska poetka, pisarka, t\u0142umaczka i publicystka, w l. 1865-1896 redaktorka naczelna tygodnika kobiecego \u201eBluszcz\u201d<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Rydzewo, gm. Regimin, przed dworkiem Ods\u0142oni\u0119cie: 5 V 2013 w 150-t\u0105 rocznic\u0119 bitwy Materia\u0142: Tablica z granitu, wymiary: 1200mm x 900 mm na kamiennym cokole, obok zamontowany krzy\u017c o wysoko\u015bci 4 m Uroczysto\u015bci 5 maja 2013 roku zwi\u0105zane ze … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":113,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-266","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=266"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":269,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/266\/revisions\/269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}