{"id":366,"date":"2022-09-05T17:19:08","date_gmt":"2022-09-05T15:19:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=366"},"modified":"2022-09-05T17:19:08","modified_gmt":"2022-09-05T15:19:08","slug":"34-tablica-upamietniajaca-pobyt-stefana-zeromskiego-w-szulmierzu-w-1887-roku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/34-tablica-upamietniajaca-pobyt-stefana-zeromskiego-w-szulmierzu-w-1887-roku\/","title":{"rendered":"34. Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca pobyt Stefana \u017beromskiego w Szulmierzu w 1887 roku"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: budynek biblioteki w Szulmierzu, dawny dw\u00f3r rodziny Cyprysi\u0144skich1<\/sup><\/a><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 15 V 1960 Materia\u0142: jasny marmur; wymiary: 600 mm x 400 mm <\/span><\/p>\n

Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Ciechanowskiej od chwili powstania w 1957 r. stara\u0142o si\u0119 ukaza\u0107 zwi\u0105zki wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w kultury polskiej z ziemi\u0105 ciechanowsk\u0105. W listopadzie 1958 roku Zarz\u0105d Towarzystwa na wniosek Jana Korzybskiego podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o ufundowaniu tablicy dokumentuj\u0105cej pobyt Stefana \u017beromskiego w Szulmierzu2<\/sup><\/a>. Ten wybitny polski pisarz prze\u0142omu XIX i XX wieku i kandydat do literackiej Nagrody Nobla pochodzi\u0142 z G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, to jednak zwi\u0105zany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c z ziemi\u0105 ciechanowsk\u0105 i M\u0142aw\u01053<\/sup><\/a>. Os\u0142oni\u0119cie tablicy 15 maja zosta\u0142o po\u0142\u0105czone z otwarciem biblioteki i \u015bwietlicy w odremontowanym budynku dawnego dworu pa\u0144stwa Antoniego i Wandy Cyprysi\u0144skich. <\/span><\/p>\n

W 1886 roku \u017beromski rozpocz\u0105\u0142 studia w Instytucie Weterynaryjnym w Warszawie, jednak z powod\u00f3w finansowych musia\u0142 dorabia\u0107 jako korepetytor, \u017ceby zarobi\u0107 na utrzymanie. W czerwcu 1887 roku zdesperowany brakiem \u015brodk\u00f3w do \u017cycia i perypetiami uczuciowymi przerwa\u0142 studia w Instytucie Weterynaryjnym i opu\u015bci\u0142 Warszaw\u0119. Jeden ze znajomych zaprotegowa\u0142 m\u0142odego studenta jako guwernera panu Antoniemu Cyprysi\u0144skiemu, dziedzicowi z Szulmierza pod Ciechanowem. \u017beromski przeprowadzi\u0142 niezb\u0119dne reperacje ubrania, zakupi\u0142 nowe buty i bielizn\u0119, cho\u0107 na wydatki trzeba by\u0142o po\u017cyczy\u0107 pieni\u0105dze od \u017cyczliwego kuzyna. 15 lipca wyruszy\u0142 Kolej\u0105 Nadwi\u015bla\u0144sk\u0105 do Ciechanowa. <\/span><\/p>\n

Autor <\/span>Przedwio\u015bnia<\/i><\/span> przyby\u0142 do podciechanowskiego Szulmierza 15 lipca 1887 roku. Przysz\u0142ego pisarza, w\u00f3wczas ubogiego studenta, powita\u0142 Antoni Cyprysi\u0144ski oraz jego dwaj synowie: Kazimierz i August. Umowa za nauk\u0119 ch\u0142opc\u00f3w przewidywa\u0142a 50 rubli zap\u0142aty za miesi\u0105c pracy, bezp\u0142atne wy\u017cywienie i zwrot koszt\u00f3w podr\u00f3\u017cy. W <\/span>Dziennikach<\/i><\/span> pod dat\u0105 17 lipca przysz\u0142y pisarz zanotowa\u0142:<\/span><\/p>\n

Wyjechali\u015bmy z Warszawy o dziesi\u0105tej rano (15 lipca 1887 r., poci\u0105giem. Wreszcie \u2013 Ciechan\u00f3w. Wysiadam, biegn\u0119, co tchu na podjazd \u2013 i nie zastaj\u0119 koni (\u2026). Mia\u0142em 22 grosze i mark\u0119 pocztow\u0105 na list do Heli. Wsparty tymi kombinacjami wchodz\u0119 na poczt\u0119, najmuj\u0119 ekstrapoczt\u0119 za 10 z\u0142 i jad\u0119. (\u2026) Jakie\u017c to by\u0142o d\u0142awi\u0105ce upokorzenie \u2013 zajecha\u0107 pierwszy raz do os\u00f3b najzupe\u0142niej mi nieznanych \u2013 nie zap\u0142aconymi ko\u0144mi. Trudno jednak. O 1 po po\u0142udniu by\u0142em ju\u017c pod Szulmierzem. Ze strasznym tr\u0105bieniem i ha\u0142asem zajecha\u0142 pocztylion przed pa\u0142ac4<\/sup><\/a>.<\/i><\/span><\/p>\n

W szulmierskim dworku m\u0142ody guwerner zasta\u0142 liczne towarzystwo. Opr\u00f3cz pa\u0144stwa Antoniego i Wandy Cyprysi\u0144skich z czworgiem dzieci (Kazimierz , August, W\u0142odzio i Tosia) we dworze przebywa\u0142a jeszcze pani G\u0105siorowska z Warszawy (siostra gospodarza) z c\u00f3rk\u0105 Mari\u0105 (nazywan\u0105 w <\/span>Dziennikach <\/i><\/span>Telimen\u0105) dwie guwernantki- Francuzka i Niemka, archiwista z Warszawy, niezwykle zacny Pan Retma\u0144ski oraz liczna s\u0142u\u017cba i pracownicy folwarczni. <\/span><\/p>\n

M\u0142ody korepetytor przyjecha\u0142 tu do pracy. Niemniej jednak praca zajmowa\u0142a mu tylko wycinek dnia wype\u0142nionego codziennymi rytua\u0142ami. W tydzie\u0144 po przyje\u017adzie 21 lipca zanotowa\u0142 w swym pami\u0119tniku:<\/span><\/p>\n

Budzi mnie rano pan Retma\u0144ski odmawianiem pacierzy. Wstaje oko\u0142o \u00f3smej, o wp\u00f3\u0142 do dziewi\u0105tej schodz\u0119 do jadalnego pokoju na dwie fili\u017canki herbaty. Punkt o dziewi\u0105tej zaczynam lekcj\u0119, kt\u00f3ra trwa godzin cztery \u2013 a wi\u0119c do godziny 1. Punkt o pierwszej – obiad. Po po\u0142udniu jestem zupe\u0142nie wolny \u2013 id\u0119 wi\u0119c albo do d\u0119bowego lasu, albo w\u0142\u00f3cz\u0119 si\u0119 po ogrodzie, czasami czytam. Punkt o pi\u0105tej \u2013 kawa. O 7. \u2013 kolacja trwaj\u0105ca d\u0142ugo. Spa\u0107 id\u0119 wcze\u015bnie, najp\u00f3\u017aniej o dziewi\u0105tej.<\/i><\/span><\/p>\n

W drugiej po\u0142owie XIX w. Szulmierz by\u0142 siedzib\u0105 du\u017cego maj\u0105tku, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142a Trzcianka, Kozdroje, W\u0142osty, W\u0142odki, Kalisz, Radzymin. Wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142 do Adama Nosarzewskiego, a w 1868 r. przeszed\u0142 w r\u0119ce Antoniego Cyprysi\u0144skiego w drodze porozumienia pomi\u0119dzy spadkobiercami po Adamie Nosarzewskim, krewnym Cyprysi\u0144skich. Nowy w\u0142a\u015bciciel sprzeda\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 ziemi, pozostawiaj\u0105c sobie 2.068 morg\u00f3w, w tym 720 morg\u00f3w lasu. W 1874 r. wybudowa\u0142 nowy okaza\u0142y dw\u00f3r, licz\u0105c na stopniowe powi\u0119kszanie rodziny. Jeszcze dzisiaj w medalionie wprawionym w lewy ryzalit dworu zachowa\u0142 si\u0119 monogram <\/span>ACW<\/i><\/span> i data 1874. W tym samym roku urodzi\u0142 si\u0119 Kazimierz, trzy lata p\u00f3\u017aniej August, dla kt\u00f3rych ojciec zatrudni\u0142 studenta z Warszawy, Stefana \u017beromskiego. Do ok. 1918 r. maj\u0105tek Szulmierz pozostawa\u0142 w r\u0119kach rodziny Cyprysi\u0144skich, w 1930 r. nale\u017ca\u0142 ju\u017c do Kazimierza Za\u0142uskiego, a obszar d\u00f3br wynosi\u0142 340 hektar\u00f3w. Budynek \u0142\u0105czy\u0142 cechy neogotyku i neorenesansu. By\u0142 murowany z ceg\u0142y i otynkowany, parterowy z pi\u0119trowym ryzalitem zwie\u0144czonym tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem. Przed pi\u0119trowym ryzalitem znajdowa\u0142 si\u0119 niegdy\u015b portyk z\u0142o\u017cony z czterech \u017celiwnych kolumienek, d\u017awigaj\u0105cych taras na wysoko\u015b\u0107 pierwszego pietra. Do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 jedynie kolumienki. Dwuspadowy dach z szerokimi okapami pokryty by\u0142 blach\u0105. Wok\u00f3\u0142 dworu rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 rozleg\u0142y park krajobrazowy ze szpalerami grabowymi i lipowymi oraz okazami starych drzew. Dzisiaj przed dworem na kwietnym klombie znajduje si\u0119 postument z g\u0142ow\u0105 Stefana \u017beromskiego wykonany w 1965 r. przez Zofi\u0119 Wolsk\u01055<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Pobyt pisarza przeci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 o ponad miesi\u0105c, czego chyba \u017cadna ze stron nie \u017ca\u0142owa\u0142a. W tym czasie, pomijaj\u0105c oczywi\u015bcie lekcje z Kaziem i Guciem, m\u0142ody korepetytor odby\u0142 piesz\u0105 wycieczk\u0119 do Ciechanowa i konn\u0105 do Opinog\u00f3ry. Nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 oprze\u0107 g\u0142\u0119bokim wzruszeniom zw\u0142aszcza w podziemiach ko\u015bcio\u0142a w Opinog\u00f3rze, miejscu wiecznego spoczynku Zygmunta Krasi\u0144skiego. Cztery dni przed powrotem do Warszawy odby\u0142 \u017beromski d\u0142ugo planowana wycieczk\u0119, by nie powiedzie\u0107 pielgrzymk\u0119, do Opinog\u00f3ry. W dziennikach pod dat\u0105 22 sierpnia zapisa\u0142 swoje wra\u017cenia i prze\u017cycia:<\/span><\/p>\n

By\u0142em dzi\u015b w Opinog\u00f3rze. Od dawna, odk\u0105d tu jestem, wzdycha\u0142em do tej wycieczki, jak muzu\u0142manin do zwiedzania grobu Mahometa. (\u2026) Wyje\u017cd\u017camy na szos\u0119 (konno \u2013 przyp. M.A.) prowadz\u0105c\u0105 do Przasnysza, za Dzboniem skr\u0119camy w bok \u2013 i stajemy wkr\u00f3tce wobec muru otaczaj\u0105cego park opinog\u00f3rski. Roztacza si\u0119 jeden z tych krajobraz\u00f3w, od kt\u00f3rych odwraca si\u0119 oczy z dziwnym \u017calem, dlatego \u017ce go opisa\u0107 niepodobna. Ze wzg\u00f3rza, na kt\u00f3rym le\u017cy zamek, park w kszta\u0142cie olbrzymich chmur zielono\u015bci zbiega ku stawom. Srebrne brzozy, wierzby rzucaj\u0105 w wod\u0119 ga\u0142\u0119zie, a od nich id\u0105 w r\u00f3\u017cne strony aleje zapuszczone, straszne, przepi\u0119kne.(\u2026). Park ten zrobi\u0142 na mnie takie wra\u017cenie jak \u0141azienki, gdy po upalnym dniu bieg\u0142em do\u0144 upija\u0107 si\u0119 zielono\u015bci\u0105. Lecz opuszczamy park, gdy\u017c idziemy odda\u0107 czo\u0142obitny pok\u0142on wielkim popio\u0142om. .<\/i><\/span><\/p>\n

Po drugiej stronie pa\u0142acu i parku wznosi si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142. \u017baden z ko\u015bcio\u0142\u00f3w warszawskich nie zrobi\u0142 na mnie takiego wra\u017cenia. Jest to jakie\u015b greckie cacko, cudowna my\u015bl architekta. (\u2026) Wbieg\u0142em do ko\u015bcio\u0142a i rzuci\u0142em si\u0119 ogl\u0105da\u0107 pomnik matki Zygmunta. Pomnik z kararyjskiego marmuru przedstawia kobiet\u0119 umieraj\u0105c\u0105 z krzy\u017cem w r\u0119ku i b\u0142ogos\u0142awi\u0105c\u0105 male\u0144kiego ch\u0142opczyn\u0119, co kl\u0119czy u jej wezg\u0142owia. Ch\u0142opczyna ten \u2013 to Zygmunt. (\u2026) Lecz opuszczam i ko\u015bci\u00f3\u0142\u2026 Od\u017awierna prowadzi nas ku zewn\u0119trznej stronie prezbiterium. S\u0105 tam ci\u0119\u017ckie \u017celazne drzwi z wykutym na nich herbie. (\u2026) Gdy je otwar\u0142a \u2013 weszli\u015bmy do wiecznej sypialni smutnego ducha poezji polskiej.<\/i><\/span><\/p>\n

Stoi tam na drewnianych podstawach sze\u015b\u0107 drewnianych trumien. Po\u015brodku stoi wielka d\u0119bowa, zwyk\u0142ego formatu \u2013 to trumna Wincentego. Obok tej \u2013 czarna, suknem obita, otoczona srebrna lam\u0105, maj\u0105ca kszta\u0142t zwyk\u0142ej pod\u0142u\u017cnej skrzyni, \u015bci\u0119tej cokolwiek w g\u0142owach. Po \u015brodku p\u0142askiego wieka przybita mosi\u0119\u017cna tablica i du\u017cymi literami wyryto na niej : Zygmunt Krasi\u0144ski 1859. Nic wi\u0119cej, Obok du\u017cej trumny ma\u0142ego ojca \u2013 ma\u0142a trumienka czarna wielkiego syna. (\u2026) Jeste\u015b w tym podziemiu Polakiem, czcicielem wielkiego prochu. A proch ten nie poszed\u0142 sobie szuka\u0107 pomnika w ulicach, gdzie przesuwa si\u0119 t\u0142um, na placach, gdzie czer\u0144 \u2013 on zszed\u0142 w podziemia, naznaczy\u0142 imi\u0119 swe dwoma wyrazami i le\u017cy \u2013 geniusz \u2013 obok zwyk\u0142ych. O robaczywych duszach hrabi\u0105tek. (\u2026) Zerwa\u0142em ga\u0142\u0105zk\u0119 akacji z cmentarza i wskoczywszy na ko\u0144 uciek\u0142em stamt\u0105d ze \u0142zami. <\/i><\/span><\/p>\n

\u017beromski opuszcza\u0142 ziemi\u0119 ciechanowsk\u0105 z przekonaniem, \u017ce nie by\u0142 to czas zmarnowany. Wyraz tych odczu\u0107 znajdujemy w jego <\/span>Dziennikach<\/i><\/span>:<\/span><\/p>\n

25 VIII (czwartek) 12 w nocy. Pan C. wyp\u0142aci\u0142 mi 42 rb. kop. 60, jako reszt\u0119 mej wakacyjnej ga\u017cy. Spakowa\u0142em rzeczy, kt\u00f3re stanowi\u0105 ogromny t\u0142umok \u2013 wielko\u015bci du\u017cej portmonetki: para kamaszk\u00f3w, cztery koszule, 18 ko\u0142nierzyk\u00f3w, 5 mankiet\u00f3w, marynareczka koloru \u015bwie\u017co opierzonej przepi\u00f3rki, dwa tomy dziennik\u00f3w i jedna chustka do nosa. Wszystko to zawini\u0119te w malinow\u0105 ko\u0142dr\u0119 zwi\u0105za\u0142em paskami. Ptak by m\u00f3g\u0142 w dziobie nie\u015b\u0107 ca\u0142y m\u00f3j maj\u0105tek. (\u2026) razem z ostatnim wyrazem \u2013 pierwsza \u0142za \u2013 w tym dzienniku. Matko moja, nie opuszczaj mi\u0119 w wrzaskliwej Warszawie.<\/i><\/span><\/p>\n

29 VIII (poniedzia\u0142ek) Eh \u2013 zbyt to ju\u017c szare i banalne! Wiadoma rzecz, \u017ce przesz\u0142o\u015b\u0107 zawsze lepiej wygl\u0105da od tera\u017aniejszo\u015bci. Jednak \u2013 przesz\u0142o\u015b\u0107 pozostawiona w Szulmierzu nale\u017ce\u0107 b\u0119dzie do najlepszych, jakie pozostawi\u0142em za sob\u0105.(\u2026) W pi\u0105tek obudzi\u0142 mnie raniutko lokaj. Wsta\u0142em tedy, ubra\u0142em si\u0119 i pociesza\u0142em Kazia, co patrza\u0142 smutnymi oczami na wie\u015b, na sadzawk\u0119 i baseny, gdzie obydwaj z Guciem puszczali ma\u0142e okr\u0119ty z \u017caglami. Otworzy\u0142em drzwi na balkon i po raz ostatni obj\u0105\u0142em okiem szeroki obszar, gdzie oddycha\u0142o si\u0119 tak wolno, tak swobodnie. Adieu! Nie by\u0142o dnia, w kt\u00f3rym nie dozna\u0142bym jakiej\u015b przyjemno\u015bci i nie by\u0142o dnia, abym dozna\u0142 smutku, aby nie spotka\u0142o nieszcz\u0119\u015bcie. Obecnie jest mi tak dobrze. (\u2026) nadchodzi jeszcze pan rz\u0105dca, jeszcze po\u017cegnania, uk\u0142ony \u2013 Spysi\u0144ski zacina konie i adieu! Mijamy las Krogul, we mgle tonie Niestum, Przedwojewo i daleko, daleko \u015bwieci wie\u017cyca zamku w Opinog\u00f3rze (\u2026) Potem i park, i wie\u017ca uciekaj\u0105 gdzie\u015b, mg\u0142a zas\u0142ania okno karety, smutno i niewyra\u017anie majacz\u0105 ruiny zamkowe w Ciechanowie, ko\u015bci\u00f3\u0142 krzy\u017cacki, wszystko znika, ucieka \u2013 jak zwykle ucieka to, do czego przywi\u0105zujesz si\u0119, jak nikn\u0105 lepsze dni, by gorszym ust\u0105pi\u0107 miejsca.<\/i><\/span><\/p>\n

Dw\u00f3r pa\u0144stwa Cyprysi\u0144skich zachowa\u0142 si\u0119 do dzisiaj. Na oficynie zamykaj\u0105cej lewe skrzyd\u0142o zachowa\u0142 si\u0119 medalion z dat\u0105 budowy dworu \u2013 1874. \u017beromski zamieszka\u0142 wi\u0119c w stosunkowo nowej posiad\u0142o\u015bci, zapewne bogato i gustownie urz\u0105dzonej, bo w\u0142a\u015bciciel by\u0142 zamo\u017cnym ziemianinem. Po wojnie ulokowano w nim szko\u0142\u0119, potem znalaz\u0142a tu swoje miejsce poczta i gromadzka biblioteka, akurat w pokoju zajmowanym onegdaj przez \u017beromskiego. By\u0142 jeszcze sklep \u017celazny i mieszkania lokatorskie. Wszystko zniszczone i zaniedbane, tak\u017ce najbli\u017csze otoczenie. Nie pozna\u0142by swojej posiad\u0142o\u015bci ostatni w\u0142a\u015bciciel dworu Kazimierz Roch Za\u0142uski. Jego syn Stanis\u0142aw napisze po latach wzruszaj\u0105ce wspomnienia pod znacz\u0105cym tytu\u0142em <\/span>Wygnanie z Arkadii6<\/sup><\/a><\/i><\/span>. Losy rodziny Cyprysi\u0144skich ocali\u0142a od niepami\u0119ci Barbara Bielasta. Jej publikacja pt. <\/span>Cyprysi\u0144scy na<\/i><\/span> Mazowszu <\/i><\/span>jest w tej mierze nie do przecenienia7<\/sup><\/a>. Dzi\u015b w\u0142a\u015bcicielem zniszczonej nieruchomo\u015bci jest gmina Regimin, kt\u00f3ra nie ma chyba pomys\u0142u ani \u015brodk\u00f3w finansowych na renowacj\u0119 zabytkowego dworku w Szulmierzu.<\/span><\/p>\n

\n

Sugerowana bibliografia:<\/span><\/p>\n

Artur Hutnikiewicz, <\/span>\u017beromski<\/i><\/span>, PWN, Warszawa 1987<\/span><\/p>\n

J.Z. Jakubowski, <\/span>Stefan \u017beromski<\/i><\/span>, wyd. 2., Warszawa 1975<\/span><\/p>\n

Henryk Markiewicz, <\/span>W kr\u0119gu \u017beromskiego<\/i><\/span>, Warszawa 1977<\/span><\/p>\n

Barbara Wachowicz, <\/span>Ciebie jedn\u0105 kocham. Tropami Stefana \u017beromskiego w \u201enaj\u015bci\u015blejszej<\/i><\/span> ojczy\u017anie<\/i><\/span>\u201d, Oficyna Wydawnicza <\/span>RYTM<\/i><\/span>, Warszawa 2008<\/span><\/p>\n

Barbara Bielasta, <\/span>Cyprysi\u0144scy z Szulmierza<\/i><\/span>, cz. 2. \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d z 28 pa\u017adziernika 2008 r.<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Rodzina Cyprysi\u0144skich na prawie sto lat wpisa\u0142a si\u0119 w histori\u0119 ziemi ciechanowskiej. O losach tej rodziny opowiada Barbar Bielasta w ksi\u0105\u017cce \u201eCyprysi\u0144scy na Mazowszu, SBP, Ciechan\u00f3w 2010 oraz w obszernym szkicu biograficznym pt. Cyprysi\u0144scy z Szulmierza\u201d, opublikowanym w \u201eTygodniku Ciechanowskim\u201d z 21 i 28 X 2008 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Protok\u00f3\u0142 nr 15 zarz\u0105du TMZC z 21 X 1958 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> W M\u0142awie na cmentarzu w W\u00f3lce znajduje si\u0119 gr\u00f3b macochy pisarza, Antoniny z Zeitheim\u00f3w \u017beromskiej oraz jego siostrze\u0144ca W\u0142odzimierz Karpowa, syna siostry Aleksandry. W M\u0142awie mieszka\u0142a tak\u017ce przez lata m\u0142odzie\u0144cza mi\u0142o\u015b\u0107 pisarza, m\u0142odsza siostra jego macochy, Helena z Zeitheim\u00f3w Radziszewska. O zwi\u0105zkach S. \u017beromskiego z M\u0142aw\u0105 pisze Leszek Zygner w artykule \u201e\u015aladami Stefana \u017beromskiego\u201d, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d, z cyklu \u201eMazowieckie impresje historyczne\u201d.<\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a> Wszystkie cytaty pochodz\u0105 z Dziennik\u00f3w<\/i> Stefana \u017beromskiego, Czytelnik , Warszawa 1954, t. II<\/p>\n<\/div>\n

\n

5<\/a> Barbara Bielasta, Cyprysi\u0144scy na Mazowszu, SBP, Ciechan\u00f3w 2010, s. 34-48<\/p>\n<\/div>\n

\n

6<\/a> Stanis\u0142aw Za\u0142uski, Wygnanie z Arkadii<\/i>, TMZC, Ciechan\u00f3w 2006<\/p>\n<\/div>\n

\n

7<\/a> Barbara Bielasta, Cyprysi\u0144scy na Mazowszu<\/i>, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Oddzia\u0142 w Warszawie, Ciechan\u00f3w 2010<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: budynek biblioteki w Szulmierzu, dawny dw\u00f3r rodziny Cyprysi\u0144skich1 Ods\u0142oni\u0119cie: 15 V 1960 Materia\u0142: jasny marmur; wymiary: 600 mm x 400 mm Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Ciechanowskiej od chwili powstania w 1957 r. stara\u0142o si\u0119 ukaza\u0107 zwi\u0105zki wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w kultury polskiej … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":134,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-366","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":369,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/366\/revisions\/369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}