{"id":375,"date":"2022-09-05T20:37:01","date_gmt":"2022-09-05T18:37:01","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=375"},"modified":"2022-09-05T20:37:01","modified_gmt":"2022-09-05T18:37:01","slug":"36-tabliczka-na-debie-szypulkowym-stefan-rosnacym-w-miejscu-ktore-odwiedzal-stefan-zeromski-podczas-swojego-pobytu-w-szulmierzu-w-1887-roku-obecnie-przy-drodze-wojewodzkiej-nr-616-na-odcinku-ciech","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/36-tabliczka-na-debie-szypulkowym-stefan-rosnacym-w-miejscu-ktore-odwiedzal-stefan-zeromski-podczas-swojego-pobytu-w-szulmierzu-w-1887-roku-obecnie-przy-drodze-wojewodzkiej-nr-616-na-odcinku-ciech\/","title":{"rendered":"36. Tabliczka na d\u0119bie szypu\u0142kowym Stefan, rosn\u0105cym w miejscu, kt\u00f3re odwiedza\u0142 Stefan \u017beromski podczas swojego pobytu w Szulmierzu w 1887 roku, obecnie przy drodze wojew\u00f3dzkiej nr 616 na odcinku Ciechan\u00f3w \u2013 Grudusk"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Szulmierz, gm. Regimin, przy drodze z Ciechanowa do Gruduska<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Publikacja d\u0119bu na pomnik przyrody odby\u0142a si\u0119 7 wrze\u015bnia 2008 roku<\/span><\/p>\n

Pomnik przyrody to chroniony prawem tw\u00f3r natury, szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowy ze wzgl\u0119d\u00f3w naukowych lub kulturowych. Termin ten wprowadzi\u0142 do j\u0119zyka nauki Aleksander von Humboldt na prze\u0142omie XVIII\/XIX wieku. W Polsce rozporz\u0105dzenie Ministerstwa Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego o ochronie niekt\u00f3rych zabytk\u00f3w przyrody z 15 wrze\u015bnia 1919 roku by\u0142o pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 uporz\u0105dkowania spraw ochrony zabytk\u00f3w przyrody, ale dopiero ustawa z 10 marca 1934 r. o ochronie przyrody spe\u0142ni\u0142a oczekiwania polskich przyrodnik\u00f3w, zgodnie z europejskimi standardami w tym wzgl\u0119dzie. Obecnie obowi\u0105zuj\u0105ca w Polsce ustawa o ochronie przyrody z 2004 roku okre\u015bla pomniki przyrody jako: <\/span>pojedyncze twory przyrody o\u017cywionej i nieo\u017cywionej lub ich skupienia o szczeg\u00f3lnej warto\u015bci przyrodniczej, naukowej, kulturalnej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczaj\u0105ce si\u0119 indywidualnymi cechami wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cymi je w\u015br\u00f3d innych twor\u00f3w, okaza\u0142ych rozmiar\u00f3w drzewa, krzewy gatunk\u00f3w rodzimych lub obcych, \u017ar\u00f3d\u0142a, wodospady, wywierzyska, ska\u0142y, jary, g\u0142azy narzutowe oraz jaskinie1<\/sup><\/a>.<\/i><\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug danych z 2015 r. w Polsce znajduje si\u0119 36.510 pomnik\u00f3w przyrody, najwi\u0119cej na terenie wojew\u00f3dztwa mazowieckiego (4.274), najmniej na terenie wojew\u00f3dztwa opolskiego (683). Ochron\u0105 prawn\u0105 obj\u0119te s\u0105 g\u0142\u00f3wnie o\u017cywione twory przyrody, przede wszystkim pojedyncze drzewa i ich grupy, kt\u00f3re stanowi\u0105 92% wszystkich pomnik\u00f3w przyrody. Znacznie rzadziej status pomnika zyskuj\u0105 krzewy i aleje oraz twory przyrody nieo\u017cywionej. Podstawowym kryterium, pozwalaj\u0105cym uzna\u0107 drzewo za pomnik przyrody jest wielko\u015b\u0107 pier\u015bnicy, czyli \u015brednicy pnia mierzonej na wysoko\u015bci 1,3 m od powierzchni gruntu. Np. dla bzu, g\u0142ogu i leszczyny wynosi ona co najmniej 100 cm, dla brzozy, wi\u0105zu i wierzby co najmniej 200 cm, dla buku, d\u0119bu i lipy co najmniej 300 cm, dla topoli powy\u017cej 350 cm. Od 2009 r. pomnik przyrody ustanawia rada miasta lub gminy. Pomniki s\u0105 oznaczane zielon\u0105 tabliczk\u0105 z wizerunkiem or\u0142a w koronie i napisem <\/span>POMNIK PRZYRODY.<\/i><\/span><\/p>\n

<\/b><\/i>Publikacja d\u0119bu pami\u0119taj\u0105cego czasy Stefana \u017beromskiego na pomnik przyrody odby\u0142a si\u0119 7 wrze\u015bnia 2008 roku. Drzewo ro\u015bnie w Szulmierzu przy figurce Matki Boskiej na wprost drogi biegn\u0105cej do dworu Cyprysi\u0144skich. Obw\u00f3d pnia wynosi 320 cm, a wysoko\u015b\u0107 21 m. To ostatni okaz, jaki pozosta\u0142 z pot\u0119\u017cnej d\u0105browy, kt\u00f3r\u0105 zachwyca\u0142 si\u0119 S. \u017beromski podczas pobytu w Szulmierzu. W 1965 r. Gromadzka Rada Narodowa w Szulmierzu nazwa\u0142a drzewo \u201eStefanem\u201d i ustawi\u0142a przy nim tabliczk\u0119 z napisem: <\/span>D\u0105b \u201eStefan\u201d \u2013 ostatni z d\u0105browy opisanej przez \u017beromskiego w \u201eDziennikach\u201d.<\/i><\/span><\/p>\n

Dzi\u015b d\u0105b Stefan stoi nieopodal dawnego dworu pa\u0144stwa Cyprysi\u0144skich jak samotny starzec, nieco zapomniany i opuszczony, ale nadal sprawuj\u0105cy opiek\u0119 nad szulmierskimi \u0142\u0105kami. Nic nie straci\u0142 z postaci pos\u0105gowego olbrzyma i cho\u0107 znacznie ju\u017c dotkni\u0119ty z\u0119bem czasu trwa i trwa\u0107 b\u0119dzie. Nie bez przyczyny jako d\u0105b jest synonimem si\u0142y i oporu wobec niszczycielskich si\u0142 natury i czasu, kt\u00f3ry unicestwia najbardziej.<\/span><\/p>\n

W <\/span>Dziennikach <\/i><\/span>przysz\u0142y pisarz zanotowa\u0142:<\/span><\/p>\n

Z okien moich wida\u0107 \u2013 bram\u0119 wjazdow\u0105, za kt\u00f3r\u0105 ci\u0105gnie si\u0119 szeroka podnosz\u0105ca si\u0119 w g\u00f3r\u0119 bia\u0142a droga. Ko\u0144czy si\u0119 ona w d\u0119bowym gaju. Urocze to miejsce, panuj\u0105ce daleko nad okolic\u0105. Wzg\u00f3rek ten otaczaj\u0105 ze wszystkich stron \u0142any zbo\u017ca. Wierzcho\u0142ek tylko jego okrywa wspomniany gaj. Sk\u0142ada si\u0119 on ze stu co najwy\u017cej wielkich d\u0119b\u00f3w. Wygl\u0105da on jak wspania\u0142y bukiet zasadzony w\u015br\u00f3d p\u00f3l r\u0119k\u0105 olbrzyma. Tam bywam najcz\u0119\u015bciej. Wysoka trawa, dziewicza,, nie koszona \u015bciele si\u0119 do\u0142em. Gdy si\u0119 w niej u\u0142o\u017c\u0119 na wznak, widz\u0119 te olbrzymie konary, ramiona i mi\u0119\u015bnie tytan\u00f3w-d\u0119b\u00f3w, gin\u0105ce gdzie\u015b w niebiosach. Po brzegu lasku tuli si\u0119 kilka wierzb. Gdy wiatr nadleci z daleka \u2013 wierzby dr\u017c\u0105, k\u0142aniaj\u0105 si\u0119, bija pok\u0142ony, i anonsuj\u0105 d\u0119bom: wiatr, wiatr \u2026 D\u0119by o tym nie wiedz\u0105 wcale. Ani jeden li\u015b\u0107 nie raczy drgn\u0105\u0107. Oni, ci magnaci, grandy las\u00f3w \u2013 odpowiadaj\u0105 tylko na zaczepki wichru, burzy, piorun\u00f3w. Warto pos\u0142ucha\u0107 g\u0142uchego ich pomrukiwania, gdy bior\u0105 si\u0119 do walki z wichrem. Jest ono wspaniale, jest jak odwieczna jaka\u015b, bojowa pie\u015b\u0144 tytan\u00f3w.<\/i><\/span><\/p>\n

\u015awiat natury by\u0142 dla \u017beromskiego ucieczk\u0105 od m\u0119cz\u0105cych rozm\u00f3w salonowych i oburzaj\u0105cych go obserwacji spo\u0142ecznych. <\/span>Opu\u015b\u0107my ludzi i wr\u00f3\u0107my do tego, co jest wiecznie dobre, wiecznie pi\u0119kne \u2013 do drzew, kwiat\u00f3w, ptak\u00f3w <\/i><\/span>\u2013 zapisa\u0142 w \u201eDziennikach\u201d 20 lipca 1887 roku.<\/span><\/p>\n

D\u0119bem przez wiele lat opiekowali si\u0119 dzia\u0142acze TMZC. Zarz\u0105d Towarzystwa przygotowa\u0142 now\u0105 tabliczk\u0119, powsta\u0142 plan ochrony tego wyj\u0105tkowego okazu przyrody i projekt zagospodarowania terenu wok\u00f3\u0142 <\/span>Stefana<\/i><\/span>. Pot\u0119\u017cny d\u0105b od dziesi\u0105tk\u00f3w lat zachwyca\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w ziemi ciechanowskiej, budzi\u0142 zainteresowanie turyst\u00f3w, tak\u017ce inspirowa\u0142 lokalnych tw\u00f3rc\u00f3w. W wierszu Teofila L. M\u0142ynarskiego z 1962 r. pt. <\/span>D\u0105b \u017beromskiego<\/i><\/span> pe\u0142ni rol\u0119 bohatera poetyckiego, kt\u00f3ry jako <\/span>ostatni ze stu d\u0119b\u00f3w jest z lud\u017ami w przymierzu<\/i><\/span>2<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Jak smutno oczom bez \u201edomowej g\u00f3ry\u201d<\/i><\/span><\/p>\n

I bez zielonego p\u0142aszcza bor\u00f3w,<\/i><\/span><\/p>\n

Kt\u00f3ry okrywa \u015bwi\u0119tokrzyski \u0142a\u0144cuch<\/i><\/span><\/p>\n

Dzwoni\u0105cy w sercu dzwonami klasztor\u00f3w.<\/i><\/span><\/p>\n

G\u0142odne cia\u0142o karmi si\u0119 ja\u015bniepa\u0144skim sto\u0142em,<\/i><\/span><\/p>\n

G\u0142odne oczy syc\u0105 si\u0119 zielon\u0105 d\u0105brow\u0105,<\/i><\/span><\/p>\n

Jej a nie panom rzuci\u0142 na odjezdnem<\/i><\/span><\/p>\n

Swe gor\u0105ce, po\u017cegnalne s\u0142owo.<\/i><\/span><\/p>\n

Panowie wyci\u0119li d\u0105brow\u0119 zielon\u0105,<\/i><\/span><\/p>\n

Drwale skosili zesch\u0142ych pan\u00f3w,<\/i><\/span><\/p>\n

Dzi\u015b os\u0142ania z\u0142ote pola \u0142ono<\/i><\/span><\/p>\n

Jeden tylko d\u0105b, zwany \u017beromskiego.<\/i><\/span><\/p>\n

Ostatni ze stu d\u0119b\u00f3w jest z lud\u017ami w przymierzu,<\/i><\/span><\/p>\n

O szklanych domach szele\u015bci ludzk\u0105 mow\u0105,<\/i><\/span><\/p>\n

I w mazowieckim, bezle\u015bnym Szulmierzu<\/i><\/span><\/p>\n

Szumi kr\u00f3lewsk\u0105 Puszcz\u0105 Jod\u0142ow\u0105.<\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\n

1<\/a> Ustawa o ochronie przyrody z dn. 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. 2004, nr 92, poz. 880)<\/p>\n

2<\/a> Teodor L. M\u0142ynarski, D\u0105b \u017beromskiego<\/i>, \u201e5 Rzek\u201d, nr 3, 1962, s. 13<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Szulmierz, gm. Regimin, przy drodze z Ciechanowa do Gruduska Publikacja d\u0119bu na pomnik przyrody odby\u0142a si\u0119 7 wrze\u015bnia 2008 roku Pomnik przyrody to chroniony prawem tw\u00f3r natury, szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowy ze wzgl\u0119d\u00f3w naukowych lub kulturowych. Termin ten wprowadzi\u0142 do j\u0119zyka … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":136,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-375","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/375\/revisions\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}