{"id":440,"date":"2022-09-07T22:58:02","date_gmt":"2022-09-07T20:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=440"},"modified":"2022-09-07T22:58:02","modified_gmt":"2022-09-07T20:58:02","slug":"50-tablica-upamietniajaca-formowanie-w-listopadzie-1918-roku-w-ciechanowie-32-pulku-piechoty-wslawionego-w-l-1919-1921-w-walkach-o-granice-rzeczypospolitej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/50-tablica-upamietniajaca-formowanie-w-listopadzie-1918-roku-w-ciechanowie-32-pulku-piechoty-wslawionego-w-l-1919-1921-w-walkach-o-granice-rzeczypospolitej\/","title":{"rendered":"50. Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca formowanie w listopadzie 1918 roku w Ciechanowie 32. Pu\u0142ku Piechoty, ws\u0142awionego w l. 1919-1921 w walkach o granice Rzeczypospolitej"},"content":{"rendered":"<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Lokalizacja: Ciechan\u00f3w, ul. Wojska Polskiego 54 \u2013 brama koszar<\/span><\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-441\" src=\"http:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-1024x576.png\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-1024x576.png 1024w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-300x169.png 300w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-768x432.png 768w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-1536x864.png 1536w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-2048x1152.png 2048w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50-850x478.png 850w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\"><a href=\"http:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50b.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-442\" src=\"http:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50b.png\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50b.png 795w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50b-300x228.png 300w, https:\/\/tmzc.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/50b-768x583.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p align=\"center\">\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Ods\u0142oni\u0119cie: 11 XI 2004<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Materia\u0142: czarny granit; wymiary: 800 mm x 600 mm, fundator i wykonawca Bernard Grzankowski<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Na bramie koszar przy ul. Wojska Polskiego, w kt\u00f3rych jeszcze do niedawna stacjonowa\u0142 1. Ciechanowski Pu\u0142k Artylerii im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, znajduje si\u0119 kilka marmurowych tablic. Upami\u0119tniaj\u0105 one stacjonuj\u0105ce tu oddzia\u0142y wojska, Ciechan\u00f3w bowiem od XIX wieku by\u0142 miastem garnizonowym. Koszary zosta\u0142y wybudowane przez w\u0142adze carskiej Rosji po krwawym st\u0142umieniu powstania styczniowego. Najstarsze budynki zosta\u0142y wybudowane w latach 1880-1890 i posiadaj\u0105 status zabytk\u00f3w. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">W koszarach stacjonowa\u0142 pocz\u0105tkowo 32. Kremenczucki Pu\u0142k Piechoty<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote1sym\" name=\"sdfootnote1anc\"><sup>1<\/sup><\/a>. Po opuszczeniu Polski przez Rosjan w 1915 r. czasowo stacjonowa\u0142y w koszarach dwie jednostki Legion\u00f3w Polskich, kt\u00f3re przyby\u0142y do Ciechanowa w listopadzie 1916 roku lub 28 lutego 1917 roku<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote2sym\" name=\"sdfootnote2anc\"><sup>2<\/sup><\/a>. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w Ciechanowie rozpocz\u0119to formowanie 32. Pu\u0142ku Piechoty, a w czerwcu 1921 r. ciechanowskie koszary zaj\u0105\u0142 11. Pu\u0142k Ulan\u00f3w Legionowych im. Marsza\u0142ka Edwarda \u015amig\u0142ego-Rydza. Po II wojnie \u015bwiatowej w 1947 r. rozlokowa\u0142 si\u0119 w mie\u015bcie 3. Berli\u0144ski Pu\u0142k Zmechanizowany. W 1994 r. jednostka \u2013 w ramach standard\u00f3w NATO zosta\u0142a rozformowana, a na jej bazie powsta\u0142 1. Ciechanowski Pu\u0142k Artylerii Mieszanej im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. W 2000 r. pu\u0142k w ramach reorganizacji si\u0142 zbrojnych RP zosta\u0142 przeformowany na 1. Ciechanowski Pu\u0142k Artylerii, kt\u00f3ry formalnie zosta\u0142 zlikwidowany 10 lat p\u00f3\u017aniej, r\u00f3wno z ko\u0144cem 2010 r. Pozosta\u0142y po ostatniej jednostce kompleks koszarowy, maj\u0105cy ok. 38 ha powierzchni i zabudowany prawie 100 obiektami, zosta\u0142 przej\u0119ty do zasobu Agencji Mienia Wojskowego. Ciechan\u00f3w, miasto garnizonowe od ponad 100 lat, pozosta\u0142o bez opieki wojska. Obecnie cz\u0119\u015b\u0107 koszar zajmuje dow\u00f3dztwo 5 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej oraz 51. batalion lekkiej piechoty.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Wr\u00f3\u0107my zatem do bramy koszar. Jedna z tablic sygnowana przez TMZC w 2004 roku upami\u0119tnia formowanie w grodzie nad \u0141ydyni\u0105 32 Ciechanowskiego Pu\u0142ku Piechoty, jednego z wa\u017cnych oddzia\u0142\u00f3w Wojska Polskiego.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">W listopadzie 1918 roku z polecenia Rady Regencyjnej przyby\u0142 do dow\u00f3dztwa XII Okr\u0119gu Wojskowego w Ciechanowie pu\u0142kownik Jan Szyszkowski, by z grup\u0105 oficer\u00f3w zorganizowa\u0107 pu\u0142k piechoty<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote3sym\" name=\"sdfootnote3anc\"><sup>3<\/sup><\/a>. Musia\u0142 by\u0107 tu jednak ju\u017c wcze\u015bniej, skoro uczestniczy\u0142 w planach rozbrajania stacjonuj\u0105cych w mie\u015bcie oddzia\u0142\u00f3w niemieckich. Pocz\u0105tkowo komisje werbunkowe spotka\u0142y si\u0119 z niech\u0119ci\u0105 obywateli, kt\u00f3rzy nieufnie odnosili si\u0119 do zarz\u0105dze\u0144 Rady Regencyjnej. Dopiero 11 listopada nast\u0105pi\u0142o samorzutne rozbrajanie Niemc\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych obwodach okr\u0119gu. Wkr\u00f3tce wszystkie miasta p\u00f3\u0142nocnego miasta by\u0142y wolne, zacz\u0119to formowa\u0107 cywilne w\u0142adze administracyjne. Ju\u017c w kilka godzin po rozbrojeniu garnizonu niemieckiego i zaj\u0119ciu koszar p\u0142k Szyszkowski przyst\u0105pi\u0142 do organizacji pu\u0142ku piechoty, opieraj\u0105c si\u0119 na cz\u0142onkach ciechanowskiego okr\u0119gu POW. By\u0142a to konsekwencja decyzji J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego o wcieleniu POW do armii polskiej. Dopiero w\u00f3wczas na prze\u0142omie listopada i grudnia zacz\u0119li przybywa\u0107 do Ciechanowa peowiacy z okolicznych obwod\u00f3w i ochotnicy, gremialnie stawiaj\u0105c si\u0119 w punktach werbunkowych, by zasili\u0107 szeregi odrodzonego Wojska Polskiego. Wszyscy zdawali sobie spraw\u0119 z zagro\u017ce\u0144 polskich granic na wschodnich rubie\u017cach kraju. Zaopatrzenie nadci\u0105gaj\u0105cych rekrut\u00f3w, zw\u0142aszcza w pierwszych dniach werbunku, nastr\u0119cza\u0142o wiele trudno\u015bci. Ogromn\u0105 pomoc okazali ciechanowianie skupieni w Komitecie Pomocy \u017bo\u0142nierzowi Polskiemu, dostarczaj\u0105c \u017co\u0142nierzom wy\u017cywienie i umundurowanie<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote4sym\" name=\"sdfootnote4anc\"><sup>4<\/sup><\/a>. Gdy p\u0142k Szyszkowski opuszcza\u0142 Ciechan\u00f3w 14 listopada, pod broni\u0105 by\u0142o ju\u017c 400 \u017co\u0142nierzy, dysponuj\u0105cych jednak zbyt ma\u0142\u0105 ilo\u015bci\u0105 karabin\u00f3w. Nowym organizatorem pu\u0142ku zosta\u0142 p\u0142k Micha\u0142 Milewski, a po nim ponownie p\u0142k Szyszkowski (13-17 XII 1918). Do pu\u0142ku zg\u0142aszali si\u0119 ochotnicy zorganizowani w POW. W ci\u0105gu kilku zaledwie tygodni uda\u0142o si\u0119 sformowa\u0107 trzy bataliony przysz\u0142ego pu\u0142ku. Ogromn\u0105 pomoc okazali ciechanowianie skupieni w Komitecie Pomocy \u017bo\u0142nierzowi Polskiemu, dostarczaj\u0105c \u017co\u0142nierzom wy\u017cywienie i umundurowanie<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote5sym\" name=\"sdfootnote5anc\"><sup>5<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">15 grudnia zosta\u0142a odprawiona msza \u015bw., a \u017co\u0142nierze z\u0142o\u017cyli \u015blubowanie. Dumnie i rado\u015bnie brzmia\u0142y s\u0142owa przysi\u0119gi: <\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>Kraju ojczystego i dobra narodowego do ostatniej kropli krwi broni\u0107 b\u0119dziemy.<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> Pod koniec grudnia dwie kompanie marszowe zosta\u0142y skierowane na front do Ma\u0142opolski. 13 stycznia 1919 roku I i II batalion, uzupe\u0142nione o dwie kompanie karabin\u00f3w maszynowych i tabor, zosta\u0142y przetransportowane w rejon Ma\u0142kini i Czy\u017cewa, a st\u0105d, po kr\u00f3tkim szkoleniu, w rejon W\u0142odzimierza Wo\u0142y\u0144skiego na front polsko-ukrai\u0144ski. Pu\u0142k pod dow\u00f3dztwem pp\u0142k. Jana Sandeckiego znalaz\u0142 si\u0119 w sk\u0142adzie Dywizji Litewsko-Bia\u0142oruskiej. W Ciechanowie pozosta\u0142 czasowo zal\u0105\u017cek III batalionu pod dow\u00f3dztwem mjr. Stefana D\u0105b-Biernackiego, kt\u00f3ry wkr\u00f3tce sta\u0142 si\u0119 siln\u0105 jednostk\u0105 wojskow\u0105. Pod koniec stycznia zosta\u0142 wys\u0142any do Wilna i po dw\u00f3ch tygodniach do\u0142\u0105czy\u0142 do macierzystego pu\u0142ku. W jego szeregach z wojskami ukrai\u0144skimi walczy\u0142o wielu ciechanowian, dawnych peowiak\u00f3w, m.in. J\u00f3zef Kr\u00f3l, Oktawian Jastrz\u0119bski. Tadeusz Zarzycki, bracia Wyzi\u0144scy: Adam, Kazimierz, Wac\u0142aw, Wiktor i inni. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">I i II batalion chrzest bojowy przeszed\u0142 27 stycznia 1919 r. nad rzek\u0105 \u0141ug w okolicach W\u0142odzimierza Wo\u0142y\u0144skiego. W trakcie walk na prze\u0142omie stycznia i lutego \u017co\u0142nierze I i II batalionu toczyli zwyci\u0119skie walki z wojskami sowieckimi. W nocy z 9 na 10 lutego zrobili udany wypad do Maniewicz, zaj\u0119tych przez wojska sowieckie, opanowali stacj\u0119 kolejow\u0105, zdobyli kompletny poci\u0105g sanitarny, olbrzymie sk\u0142ady i zapasy wojenne. Od po\u0142owy kwietnia do po\u0142owy maja obydwa bataliony pe\u0142ni\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119 czat. W czasie wojny polsko-bolszewickiej 32 pp uczestniczy\u0142 w natarciu m.in. na \u0141uck, w forsowaniu pod \u015awidnikami rzeki Stoch\u00f3d, ponosz\u0105c przy tym du\u017ce straty. W czerwcu 1919 r. walczy\u0142 w okolicach Rafa\u0142\u00f3wki, gdzie wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 pchor. Zarzycki. Wielkim m\u0119stwem w czasie walko o zdobycie miejscowo\u015bci Rzeczyca na Polesiu i odci\u0119ciu odwrotu bolszewikom w dniu 7 maja 1920 r. wykaza\u0142 si\u0119 Wac\u0142aw Ma\u0142ecki, syn kowala z Ciechanowa z ul. Uko\u015bnej, zas\u0142u\u017cony cz\u0142onek POW, szef kompanii II batalionu 32 pp. Zosta\u0142 nagrodzony przez dow\u00f3dc\u0119 honorowa szabl\u0105. Dwa dni p\u00f3\u017aniej zgin\u0105\u0142 w walce wr\u0119cz z bolszewikami nad portem rzecznym na Dnieprze w okolicach wsi Gryb\u00f3w. Zosta\u0142 po\u015bmiertnie odznaczony Krzy\u017cem Virtuti Militari, Krzy\u017cem Walecznych i Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci z Mieczami<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote6sym\" name=\"sdfootnote6anc\"><sup>6<\/sup><\/a>. W czerwcu po zdobyciu kolejnych miejscowo\u015bci Stoch\u00f3d zosta\u0142 ca\u0142kowicie opanowany i ubezpieczony czatami, a pu\u0142k zosta\u0142 przesuni\u0119ty pod Rafa\u0142\u00f3wk\u0119. Walczy\u0142 z powodzeniem jeszcze do po\u0142owy sierpnia, po czym odszed\u0142 na odpoczynek do Zambrowa, a po trzech tygodniach zosta\u0142 przetransportowany do Warszawy. <\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">W czasie dzia\u0142a\u0144 bojowych pu\u0142k wzi\u0105\u0142 do niewoli 2.738 je\u0144c\u00f3w, zdoby\u0142 w pe\u0142ni wyposa\u017cony poci\u0105g pancerny, 2 poci\u0105gi towarowe za\u0142adowane amonicj\u0105, 8 dzia\u0142, 99 ci\u0119\u017ckich karabin\u00f3w maszynowych, 7 r\u0119cznych karabin\u00f3w maszynowych, 277 koni, 1.145 karabin\u00f3w oraz wiele innego sprz\u0119tu wojskowego. Niestety, pu\u0142k poni\u00f3s\u0142 te\u017c straty. W walce poleg\u0142o 3 oficer\u00f3w i 169 szeregowych, 510 \u017co\u0142nierzy odnios\u0142o rany. Za m\u0119stwo na polu walki odznaczono orderem Virtuti Militari 21 \u017co\u0142nierzy pu\u0142ku, m.in. J\u00f3zefa Kr\u00f3la \u2013 komendanta obwodu ciechanowskiego POW. Krzy\u017c Walecznych otrzyma\u0142o 101 \u017co\u0142nierzy<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote7sym\" name=\"sdfootnote7anc\"><sup>7<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">W okresie mi\u0119dzywojennym pu\u0142k stacjonowa\u0142 w Twierdzy \u201eModlin\u201d, jedynie III batalion w Dzia\u0142dowie. 11 listopada 1922 roku gen. Lucjan \u017beligowski w imieniu Naczelnego Wodza wr\u0119czy\u0142 dow\u00f3dcy pu\u0142ku sztandar ufundowany przez spo\u0142ecze\u0144stwo Ciechanowa. Dzie\u0144 ten sta\u0142 si\u0119 w tradycji wojskowej dniem \u015bwi\u0119ta pu\u0142kowego. Na rogach p\u0142achty sztandaru &#8211; na przemian z haftowanymi odznakami pu\u0142kowymi \u2013 znajdowa\u0142y si\u0119 herby ziemi mazowieckiej, kolebki pu\u0142ku. Umieszczono tam r\u00f3wnie\u017c nazwy pami\u0119tnych rzek, kt\u00f3re wytyczy\u0142y zwyci\u0119ski szlak wojenny pu\u0142ku: Stoch\u00f3d, Styr, Hory\u0144, S\u0142ucz, Berezyna. Dniepr. Po wprowadzeniu w 1930 roku nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej pu\u0142k szkoli\u0142 rekrut\u00f3w dla potrzeb 3 batalionu strzelc\u00f3w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Orze\u0142 mazowiecki widnieje r\u00f3wnie\u017c na odznace pu\u0142kowej, a na ramionach krzy\u017ca umieszczono dat\u0119 sformowania jednostki w Ciechanowie \u201eXI 18\u201d<a class=\"sdfootnoteanc\" href=\"#sdfootnote8sym\" name=\"sdfootnote8anc\"><sup>8<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">We wrze\u015bniu 1939 roku pu\u0142k pod dow\u00f3dztwem pp\u0142k. Stefana Zaj\u0105ca sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z siedmiu batalion\u00f3w. W kampanii wrze\u015bniowej 1939 roku walczy\u0142 w sk\u0142adzie 8 Dywizji Piechoty (Armia \u201eModlin\u201d). Trzy bataliony wyruszy\u0142y na lini\u0119 frontu, cztery bataliony marszowe , kt\u00f3re stanowi\u0142y za\u0142og\u0119 Twierdzy Modlin, wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w jej obronie.<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Stanis\u0142aw F. Harasymow, <\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>Zarys historii wojennej 32-go Pu\u0142ku Piechoty<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\">, Warszawa 1928<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Zdzis\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, <\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>Piechota Wojska Polskiego 1918-1939<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\">, Bellona, Warszawa 2007<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku na Mazowszu<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\">. Materia\u0142y z konferencji naukowej z 18 sierpnia 1995 r. pod red. A. Koseskiego i J. Szczepa\u0144skiego, WSH w Pu\u0142tusku, Urz\u0105d ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych, PTH \u2013 Oddzia\u0142 w Pu\u0142tusku, Pu\u0142tusk 1996<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Aleksander Kociszewski, <\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>32 Ciechanowski Pu\u0142k Piechoty<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\">, \u201eMazowsze ciechanowskie \u2013 moja ma\u0142a ojczyzna\u201d, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechan\u00f3w 1996, t. 1, s 283-287, przedruk z <\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>Mazowsze P\u00f3\u0142nocne w latach walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 (1794-1920<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\">), Ciechan\u00f3w 1993, s. 183-187<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\"><i>32 Pu\u0142k Piechoty (II RP).<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\"> Wikipedia, dost\u0119p 22 XII 2020<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium;\">Lech Wyszczelski, <\/span><span style=\"font-size: medium;\"><i>Wojsko Polskie w latach 1918-1921<\/i><\/span><span style=\"font-size: medium;\">, Wydawnictwo \u201eNeriton\u201d, Warszawa 2006<\/span><\/p>\n<p align=\"justify\">\n<div id=\"sdfootnote1\">\n<p class=\"sdfootnote\" align=\"justify\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote1anc\" name=\"sdfootnote1sym\">1<\/a> Krememczucki pu\u0142k Piechoty \u2013 rosyjski oddzia\u0142 piechoty okresu Imperium Rosyjskiego, sformowany 16 VIII 1806 r. za panowania cara Aleksandra I Romanowa. Pu\u0142k bra\u0142 udzia\u0142 w dzia\u0142aniach zbrojnych epoki napoleo\u0144skiej, a tak\u017ce w dzia\u0142aniach zbrojnych okresu I wojny \u015bwiatowej. Dyslokowany w 1914 r. do Warszawy. Przyporz\u0105dkowany organizacyjnie do 1 Brygady Piechoty w sk\u0142adzie 8 Dywizji Piechoty 15 Korpusu Armijnego.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote2\">\n<p class=\"sdfootnote\" align=\"justify\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote2anc\" name=\"sdfootnote2sym\">2<\/a> Do niedawna uwa\u017cano, \u017ce dwa dywizjony artylerii Legion\u00f3w Polskich, tj. dywizjon artylerii i dywizjon haubic, przyby\u0142y do Ciechanowa w listopadzie 1916 r. Obecnie, po ustaleniach Janusza Witczaka, uwa\u017ca si\u0119 , \u017ce dywizjon artylerii przyby\u0142 do Ciechanowa z Grajewa rankiem 28 lutego 1917 roku na stacj\u0119 kolejow\u0105 i zosta\u0142 zakwaterowany w koszarach, a dywizjon haubic mia\u0142 dotrze\u0107 do Ciechanowa z Pu\u0142tuska dopiero w maju 1917 r. Janusz Witczak zaprezentowa\u0142 swoje ustalenia podczas wyk\u0142adu w MBP w Ciechanowie, a relacj\u0119 z wyk\u0142adu zamie\u015bci\u0142 \u201eTC\u201d nr 13 z 28 marca 2017 r.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote3\">\n<p class=\"sdfootnote\" align=\"justify\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote3anc\" name=\"sdfootnote3sym\">3<\/a> Jan Szyszkowski \u2013 pu\u0142kownik piechoty Wojska Polskiego. 30 XI 1918 zosta\u0142 przyj\u0119ty do Wojska Polskiego z by\u0142ej armii rosyjskiej oraz by\u0142ego I Korpusu Polskiego i przydzielony do Ciechanowskiego Okr\u0119gowego Pu\u0142ku Piechoty. 16 VII 1919 otrzyma\u0142 przeniesienie z Dow\u00f3dztwa Okr\u0119gu Wojskowego Ciechan\u00f3w do Armii gen. Hallera. 15 X 1919 obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo 150 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Kresowych. W I 1920 na czele pu\u0142ku wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w zdobyciu polskiego Pomorza. W III 1920 obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo XXXV Brygady Piechoty. 24 VII 1920 pod Kozinem zosta\u0142 wzi\u0119ty do niewoli i najprawdopodobniej zamordowany przez kozak\u00f3w Konarmii Budionnego. Podobno p\u0142k Szyszkowski nosi\u0142 w rzeczywisto\u015bci imi\u0119 Bronis\u0142aw, a jego gr\u00f3b znajduje si\u0119 na warszawskich Pow\u0105zkach. Na tablicy nagrobnej znajduje si\u0119 informacja, \u017ce poleg\u0142 25 VIII 1920 r. w walkach pod Dubnem. Red. Stefan \u017bagiel w artykule \u201eZapomniany pu\u0142kownik\u201d (\u201eTC\u201d nr 4 z 26 I 2021) podaje, \u017ce zachowa\u0142y si\u0119 dokumenty, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce p\u0142k Szyszkowski w grupie 13 oficer\u00f3w przyby\u0142 do Ciechanowa na podstawie rozporz\u0105dzenia Szefa Sztabu Armii datowanego 30 XI 1918 r. i podpisanego przez II zast\u0119pc\u0119 szefa sztabu pp\u0142k. Adama Nieniewskiego.<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote4\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote4anc\" name=\"sdfootnote4sym\">4<\/a> Dariusz Piotrowicz, <i>Ciechan\u00f3w w latach Drugiej Rzeczypospolitej,<\/i> TMZC, Ciechan\u00f3w 1998, s. 12<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote5\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote5anc\" name=\"sdfootnote5sym\">5<\/a> tam\u017ce<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote6\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote6anc\" name=\"sdfootnote6sym\">6<\/a> Bogumi\u0142a Umi\u0144ska, <i>Bohaterowie Niepodleg\u0142o\u015bci<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 2 z 8 I 2019 r., s. 13<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote7\">\n<p class=\"sdfootnote\" align=\"justify\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote7anc\" name=\"sdfootnote7sym\">7<\/a> Aleksander Kociszewski, <i>32 Ciechanowski Pu\u0142k Piechoty<\/i>,(w:) \u201eMazowsze ciechanowskie \u2013 moja ma\u0142a ojczyzna\u201d, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechan\u00f3w 1996, t. 1, s 283-287, przedruk z \u201eMazowsze P\u00f3\u0142nocne w latach walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 (1794-1920)\u201d, Ciechan\u00f3w 1993, s. 183-187<\/p>\n<\/div>\n<div id=\"sdfootnote8\">\n<p class=\"sdfootnote\"><a class=\"sdfootnotesym\" href=\"#sdfootnote8anc\" name=\"sdfootnote8sym\">8<\/a> tam\u017ce<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lokalizacja: Ciechan\u00f3w, ul. Wojska Polskiego 54 \u2013 brama koszar Ods\u0142oni\u0119cie: 11 XI 2004 Materia\u0142: czarny granit; wymiary: 800 mm x 600 mm, fundator i wykonawca Bernard Grzankowski Na bramie koszar przy ul. Wojska Polskiego, w kt\u00f3rych jeszcze do niedawna stacjonowa\u0142 &hellip; <a href=\"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/50-tablica-upamietniajaca-formowanie-w-listopadzie-1918-roku-w-ciechanowie-32-pulku-piechoty-wslawionego-w-l-1919-1921-w-walkach-o-granice-rzeczypospolitej\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":150,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-440","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=440"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":443,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/440\/revisions\/443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}