{"id":444,"date":"2022-09-07T23:04:24","date_gmt":"2022-09-07T21:04:24","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=444"},"modified":"2022-09-07T23:04:24","modified_gmt":"2022-09-07T21:04:24","slug":"51-tablica-nagrobna-ku-czci-jozefa-krola-komendanta-pow-w-ciechanowie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/51-tablica-nagrobna-ku-czci-jozefa-krola-komendanta-pow-w-ciechanowie\/","title":{"rendered":"51. Tablica nagrobna ku czci J\u00f3zefa Kr\u00f3la, komendanta POW w Ciechanowie"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: gr\u00f3b rodziny Kr\u00f3l\u00f3w na cmentarzu parafialnym przy ul. P\u0142o\u0144skiej w Ciechanowie<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 10 XI 2016 z inicjatywy TMZC w setn\u0105 rocznic\u0119 powstania Polskiej Organizacji Wojskowej i przybycia do Ciechanowa Legion\u00f3w Polskich<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: ; wymiary: 540 mm x 520 mm<\/span><\/p>\n

J\u00f3zef Kr\u00f3l \u2013 komendant ciechanowskiego POW, a nast\u0119pnie \u017co\u0142nierz 32. Pu\u0142ku Piechoty, formu\u0142owanego w 1918 roku w Ciechanowie. Nadzorowa\u0142 najwa\u017cniejsze akcje sabota\u017cowe skierowane przeciwko niemieckiemu okupantowi, m.in. ukrycie dzwon\u00f3w z ciechanowskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w, ratuj\u0105c je przed rekwizycj\u0105. Nale\u017ca\u0142 do g\u0142\u00f3wnych autor\u00f3w planu rozbrojenia Niemc\u00f3w w mie\u015bcie. Odznaczony Krzy\u017cem Orderu Virtuti Militari V klasy za akty bohaterstwa w czasie wojny o granice wschodnie Polski w l. 1919-1921.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>J\u00f3zef Kr\u00f3l urodzi\u0142 si\u0119 w 1875 roku w miejscowo\u015bci Bohusz\u00f3wka w parafii Grodno. By\u0142 synem powsta\u0144ca styczniowego Adama Suchockiego, kt\u00f3ry ratuj\u0105c si\u0119 przed zsy\u0142k\u0105 na Sybir zmieni\u0142 nazwisko. J\u00f3zef osiedli\u0142 si\u0119 w Ciechanowie, zamieszka\u0142 na Ostatnim Groszu, osadzie powsta\u0142ej na gruntach maj\u0105tku \u015amiecin, w\u0142\u0105czonej w granice miasta w grudniu 1916 roku. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Michalin\u0105 Brz\u0119czek, c\u00f3rk\u0105 znanego w Ciechanowie spo\u0142ecznika Micha\u0142a Brz\u0119czka. Razem z te\u015bciem prowadzili warsztat \u015blusarsko-mechaniczny u \u017byda Luksemburga. Podobno sam skonstruowa\u0142 samoch\u00f3d. By\u0142 aktywnym cz\u0142onkiem POW w Ciechanowie, w 1918 roku sprawowa\u0142 funkcj\u0119 komendanta. Na pocz\u0105tku listopada z polecenia Rady Regencyjnej przyby\u0142a do Ciechanowa grupa oficer\u00f3w z p\u0142k. Ferdynardem Szyszkowskim na czele w celu zorganizowania oddzia\u0142u wojska. P\u0142k Szyszkowski szybko skontaktowa\u0142 si\u0119 z J\u00f3zefem Kr\u00f3lem, kt\u00f3ry sprawowa\u0142 w tym czasie funkcj\u0119 komendanta Obwodu Ciechanowskiego POW. POW dysponowa\u0142a powa\u017cna ilo\u015bci\u0105 cz\u0142onk\u00f3w, ok. 400 os\u00f3b, dysponuj\u0105cych 150 karabinami oraz 2 karabinami maszynowymi. W nocy z 9 na 10 listopada \u017candarmeria niemiecka niespodziewanie uciek\u0142a z miasta do pobliskiego Paw\u0142owa. Rol\u0119 gospodarza bez wyra\u017anego rozkazu wzi\u0119\u0142a na siebie POW, czuwaj\u0105c przede wszystkim nad porz\u0105dkiem i bezpiecze\u0144stwem publicznym w mie\u015bcie. Cz\u0142onkowie POW, obawiaj\u0105c si\u0119 wzrostu nastroj\u00f3w rewolucyjnych, aresztowali przyw\u00f3dc\u00f3w ruchu komunistycznego w mie\u015bcie, m. in. dzia\u0142acza SDKPiL Szczepana Wasi\u0144skiego i by\u0142ego komisarza bolszewickiego w Charkowie Kazimierza Tomaszewskiego. Wi\u0119cej na razie nie mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107, bowiem w mie\u015bcie koszarowa\u0142 nadal batalion dobrze uzbrojonych landszturmist\u00f3w niemieckich.Nast\u0119pnego dnia p\u0142k Szyszkowski zaprosi\u0142 na spotkanie komendanta 4. Obwodu POW w Ciechanowie J\u00f3zefa Kr\u00f3la. Panowie spotkali si\u0119 w mieszkaniu w\u0142a\u015bciciela apteki W\u0142adys\u0142awa Ranieckiego i wsp\u00f3lnie opracowali plan dzia\u0142ania na najbli\u017csze godziny. O 17:00 w domu parafialnym odby\u0142a si\u0119 odprawa dow\u00f3dc\u00f3w pluton\u00f3w. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej uzbrojeni peowiacy przybyli na zbi\u00f3rk\u0119 do Syndykatu Rolniczego. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 batalia o wyzwolenie miasta z r\u0105k niemieckich. W pierwszej kolejno\u015bci peowiacy opanowali strategiczne obiekty w mie\u015bcie: poczt\u0119, magistrat, starostwo, opuszczony przez personel dworzec kolejowy oraz pobliskie magazyny. Nast\u0119pnie, ok. pierwszej w nocy, przyst\u0105pili do wykonania najtrudniejszego elementu uzgodnionego wcze\u015bniej planu \u2013 rozbrojeniu niemieckiego garnizonu. Porucznik Mijal, oficer oddelegowany przez p\u0142k. Szyszkowskiego do dyspozycji POW, spotka\u0142 si\u0119 z mjr. Hermanem Reichelmem i za\u017c\u0105da\u0142 z\u0142o\u017cenia broni i poddania garnizonu. Wobec zdecydowanej odmowy do koszar wkroczy\u0142o 18 peowiak\u00f3w pod dow\u00f3dztwem Micha\u0142a Pogorzelskiego. Akcja mia\u0142 charakter spektakularny. Oddzia\u0142 niemiecki, stacjonuj\u0105cy w koszarach w liczbie ok. 340 landszturmist\u00f3w, podda\u0142 si\u0119 bez walki. \u017bo\u0142nierze zostali rozbrojeni, zaj\u0119to koszary. Podda\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dow\u00f3dca, kt\u00f3remu pozostawiono rewolwer i konia. Ok. \u00f3smej rano oddzia\u0142 niemiecki po z\u0142o\u017ceniu broni, dokument\u00f3w i akcesorii skarbowych pod eskort\u0105 uzbrojonych peowiak\u00f3w odmaszerowa\u0142 w stron\u0119 granicy z Prusami. Ciechan\u00f3w by\u0142 wolny1<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Ju\u017c w kilka godzin po rozbrojeniu garnizonu niemieckiego i opuszczeniu miasta przez niemieckich \u017co\u0142nierzy p\u0142k. Szyszkowski przyst\u0105pi\u0142 do organizacji 32. Pu\u0142ku Piechoty, rekrutuj\u0105c przede wszystkim cz\u0142onk\u00f3w POW. Pu\u0142k zasilili r\u00f3wnie\u017c legioni\u015bci ze szk\u00f3\u0142 kadrowych i oboz\u00f3w internowania. W ci\u0105gu kilku tygodni uda\u0142o si\u0119 utworzy\u0107 trzy bataliony ciechanowskiego pu\u0142ku. W szeregi pu\u0142ku wst\u0105pi\u0142o wielu ciechanowskich peowiak\u00f3w, m.in. Oktawian Jastrz\u0119bski, Tadeusz Zarzycki, czterej bracia Wyzi\u0144scy, a tak\u017ce komendant POW J\u00f3zef Kr\u00f3l. Pierwszym dow\u00f3dc\u0105 pu\u0142ku zosta\u0142 p\u0142k Ferdynand Szyszkowski. <\/span><\/p>\n

Ju\u017c w ko\u0144cu grudnia dwa bataliony wyjecha\u0142y na front litewsko-bia\u0142oruski, trzeci w trakcie formowania pozosta\u0142 w Ciechanowie pod dow\u00f3dztwem mjr. Stefana D\u0105b-Biernackiego. Pu\u0142k w styczniu 1919 r. walczy\u0142 w rejonie W\u0142odzimierza, nast\u0119pnie uczestniczy\u0142 w zdobyciu Kijowa. W lutym stoczy\u0142 zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 pod Maniewiczami. Walczy\u0142 nad Styrem i Horyniem, w marcu wspiera\u0142 4. Armi\u0119 gen. Szeptyckiego w okolicach Mi\u0144ska na Bia\u0142orusi, w maju toczy\u0142 walki nad Berezyn\u0105. W czerwcu pu\u0142k wr\u00f3ci\u0142 na Polesie, gdzie stawia\u0142 czo\u0142a ofensywie wojsk bolszewickich, kt\u00f3re ruszy\u0142y na Polsk\u0119. Z powodu znacznych strat zosta\u0142 przerzucony do Brze\u015bcia. M\u0119\u017cnie odpiera\u0142 ataki wroga w rejonie rzeki Kluk\u00f3wki. We wrze\u015bniu w brawurowym ataku zdoby\u0142 Pru\u017can\u0119, a nast\u0119pnie Baranowicze. 12 pa\u017adziernika podpisano rozejm. J\u00f3zef Kr\u00f3l ca\u0142y czas walczy\u0142 w szeregach macierzystego pu\u0142ku. 21 \u017co\u0142nierzy pu\u0142ku zosta\u0142o odznaczonych srebrnym krzy\u017cem orderu Virtuti Militari V klasy za odwag\u0119 i m\u0119stwo w boju, w\u015br\u00f3d nich starszy sier\u017cant J\u00f3zef Kr\u00f3l \u2013 komendant ciechanowskiego POW oraz drugi ciechanowski peowiak podporucznik Tadeusz Zarzycki 2<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

J\u00f3zef Kr\u00f3l po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cycie spo\u0142eczne miasta. By\u0142 radnym miejskim, zasiada\u0142 w zarz\u0105dzie Ciechanowskiego Ko\u0142a Cyklist\u00f3w, Funduszu Bezrobocia i w kilku innych stowarzyszeniach spo\u0142ecznych. W 1930 roku reprezentuj\u0105c BBWR, kandydowa\u0142 w wyborach do Sejmu RP. Dzia\u0142a\u0142 aktywnie w powo\u0142anym w 1929 roku Zwi\u0105zku Peowiak\u00f3w, organizacji, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o piel\u0119gnowanie tradycji peowiackiej, kt\u00f3r\u0105 on sam tworzy\u0142. By\u0142 w okresie mi\u0119dzywojennym osob\u0105 znan\u0105 w Ciechanowie i szanowan\u0105 powszechnie. Zmar\u0142 12 stycznia 1940 roku. Jego pogrzeb pomimo okupacji zgromadzi\u0142 t\u0142umy ciechanowian. Zosta\u0142 pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu parafialnym przy ul. P\u0142o\u0144skiej w Ciechanowie.<\/span><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie tablicy na grobie J\u00f3zefa Kr\u00f3la by\u0142o elementem uroczysto\u015bci stulecia powstania POW w Ciechanowie. Z tej okazji w Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie odby\u0142a si\u0119 prelekcja dr. Bogumi\u0142y Umi\u0144skiej o historii POW, koncert s\u0142owno-muzyczny oraz ods\u0142oni\u0119cie tablicy ustawionej na grobie J\u00f3zefa Kr\u00f3la. Uczestnicy uroczysto\u015bci zapalili te\u017c znicze na grobach cz\u0142onk\u00f3w POW pochowanych na cmentarzu parafialnym przy ul. P\u0142o\u0144skiej3<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Zdj\u0119cie portretowe J\u00f3zefa Kr\u00f3la pochodzi ze zbior\u00f3w MSM (skan)<\/span><\/p>\n

\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Jerzy Pe\u0142ka, <\/span>Czekanie na Niepodleg\u0142\u0105<\/i><\/span>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d, nr 45\/1988; przedruk pt. <\/span>Marszu ku wolno\u015bci akt ostatni\u2026<\/i><\/span> (w:) \u201eMazowsze ciechanowskie \u2013 moja ma\u0142a ojczyzna\u201d, t. 1, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechan\u00f3w 1996, s. 278-281<\/span><\/p>\n

Bogumi\u0142a Umi\u0144ska, <\/span>Polska Organizacja Wojskowa w Obwodzie Ciechanowskim<\/i><\/span>, TMZC, Ciechan\u00f3w 2001<\/span><\/p>\n

Dariusz Piotrowicz, <\/span>Ludzie p\u0142akali, \u015bpiewaj\u0105c \u201eBo\u017ce, co\u015b Polsk\u0119\u2026\u201d,<\/i><\/span> \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 45 z 6 XI 2018,<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Dariusz Piotrowicz, \u201eLudzie p\u0142akali, \u015bpiewaj\u0105c \u201eBo\u017ce co\u015b Polsk\u0119<\/i> \u2026\u201d, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 45 z 6 XI 2018 r., s. 15<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Bogumi\u0142a Umi\u0144ska, Polska Organizacja Wojskowa w Obwodzie Ciechanowskim<\/i>, TMZC, Ciechan\u00f3w 2001, s. 61-69<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: gr\u00f3b rodziny Kr\u00f3l\u00f3w na cmentarzu parafialnym przy ul. P\u0142o\u0144skiej w Ciechanowie Ods\u0142oni\u0119cie: 10 XI 2016 z inicjatywy TMZC w setn\u0105 rocznic\u0119 powstania Polskiej Organizacji Wojskowej i przybycia do Ciechanowa Legion\u00f3w Polskich Materia\u0142: ; wymiary: 540 mm x 520 mm … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":151,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-444","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=444"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":448,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/444\/revisions\/448"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}