{"id":457,"date":"2022-09-07T23:51:33","date_gmt":"2022-09-07T21:51:33","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=457"},"modified":"2022-09-07T23:51:33","modified_gmt":"2022-09-07T21:51:33","slug":"53-zrekonstruowany-obelisk-ku-chwale-zolnierzy-203-ochotniczego-pulku-ulanow-poleglych-8-sierpnia-1920-r-w-bitwie-z-oddzialami-rosyjskimi-w-przedwojewie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/53-zrekonstruowany-obelisk-ku-chwale-zolnierzy-203-ochotniczego-pulku-ulanow-poleglych-8-sierpnia-1920-r-w-bitwie-z-oddzialami-rosyjskimi-w-przedwojewie\/","title":{"rendered":"53. Zrekonstruowany obelisk ku chwale \u017co\u0142nierzy 203. Ochotniczego Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w poleg\u0142ych 8 sierpnia 1920 r. w bitwie z oddzia\u0142ami rosyjskimi w Przedwojewie"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Przedwojewo, gm. Opinog\u00f3ra G\u00f3rna<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 19 IX 2004 Materia\u0142: piaskowiec<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Replika obelisku, tak jak orygina\u0142 z 1922 roku (zdj\u0119cie obok), stan\u0119\u0142a przy zabytkowym ko\u015bci\u00f3\u0142ku. Wykona\u0142 j\u0105 z jasnego piaskowca Jan St\u0119pkowski, artysta rze\u017abiarz ze Strzegowa, na podstawie zachowanych fotografii. Przedstawia odznak\u0119 pu\u0142kow\u0105 umieszczon\u0105 na ramionach krzy\u017ca. Dewiza 203. Ochotniczego Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w z Kalisza PRO PATRIA IN PERICULO (pol. Dla ojczyzny w niebezpiecze\u0144stwie) wie\u0144czy cok\u00f3\u0142. U podstawy pomnika znajduje si\u0119 napis: <\/span>Pami\u0119ci 203. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w \u2013 wiernych syn\u00f3w swej ziemi, poleg\u0142ych w jej obronie w roku 1920. <\/i><\/span>W marmurowej podstawie<\/span> <\/i>kolejny: <\/span>Pomnik wzniesiony w 1922 r. Zburzony przez hitlerowc\u00f3w w 1940 r. Odbudowany w 2004 r.<\/i><\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia zrekonstruowanego pomnika rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od mszy \u015bw. w intencji poleg\u0142ych u\u0142an\u00f3w. W trakcie oficjalnych przem\u00f3wie\u0144 nie obesz\u0142o si\u0119 bez nawi\u0105za\u0144 do dramatycznych wydarze\u0144 z sierpnia 1920 roku, powszechnie zwanych bitw\u0105 warszawsk\u0105 lub cudem nad Wis\u0142\u0105. W wyniku walk wojskom polskim uda\u0142o si\u0119 powstrzyma\u0107 bolszewick\u0105 armi\u0119 przed zaj\u0119ciem Warszawy, a nast\u0119pnie wyprze\u0107 j\u0105 poza granice Rzeczypospolitej. <\/span><\/p>\n

W uroczysto\u015bciach wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 t\u0142umy mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa i okolicznych miejscowo\u015bci. Kalisz reprezentowa\u0142 Janusz P\u0119cherz, prezydent miasta z osobami towarzysz\u0105cymi. Zostali serdecznie powitani przez prezydenta Ciechanowa Waldemara Wardzi\u0144skiego oraz wiceprezydenta, a zarazem prezesa TMZC Eugeniusza Sadowskiego. W\u015br\u00f3d wielu znakomitych go\u015bci by\u0142 Jan Bielecki, prawnuk Marii Konopnickiej, prof. dr hab. Jerzy Krzymuski, syn Feliksa, walcz\u0105cego pod sztandarem 203. OPU, Jerzy H. Olszewski, syn poleg\u0142ego w 1920 r. Higina Olszewskiego. Pomnik zosta\u0142 zniszczony przez hitlerowc\u00f3w w 1940 roku. W okresie PRL-u nie mo\u017cna by\u0142o nawet my\u015ble\u0107 o odbudowie pomnika. Trzeba by\u0142o czeka\u0107 do roku 1990, kiedy pojawi\u0142a si\u0119 taka mo\u017cliwo\u015b\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie zachowa\u0142y si\u0119 fotografie z ods\u0142oni\u0119cia monumentu, dzi\u0119ki czemu wiemy, jak on wygl\u0105da\u0142. By\u0142 wykonany z piaskowca. <\/span><\/p>\n

– Przedstawia\u0142 stylizowany krzy\u017c, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 skrzyd\u0142ami orze\u0142 \u2013 wyja\u015bnia\u0142 jeszcze przed uroczysto\u015bci\u0105 ods\u0142oni\u0119cia E. Sadowski1<\/sup><\/a>. Du\u017ce wra\u017cenie wywo\u0142a\u0142o wspomnienie Stanis\u0142awa Borodzicza, kt\u00f3rego ojciec s\u0142u\u017cy\u0142 w 203. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w. Jemu uda\u0142o si\u0119 akurat prze\u017cy\u0107, ale wielu jego koleg\u00f3w straci\u0142o tu \u017cycie. <\/span><\/p>\n

Pierwsza wzmianka o Przedwojewie pochodzi z 1425 roku. Wie\u015b by\u0142a w\u00f3wczas w\u0142asno\u015bci\u0105 rycersk\u0105, a nazw\u0119 urobiono od imienia Przedwoj, czyli ten, kt\u00f3ry sta\u0142 przed wojami, a zatem by\u0142 ich dow\u00f3dc\u0105. Wie\u015b na prawie niemieckim nale\u017ca\u0142a do Piotra z Radzanowa, p\u00f3\u017aniej sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 Przedwojewskich, kt\u00f3rzy przybrali nazwisko od tej miejscowo\u015bci. W 1620 roku Marcin Przedwojewski ufundowa\u0142 kaplic\u0119 dworsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 opiekowali si\u0119 dworscy kapelani, a p\u00f3\u017aniej augustianie z Ciechanowa. Oko\u0142o 1773 r. na miejscu drewnianej kaplicy, kt\u00f3ra uleg\u0142a zniszczeniu, zosta\u0142 zbudowany niewielki ko\u015bci\u00f3\u0142ek, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 do dzi\u015b. W czasie wojen napoleo\u0144skich zosta\u0142 zdewastowany i ogo\u0142ocony ze sprz\u0119tu liturgicznego. W takim stanie przetrwa\u0142 do drugiej po\u0142owy XIX wieku, kiedy to rodzina Dembowskich, kolejnych, po Radzymi\u0144skich, w\u0142a\u015bcicieli Przedwojewa przeprowadzi\u0142a generalny remont i odrestaurowa\u0142a zabytkowy ko\u015bci\u00f3\u0142ek pw. Przemienienia Pa\u0144skiego i \u015bw. Stanis\u0142awa Biskupa-M\u0119czennika. W takiej postaci \u015bwi\u0105tynia przetrwa\u0142a do XX wieku. Sta\u0142a si\u0119 ko\u015bcio\u0142em filiajnym parafii farnej w Ciechanowie i do dzisiaj jest drugim obiektem kultu religijnego tej wsp\u00f3lnoty. W latach 90-tych ubieg\u0142ego stulecia ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 odnowiony staraniem \u00f3wczesnego proboszcza ks. dr. Ireneusza Wrzesi\u0144skiego. <\/span><\/p>\n

W czasie I wojny \u015bwiatowej Przedwojewo mocno ucierpia\u0142o, bowiem na terenie mi\u0119dzy Przasnyszem a Ciechanowem trwa\u0142y wyniszczaj\u0105ce walki. Zniszczone zosta\u0142y zabudowania mieszkalne i gospodarcze, daniny i kontrybucje zrujnowa\u0142y gospodarzy, we wsi panowa\u0142 g\u0142\u00f3d i choroby. Ko\u015bci\u00f3\u0142ek ocala\u0142, ale ju\u017c w sierpniu 1920 roku na przedpolach Przedwojewa i s\u0105siednich wsi dosz\u0142o do krwawej potyczki mi\u0119dzy si\u0142ami bolszewickimi a oddzia\u0142ami polskimi.<\/span><\/p>\n

W tym czasie w rejonie Ciechanowa znajdowa\u0142 si\u0119 ochotniczy 203. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w sformowany zaledwie kilka dni wcze\u015bniej w wielkopolskim Kaliszu. Sformu\u0142owano go z ochotnik\u00f3w, m.in. m\u0142odzie\u017cy ziemia\u0144skiej oraz kadry oficerskiej i podoficerskiej 3. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w zwanego \u201eDzie\u0107mi Warszawy\u201d. Sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z czterech szwadron\u00f3w liniowych, jednego ckm i szwadronu technicznego. Organizatorem i pierwszym dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 Zygmunt Podhorski, podpu\u0142kownik 1. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Krechowieckich. Pu\u0142k zacz\u0119to formowa\u0107 pospiesznie od 27 lipca 1920 roku, gdy wojska bolszewickie zbli\u017ca\u0142y si\u0119 ju\u017c do Warszawy. Podczas przysi\u0119gi na G\u0142\u00f3wnym Rynku w Kaliszu pu\u0142k liczy\u0142 27 oficer\u00f3w, 716 szeregowych i 652 konie. Dwa dni p\u00f3\u017aniej pu\u0142k zosta\u0142 przetransportowany kolej\u0105 z Kalisza do Warszawy, a 6 sierpnia kaliscy u\u0142ani wy\u0142adowali si\u0119 w Ciechanowie. Sformowanie jednostki w kilka zaledwie dni by\u0142o nawet w warunkach wojny czym\u015b zgo\u0142a niezwyk\u0142ym2<\/sup><\/a>. Mjr Podhorski w swoich wspomnieniach spisanych po latach tak relacjonowa\u0142 tamte dni:<\/span><\/p>\n

Odnosi\u0142o si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce ma si\u0119 800 u\u0142an\u00f3w, 800 koni, tyle\u017c siode\u0142, lecz wszystko to nie jest zgrane i luzem chodzi. Karabin\u00f3w, ckm\u00f3w, lanc, szabel, i kuchen polowych nie by\u0142o wcale. W takim stanie pu\u0142k osta\u0142 za\u0142adowany i ruszy\u0142. W przeje\u017adzie przez \u0141\u00f3d\u017a otrzyma\u0142em: lance, szable oraz znajduj\u0105ce si\u0119 jeszcze w pakach, nowe karabiny angielskie wraz z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 amunicji do nich, wreszcie dwa ckm-y.<\/i><\/span><\/p>\n

Bezpo\u015brednio po roz\u0142adunku pu\u0142k wyruszy\u0142 w kierunku Przasnysza. Nast\u0119pnego dnia wieczorem star\u0142 si\u0119 po raz pierwszy z przednimi stra\u017cami korpusu kawalerii gen. Gaj-Chana. Po zmroku pu\u0142k wycofa\u0142 si\u0119 na pozycje obronne w okolicy Przedwojewa i Opinog\u00f3ry, pozostawiaj\u0105c jeden szwadron na wzg\u00f3rzach w pobli\u017cu wsi Dzbonie. Rankiem 8 sierpnia \u017co\u0142nierze tego szwadronu zatrzymali ogniem przednie stra\u017ce 3 Korpusu Konnego. Zaskoczeni bolszewicy wycofali si\u0119, ale wkr\u00f3tce przypu\u015bcili atak na polskie pozycje obronne. S\u0142abn\u0105cy w oczach szwadron z rannym dow\u00f3dc\u0105 wspar\u0142y w najbardziej krytycznym momencie dwa szwadrony z Przedwojewa. Wsp\u00f3lnie odrzucili kozak\u00f3w Gaj-Chana i wycofali si\u0119 na linie obrony w Przedwojewie. Po kolejnej szar\u017cy pu\u0142k wycofa\u0142 si\u0119 do Ciechanowa. Po opuszczeniu miasta pu\u0142k do\u0142\u0105czy\u0142 do 8 Brygady Jazdy gen. A. Karnickiego, zajmuj\u0105cego lini\u0119 Go\u0142ymin-G\u0105socin. Z tej pozycji \u017co\u0142nierze 203. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w n\u0119kali przeciwnika, niszcz\u0105c tabory, bior\u0105c je\u0144c\u00f3w, zdobywaj\u0105c sprz\u0119t i parali\u017cuj\u0105c aparat w\u0142adzy. Rankiem 11 sierpnia korzystaj\u0105c z nieuwagi Rosjan, zaj\u0119li cz\u0119\u015b\u0107 Ciechanowa, bior\u0105c 53 je\u0144c\u00f3w i 4 ckm-y. Po pojawieniu si\u0119 silnych oddzia\u0142\u00f3w nieprzyjaciela wycofali si\u0119 pod G\u0105socin na lewe skrzyd\u0142o 18. Dywizji Piechoty nad Wkr\u0105. Dzia\u0142ania 8. Brygady Jazdy, w tym akcje 203. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w mia\u0142y du\u017ce znaczenie taktyczne, op\u00f3\u017ani\u0142y bowiem marsz Rosjan w kierunku Warszawy, daj\u0105c czas na dokonanie koncentracji polskich jednostek3<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

W kolejnych dniach pu\u0142k w sk\u0142adzie Brygady gen. Karnickiego bra\u0142 udzia\u0142 w dwu kolejnych wypadach na Ciechan\u00f3w (10-11 VIII) , uczestniczy\u0142 w odparciu ataku na \u015awiercze (12 VIII), zni\u00f3s\u0142 doszcz\u0119tnie rosyjski 29 pp. i odpar\u0142 atak 30 pp. (13 VIII). Nast\u0119pnego dnia pu\u0142ki 8. Brygady Jazdy uda\u0142y si\u0119 w kierunku Glinojecka. Po zdobyciu miejscowo\u015bci gen. A. Karnicki zdecydowa\u0142 si\u0119 uderzy\u0107 wszystkimi si\u0142ami na Ciechan\u00f3w. <\/span><\/p>\n

15 sierpnia ok. \u00f3smej rano rozpocz\u0119to atak na miasto, kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii jako zagon na Ciechan\u00f3w. W pierwszym rzucie znalaz\u0142 si\u0119 203. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w mjr. Z. Podhorskiego. U\u0142ani opanowali miasto b\u0142yskawicznie i bez wi\u0119kszych strat. Rezyduj\u0105cy w mie\u015bcie sztab rosyjskiej 4. Armii wycofa\u0142 si\u0119 do Ostro\u0142\u0119ki, dow\u00f3dca A. Szuwajew salwowa\u0142 si\u0119 ucieczk\u0105 do M\u0142awy. Rosjanie pozostawili obs\u0142ug\u0119 kancelarii, dokumenty oraz zapasy \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re oddano do dyspozycji w\u0142adz miasta4<\/sup><\/a>. Wypad na Ciechan\u00f3w przyni\u00f3s\u0142 niespodziewany, acz niezwykle istotny rezultat. Podczas walk pu\u0142k zdoby\u0142 cz\u0119\u015bciowo spalon\u0105 radiostacj\u0119, co mia\u0142o zbawienne dla Polak\u00f3w, a fatalne dla Rosjan skutki. Radiostacja w r\u0119kach polskich kryptolog\u00f3w i \u0142\u0105czno\u015bciowc\u00f3w okaza\u0142a si\u0119 niezwykle skutecznym narz\u0119dziem walki. Dzi\u0119ki temu sowiecka 4. Armia, nie wiedz\u0105c nic o kontrofensywie Polak\u00f3w znad Wieprza, kontynuowa\u0142a wcze\u015bniej zaplanowane dzia\u0142ania i dopiero 20 sierpnia rozpocz\u0119\u0142a sp\u00f3\u017aniony odwr\u00f3t, zako\u0144czony w gruncie rzeczy bez\u0142adn\u0105 ucieczk\u0105.<\/span><\/p>\n

Pu\u0142k mjr. Z. Podhorskiego wycofa\u0142 si\u0119 z Ciechanowa jeszcze tego samego dnia wieczorem. Po mie\u015bcie rozla\u0142a si\u0119 fala represji za pomoc polskiemu wojsku. Dow\u00f3dztwo 8. Dywizji Jazdy licz\u0105cej ju\u017c cztery pu\u0142ki zdecydowa\u0142o si\u0119 ponowi\u0107 pr\u00f3b\u0119 odbicia miasta. Nast\u0119pnego dnia, tj. 16 sierpnia 203. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w podszed\u0142 rankiem pod Ciechan\u00f3w, prawdopodobnie od zachodniej strony. Zosta\u0142 jednak silnie ostrzelany z rejonu dworca kolejowego i cukrowni. Miasto by\u0142o zaciekle bronione i planowane zaj\u0119cie miasta okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe do przeprowadzenia.<\/span><\/p>\n

Po Bitwie Warszawskiej pu\u0142k przydzielono do 13. Dywizji Piechoty, kt\u00f3ra walczy\u0142a a\u017c do zawieszenia broni. Po wojnie kaliskich u\u0142an\u00f3w zatrzymano w regularnej armii jako 27. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w im. Stefana Batorego. Jednostka stacjonowa\u0142a w radziwi\u0142\u0142owskim Nie\u015bwie\u017cu, a w kampanii wrze\u015bniowej w sk\u0142adzie Nowogr\u00f3dzkiej Brygady Kawalerii wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w kilku bitwach. Pu\u0142k skapitulowa\u0142 27 wrze\u015bnia, a dow\u00f3dca, pu\u0142kownik J\u00f3zef Paj\u0105k zosta\u0142 zamordowany przez sowieckie NKWD. <\/span><\/p>\n

We wszystkich walkach i potyczkach w okolicach Ciechanowa pomi\u0119dzy 7 a 15 sierpnia 1920 roku 203. Ochotniczy Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w utraci\u0142 ponad 200 rannych, poleg\u0142ych i zaginionych u\u0142an\u00f3w. Poleg\u0142o kilkudziesi\u0119ciu z nich, ale dok\u0142adna liczba nie jest znana, szacuje si\u0119, \u017ce by\u0142o to ok. 40-50 u\u0142an\u00f3w. Zdaniem mjr. Z. Podhorskiego, ta stosunkowo niewielka ilo\u015b\u0107 poleg\u0142ych u\u0142an\u00f3w by\u0142a wynikiem wychowania ziemia\u0144skiego, z natury rzeczy w codziennym kontakcie z ko\u0144mi. Niestety nie znamy nazwisk, imion i stopni wojskowych cz\u0119\u015bci poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy oraz niemal wszystkich nazwisk zaginionych.<\/span><\/p>\n

Przedwojewo mia\u0142o wyj\u0105tkowe szcz\u0119\u015bcie do zwi\u0105zk\u00f3w z wybitnymi lud\u017ami kultury. Wymienia je w listach Zygmunt Krasi\u0144ski oraz Stefan \u017beromski w \u201eDziennikach\u201d, kt\u00f3ry przebywa\u0142 w pobliskim Szulmierzu latem 1887 roku i zachwyca\u0142 si\u0119 pann\u0105 Eleonor\u0105, c\u00f3rk\u0105 Aleksego i Marianny Dembowskich, w\u0142a\u015bcicieli pobliskiego Przedwojewa. 21 sierpnia 1908 r. maj\u0105tek odkupi\u0142 od Jana Dembowskiego, kolejnego w\u0142a\u015bciciela Przedwojewa, Jan Konopnicki, syn Marii Konopnickiej, nie bez pomocy finansowej swej s\u0142ynnej matki, kt\u00f3ra wielokrotne odwiedza\u0142a swego najm\u0142odszego syna5<\/sup><\/a>. Jan wyj\u0105tkowo chlubnie zapisa\u0142 si\u0119 w dziejach miasta i ziemi ciechanowskiej. U niego zmar\u0142 ma\u017c Marii, Jaros\u0142aw Konopnicki. By\u0142 zi\u0119ciem dr. Franciszka Rajkowskiego. W 1921 roku Jan Konopnicki sprzeda\u0142 za 12 mln marek maj\u0105tek Przedwojewo z przyleg\u0142o\u015bciami licz\u0105cy 603 morgi. Nabywc\u0105 zosta\u0142 Stanis\u0142aw Marchwicki, kt\u00f3remu rozparcelowano maj\u0105tek w 1945 roku. Rodzina dozna\u0142a od w\u0142adz polskich licznych upokorze\u0144, w tym nakaz osiedlenia si\u0119 poza Ciechanowem w odleg\u0142o\u015bci co najmniej 50 km. Ziemie folwarczn\u0105 otrzyma\u0142o 17 rolnik\u00f3w. W zabytkowym dworze z 1886 roku znalaz\u0142 siedzib\u0119 PGR, a w 1958 r. ulokowano sk\u0105din\u0105d cenn\u0105 dla gospodarki rolnej instytucj\u0119 pod nazw\u0105 Stacja Oceny Sadzeniak\u00f3w Ziemniaka6<\/sup><\/a>. Dzi\u015b dawny dw\u00f3r pozostaje w stanie ruiny7<\/sup><\/a>. Przetrwa\u0142 na szcz\u0119\u015bcie miejscowy ko\u015bci\u00f3\u0142ek, kryj\u0105cy prochy rodziny Dembowskich.<\/span><\/p>\n

\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Janusz Szczepa\u0144ski, Wojna 1920 na Mazowszu i Podlasiu<\/i><\/span>, Naczelna Dyrekcja Archiw\u00f3w Pa\u0144stwowych w Warszawie, WSH Pu\u0142tusk, Warszawa \u2013 Pu\u0142tusk 1995<\/span><\/p>\n

Ryszard Juszkiewicz, <\/span>11 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Legionowych im. Marsza\u0142ka \u015amig\u0142ego-Rydza<\/i><\/span>, KODRTK w Ciechanowie, Ciechan\u00f3w1998<\/span><\/p>\n

Lech Wyszczelski, <\/span>Ciechan\u00f3w 1920<\/i><\/span>, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 2020<\/span><\/p>\n

Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku na Mazowszu<\/i><\/span> pod red. Adama Koseskiego i Janusza Szczepa\u0144skiego, WSH w Pu\u0142tusku, Urz\u0105d ds. Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych, PTH \u2013 Oddzia\u0142 w Pu\u0142tusku, Pu\u0142tusk 1996 <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\n

1<\/a> Jedyne odnalezione zdj\u0119cie z ods\u0142oni\u0119cia pomnika w 1922 r. pochodzi z \u201eGazety P\u0142ockiej\u201d, numer z sierpnia 1922 r. Przedstawia ksi\u0119dza b\u0142ogos\u0142awi\u0105cego wiernych, stoj\u0105cych u st\u00f3p ponad trzymetrowego postumentu, zwie\u0144czonego krzy\u017cem na wz\u00f3r odznaki pu\u0142kowej.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> W sierpniu 1921 r. nast\u0105pi\u0142a zmiana nazwy na 27. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w. Stacjonowa\u0142 on w Nie\u015bwie\u017cu, a szwadron zapasowy w Bielsku Podlaskim. \u015awi\u0119to pu\u0142kowe obchodzono 8 sierpnia w rocznic\u0119 szar\u017cy pod Przedwojewem. Od 1936 r. pe\u0142na nazwa brzmia\u0142a; 27. Pu\u0142k Ulan\u00f3w im. Kr\u00f3la Stefana Batorego. Pierwsza odznaka pu\u0142kowa mia\u0142a kszta\u0142t krzy\u017ca o wym. 40 x 40 mm, u\u0142o\u017conego z czterech proporczyk\u00f3w \u017c\u00f3\u0142to-bia\u0142ych. Na jego ramionach umieszczono dewiz\u0119 \u201ePro Patria In Periculo\u201d, w \u015brodku numer \u201e203\u201d. Ten krzy\u017c sta\u0142 si\u0119 wzorem pomnika w Przedwojewie.<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku na Mazowszu. Materia\u0142y z konferencji naukowej z 18 sierpnia 1995 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a> tam\u017ce<\/p>\n<\/div>\n

\n

5<\/a> Barbara Bielasta, Dembowscy z Przedwojewa<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d Nr 1 z 31 XII 2019 – 6 I 2020, s. 14<\/p>\n<\/div>\n

\n

6<\/a> Stacj\u0105 kierowa\u0142 przez wiele lat pochodz\u0105cy z Pozna\u0144skiego mgr in\u017c. M\u015bcis\u0142aw G\u0142uch, nast\u0119pnie pracownik Ministerstwa Rolnictwa.<\/p>\n<\/div>\n

\n

7<\/a> Edward Lewandowski, Przedwojewo<\/i>, z cyklu \u201eMetryka wsi\u201d<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Przedwojewo, gm. Opinog\u00f3ra G\u00f3rna Ods\u0142oni\u0119cie: 19 IX 2004 Materia\u0142: piaskowiec Replika obelisku, tak jak orygina\u0142 z 1922 roku (zdj\u0119cie obok), stan\u0119\u0142a przy zabytkowym ko\u015bci\u00f3\u0142ku. Wykona\u0142 j\u0105 z jasnego piaskowca Jan St\u0119pkowski, artysta rze\u017abiarz ze Strzegowa, na podstawie zachowanych fotografii. … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":153,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-457","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=457"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":460,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/457\/revisions\/460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}