{"id":470,"date":"2022-09-11T14:37:10","date_gmt":"2022-09-11T12:37:10","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=470"},"modified":"2022-09-11T14:37:10","modified_gmt":"2022-09-11T12:37:10","slug":"56-plyta-pamieci-z-inskrypcja-upamietniajaca-postac-gen-ludwika-kmicica-skrzynskiego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/56-plyta-pamieci-z-inskrypcja-upamietniajaca-postac-gen-ludwika-kmicica-skrzynskiego\/","title":{"rendered":"56. P\u0142yta pami\u0119ci z inskrypcj\u0105 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 posta\u0107 gen. Ludwika Kmicica \u2013 Skrzy\u0144skiego"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Ciechan\u00f3w – na skwerku przy ul. 11. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Legionowych 24, obok pawilonu optycznego A. Bayera<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 1 IX 2013 r. z okazji 120-t\u0105 rocznic\u0119 urodzin genera\u0142a <\/span><\/p>\n

Materia\u0142: granit br\u0105zowy; wymiary: 950 mm x 950 mm, ufundowa\u0142 i wykona\u0142 Bernard Grzankowski<\/span><\/p>\n

W nocy z 3\/4 sierpnia 1914 r. siedmioosobowy patrol strzelc\u00f3w J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego wyruszy\u0142 z Krakowa na zwiad z zadaniem przekroczenia granicy zaboru rosyjskiego i rozpoznania sytuacji przed wkroczeniem na ten teren pe\u0142nych oddzia\u0142\u00f3w strzeleckich. Misja powiod\u0142a si\u0119, a jej uczestnicy przeszli do historii pod nazw\u0105 \u201esi\u00f3demki Beliny\u201d. W sk\u0142adzie dowodzonym przez W\u0142adys\u0142awa Pra\u017cmowskiego <\/span>Belin\u0119<\/i><\/span> (p\u00f3\u017an. p\u0142k. WP, w II RP prezydent Krakowa i wojewoda lwowski) znalaz\u0142 si\u0119 Ludwik Skrzy\u0144ski <\/span>Kmicic<\/i><\/span> (p\u00f3\u017an. gen. WP). Nie spe\u0142ni\u0142y si\u0119 tym samym s\u0142owa komendanta Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ry \u017cegna\u0142 ich dwa dni wcze\u015bniej sarkastycznym dowcipem: <\/span>Cho\u0107 b\u0119dziecie wisie\u0107, spe\u0142nicie pi\u0119knie \u017co\u0142nierski obowi\u0105zek, ale historia o was nie zapomni. <\/i><\/span>O ile w sprawie szubienicy komendant si\u0119 myli\u0142, to co do pami\u0119ci historycznej mia\u0142 absolutn\u0105 racj\u0119. Ka\u017cdy ze s\u0142ynnej \u201esi\u00f3demki<\/span> <\/i>Beliny\u201d zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 ojczy\u017anie nadzwyczajnie. Wstydliw\u0105 spraw\u0105 pozostaje spos\u00f3b, w jaki ojczyzna, zw\u0142aszcza ta po 1945 roku, odwdzi\u0119czy\u0142a si\u0119 swoim bohaterom. Ci, kt\u00f3rzy prze\u017cyli koszmar I i II wojny \u015bwiatowej, znale\u017ali si\u0119 na emigracji w Wielkiej Brytanii, bo w komunistycznej Polsce nie by\u0142o ju\u017c dla nich miejsca. Genera\u0142 brygady Ludwik Kmicic-Skrzy\u0144ski zmar\u0142 w Manchesterze w 1972 roku jako ostatni z legendarnej \u201esi\u00f3demki<\/span> <\/i>Beliny\u201d, odprowadziwszy wcze\u015bniej na miejsce wiecznego spoczynku swoich druh\u00f3w z pami\u0119tnego patrolu sprzed p\u00f3\u0142 wieku: gen. J. G\u0142uchowskiego<\/span> Janusza<\/i><\/span> i p\u0142k. S. Kulesz\u0119 <\/span>Hank\u0119<\/i><\/span>.<\/span><\/p>\n

Ludwik Skrzy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 26 VIII 1893 roku w Odessie, mie\u015bcie portowym nad Morzem Czarnym, gdzie istnia\u0142o du\u017ce skupisko polskich rodzin, zes\u0142anych przez w\u0142adze carskie w g\u0142\u0105b Imperium Rosyjskiego. By\u0142 prawdopodobnie zes\u0142a\u0144cem ju\u017c w trzecim pokoleniu. Po uko\u0144czeniu gimnazjum w Tyflisie (obecnie Tbilisi) w Gruzji zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z ruchem socjalistycznym i niepodleg\u0142o\u015bciowym. Zagro\u017cony aresztowaniem wyjecha\u0142 do Leodium w Austrii, potem do Nancy we Francji, gdzie studiowa\u0142 na wydziale chemicznym politechniki, a nast\u0119pnie do Liege w Belgii. W 1912 roku wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku Strzeleckiego, zorganizowa\u0142 w Nancy pluton strzelc\u00f3w i zosta\u0142 jego dow\u00f3dc\u0105. Pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas pseudonimem \u201eKmicic\u201d, nawi\u0105zuj\u0105c w ten spos\u00f3b do sienkiewiczowskiego bohatera, kt\u00f3rego droga do bohaterstwa by\u0142a mocno skomplikowana. Tak rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kariera wojskowa jednego z najwybitniejszych dow\u00f3dc\u00f3w legionowych, a potem oficer\u00f3w Wojska Polskiego.<\/span><\/p>\n

W 1914 roku, na wezwanie W. Beliny-Pra\u017cmowskiego przyjecha\u0142 do Krakowa i zosta\u0142 s\u0142uchaczem kursu oficerskiego prowadzonego przez Zwi\u0105zek Strzelecki. W sierpniu tego roku zosta\u0142 \u017co\u0142nierzem Legion\u00f3w Polskich. Po udziale w historycznym patrolu <\/span>Beliny <\/i><\/span>walczy\u0142 w sk\u0142adzie 1. Kompanii Kadrowej i w 1. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w <\/span>Beliny<\/i><\/span>-Pra\u017cmowskiego. W lipcu 1917 roku po tzw. kryzysie przysi\u0119gowym zosta\u0142 internowany w obozie w Beniaminowie, gdzie przebywa\u0142 do sierpnia 1918 roku. <\/span><\/p>\n

Po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci zg\u0142asi\u0142 akces do Wojska Polskiego i jako porucznik zostaje dow\u00f3dc\u0105 szwadronu, a p\u00f3\u017aniej zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy 1. Pu\u0142ku Szwole\u017cer\u00f3w w Che\u0142mie. Uczestniczy w zdobyciu Wilna i wyprawie kijowskiej. W lipcu 1920 roku zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 16. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Wielkopolskich, z kt\u00f3rym uczestniczy w Bitwie Warszawskiej, operacji nad Niemnem i w ostatniej ofensywie na Krzywicze, ko\u0144cz\u0105cej wojn\u0119 polsko-bolszewick\u0105. Jako \u017co\u0142nierz zas\u0142yn\u0105\u0142 z osobistego m\u0119stwa i odwagi, a tak\u017ce du\u017cych umiej\u0119tno\u015bci operacyjnych i dow\u00f3dczych. Za czyny wojenne zosta\u0142 uhonorowany Krzy\u017cem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz dziewi\u0119ciokrotnie Krzy\u017cem Walecznych. Po wojnie nadszed\u0142 czas na uzupe\u0142nienie wiedzy teoretycznej w zakresie wojskowo\u015bci. Jako zast\u0119pca dow\u00f3dcy 1. Pu\u0142ku Szwole\u017cer\u00f3w w Warszawie zosta\u0142 skierowany w marcu 1921 roku do Centralnej Szko\u0142y Kawalerii w Grudzi\u0105dzu. Po jej uko\u0144czeniu, nie chc\u0105c prawdopodobnie pozosta\u0107 w Warszawie, przyj\u0105\u0142 propozycj\u0119 s\u0142u\u017cby w Ciechanowie.<\/span><\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1921 roku melduje si\u0119 w mie\u015bcie, gdzie zostaje w zast\u0119pstwie dow\u00f3dc\u0105 11. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Legionowych. Podczas trzyletniego pobytu w Ciechanowie okaza\u0142 si\u0119 tak\u017ce sprawnym dow\u00f3dc\u0105 w czasach pokoju. Doprowadzi\u0142 do wzgl\u0119dnego porz\u0105dku koszary, pozbawione cho\u0107by prostej instalacji wodno-kanalizacyjnej, uporz\u0105dkowa\u0142 sprawy gospodarcze, dba\u0142 o wyszkolenie bojowe u\u0142an\u00f3w i ich potrzeby osobiste. Ceni\u0142 dyscyplin\u0119 i odpowiedzialno\u015b\u0107, dawa\u0142 dobry przyk\u0142ad \u017co\u0142nierzom, b\u0119d\u0105c ca\u0142kowitym abstynentem. 26 kwietnia 1924 roku z okazji \u015bwi\u0119ta pu\u0142kowego ciechanowski garnizon odwiedzi\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski w asy\u015bcie genera\u0142\u00f3w Edwarda \u015amig\u0142ego-Rydza i Daniela Konarzewskiego. Dla \u017co\u0142nierzy, kadry oficerskiej, ale i dla mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa, by\u0142 to dzie\u0144 niezwyk\u0142y.<\/span><\/p>\n

Pu\u0142k od pocz\u0105tku stacjonowania w Ciechanowie posiada\u0142 sw\u0105 bibliotek\u0119. W czerwcu 1923 roku zbiory zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 o ponad 100 egzemplarzy ksi\u0105\u017cek otrzymanych z Dow\u00f3dztwa Okr\u0119gu Korpusu I. Przewa\u017ca\u0142y ksi\u0105\u017cki o tematyce wojennej, ale by\u0142y te\u017c powie\u015bci K. Makuszy\u0144skiego i W. Hugo. \u017bo\u0142nierze chodzili na seanse filmowe do kina \u201ePolonja\u201d, kolportowano w jednostce czasopisma krajowe i lokalne. Dow\u00f3dca dba\u0142 te\u017c o kondycj\u0119 fizyczn\u0105 swych podw\u0142adnych. W czasie zawod\u00f3w kolarskich na trasie do P\u0142o\u0144ska dow\u00f3dca pu\u0142ku L. Kmicic-Skrzy\u0144ski pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego s\u0119dziego zawod\u00f3w. Na uroczysto\u015bciach pa\u0144stwowych reprezentowa\u0142 osobi\u015bcie pu\u0142k w asy\u015bcie swych oficer\u00f3w. Dow\u00f3dztwo Korpusu I wysoko ocenia\u0142o dow\u00f3dc\u0119 pu\u0142ku, przyznaj\u0105c mu 31 marca 1924 roku stopie\u0144 podpu\u0142kownika z 7. lokat\u0105 w korpusie oficer\u00f3w. W czasie pobytu w Ciechanowie urodzi\u0142 si\u0119 jego starszy syn W\u0142adys\u0142aw, przysz\u0142y \u017co\u0142nierz AK, poleg\u0142y w konspiracji. Jego los podzieli\u0142 m\u0142odszy brat Andrzej, kt\u00f3ry poleg\u0142 w pierwszych dniach powstania warszawskiego. Podpu\u0142kownik Ludwik Kmicic-Skrzy\u0144ski opu\u015bci\u0142 sw\u00f3j pu\u0142k i Ciechan\u00f3w w pa\u017adzierniku 1924 roku.<\/span><\/p>\n

Od X 1924 do X 1925 studiowa\u0142 w Wy\u017cszej Szkole Wojennej w Warszawie. W czasie zamachu majowego w 1926 roku opowiedzia\u0142 si\u0119 po stronie J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Zosta\u0142 szefem sztabu 2. Dywizji Kawalerii w Warszawie, a we wrze\u015bniu zosta\u0142 przeniesiony do Ministerstwa Spraw Wojskowych. Praca urz\u0119dnicza nie le\u017ca\u0142a jednak w jego charakterze. 31 maja 1927 roku wojewoda poleski zezwoli\u0142 mu na zmian\u0119 nazwiska rodowego \u201eSkrzy\u0144ski\u201d na Skrzy\u0144ski-Kmicic. To efekt legendy legionowej. W 1927 roku zosta\u0142 przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza i przydzielony do dow\u00f3dztwa 5 Brygady KOP. 1 stycznia 1928 roku otrzyma\u0142 awans na stopie\u0144 pu\u0142kownika z 12. lokat\u0105 w korpusie oficer\u00f3w kawalerii. 12 marca 1929 roku zostaje mianowany dow\u00f3dc\u0105 Brygady Kawalerii \u201eBia\u0142ystok\u201d, kt\u00f3ra z dniem 1 kwietnia 1937 roku zosta\u0142a przemianowana na Podlask\u0105 Brygad\u0119 Kawalerii1<\/sup><\/a>. Dowodzi\u0142 ni\u0105 przez ponad 10 lat. 19 marca 1938 roku zosta\u0142 genera\u0142em brygady z 9. lokat\u0105 w korpusie genera\u0142\u00f3w. <\/span><\/p>\n

Ze sw\u0105 Podlask\u0105 Brygad\u0105 Kawalerii wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej pocz\u0105tkowo w sk\u0142adzie Samodzielnej grupy Operacyjnej \u201eNarew\u201d, nast\u0119pnie Samodzielnej Grupy Operacyjnej \u201ePolesie\u201d, dowodzonej przez gen. Franciszka Kleeberga. Po pa\u017adziernikowej bitwie pod Kockiem dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej. Podda\u0142 si\u0119 jako jeden z ostatnich wielkich dow\u00f3dc\u00f3w kawalerii, dopiero po wyczerpaniu amonicji. Zosta\u0142 osadzony w Opawie, potem w oflagu II B Arnswalde i ostatecznie w oflagu II D Gross-Born. Po wyzwoleniu obozu wyje\u017cd\u017ca do W\u0142och i wst\u0119puje do 2. Korpusu Polskiego.<\/span><\/p>\n

Po rozwi\u0105zaniu korpusu gen. Ludwik Skrzy\u0144ski-Kmicic zdecydowa\u0142 si\u0119 pozosta\u0107 na emigracji. W Manchesterze zarabia\u0142 na \u017cycie jako robotnik fizyczny w miejscowych fabrykach., p\u00f3\u017aniej jako urz\u0119dnik. Udziela\u0142 si\u0119 aktywnie w \u015brodowisku kawaleryjskim. Publikowa\u0142 artyku\u0142y dotycz\u0105ce historii kawalerii polskiej z okresu II RP, tak\u017ce w\u0142asne wspomnienia z tego okresu. Umar\u0142 w wyniku choroby nowotworowej 14 lutego 1972 roku i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu South End w Manchesterze. Prochy genera\u0142a spocz\u0119\u0142y ostatecznie na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Pow\u0105zkach.<\/span><\/p>\n

Gen. Ludwik Skrzy\u0144ski-Kmicic by\u0142 dwukrotnie \u017conaty i z tego powodu zmieni\u0142 wyznanie. W\u0142adze ko\u015bcielne w obliczu \u015bmierci wybitnego Polaka porozumia\u0142y si\u0119 i egzekwie odprawi\u0142o dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cy katolickich i trzech ewangelickich. Pochyli\u0142y si\u0119 nad grobem sztandary polskich pu\u0142k\u00f3w, w tym sztandar 11. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Legionowych. Tablica nagrobna zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona tak\u017ce jego dwu synom: Andrzejowi i W\u0142adys\u0142awowi, \u017co\u0142nierzom AK. Genera\u0142 kocha\u0142 Polsk\u0119 i kawaleri\u0119, nie szuka\u0142 rozg\u0142osu i zaszczyt\u00f3w, ceni\u0142 m\u0119stwo i odpowiedzialno\u015b\u0107. By\u0142 jednym z pierwszych polskich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rych marzenia o Polsce realizowa\u0142y si\u0119 w zbrojnej walce z zaborc\u0105. Ciechan\u00f3w mo\u017ce by\u0107 dumny, \u017ce by\u0142 miejscem s\u0142u\u017cby wybitnego \u017co\u0142nierza i dow\u00f3dcy.<\/span><\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 ods\u0142oni\u0119cia obelisku zgromadzi\u0142a licznych ciechanowian, kombatant\u00f3w, regionalist\u00f3w i zwyk\u0142ych obywateli, kt\u00f3rzy zechcieli uczci\u0107 pami\u0119\u0107 wybitnego \u017co\u0142nierza WP. Byli te\u017c dwaj wa\u017cni ludzie dla idei upami\u0119tnienia postaci Ludwika Skrzy\u0144skiego-Kmicica: red. \u201eTC\u201d Stefan \u017bagiel2<\/sup><\/a> i pp\u0142k Krzysztof Talak, em. komendant Rejonowej Komendy Uzupe\u0142nie\u0144 i syn kaprala Jana Talaka, \u017co\u0142nierza 11. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Legionowych w Ciechanowie.<\/span><\/p>\n

\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Stefan \u017bagiel, <\/span>Ciechanowski Kmicic<\/i><\/span>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 37 z 11 wrze\u015bnia 2007, s. 15 oraz <\/span>Waleczny Kmicic<\/i><\/span>, \u201eKlucz do miasta\u201d Nr 9 z 2021 r., s. 23-30<\/span><\/p>\n

Zbigniew Mierzwi\u0144ski, <\/span>Genera\u0142owie II Rzeczypospolitej<\/i><\/span>, Wydawnictwo <\/span>Polonia<\/i><\/span>, Warszawa 1990<\/span><\/p>\n

Ryszard Juszkiewicz, <\/span>11 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Legionowych im. Marsza\u0142ka \u015amig\u0142ego-Rydza<\/i><\/span>, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechan\u00f3w 1998<\/span><\/p>\n

Dariusz Piotrowicz, <\/span>Ciechan\u00f3w w latach Drugiej Rzeczypospolitej<\/i><\/span>, TMZC, Ciechan\u00f3w 1998<\/span><\/p>\n

Tadeusz Kryska-Karski, Stanis\u0142aw \u017burakowski, <\/span>Genera\u0142owie Polski niepodleg\u0142ej,<\/i><\/span> Editions <\/span>Spotkania<\/i><\/span>, Warszawa 1991<\/span><\/p>\n

Piotr Stawecki, <\/span>S\u0142ownik biograficzny genera\u0142\u00f3w Wojska Polskiego<\/i><\/span>, Wydawnictwo<\/span> Bellona<\/i><\/span>, Warszawa 1994<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Jak ustali\u0142 red. Stefan \u017bagiel (\u201eDziesi\u0105tak\u201d z Ciechanowa, \u201eTC\u201d nr 29 z 20 VII 2021) dow\u00f3dc\u0105 10. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Wile\u0144skich w Bia\u0142ymstoku, wchodz\u0105cym w sk\u0142ad Brygady Kawalerii \u201eBia\u0142ystok\u201d, by\u0142 w l. 1927-1938 rodowity ciechanowianin p\u0142k. dypl. Witos\u0142aw Antoni Porczy\u0144ski.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Red. Stefan \u017bagiel przez wiele lat gromadzi\u0142 materia\u0142y o gen. Skrzy\u0144skim-Kmicicu i zabiega\u0142 o upami\u0119tnienie jego pobytu w Ciechanowie.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Ciechan\u00f3w – na skwerku przy ul. 11. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Legionowych 24, obok pawilonu optycznego A. Bayera Ods\u0142oni\u0119cie: 1 IX 2013 r. z okazji 120-t\u0105 rocznic\u0119 urodzin genera\u0142a Materia\u0142: granit br\u0105zowy; wymiary: 950 mm x 950 mm, ufundowa\u0142 i wykona\u0142 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":156,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-470","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=470"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":472,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/470\/revisions\/472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}