{"id":500,"date":"2022-09-11T17:36:08","date_gmt":"2022-09-11T15:36:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=500"},"modified":"2022-09-11T17:36:08","modified_gmt":"2022-09-11T15:36:08","slug":"64-tablica-pamieci-ku-czci-ofiar-obozu-pracy-na-ul-plonskiej-w-ciechanowie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/64-tablica-pamieci-ku-czci-ofiar-obozu-pracy-na-ul-plonskiej-w-ciechanowie\/","title":{"rendered":"64. Tablica pami\u0119ci ku czci ofiar obozu pracy na ul. P\u0142o\u0144skiej w Ciechanowie"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: tu\u017c przy obecnym rondzie \u201eSolidarno\u015bci\u201d przy zbiegu ul. P\u0142o\u0144skiej, So\u0144skiej i obwodnicy miasta w pobli\u017cu rogatek na rozje\u017adzie dr\u00f3g do G\u0105socina i P\u0142o\u0144ska<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>
\nOds\u0142oni\u0119cie: 1 IX 1979 w 40-t\u0105 rocznic\u0119 napa\u015bci Niemiec hitlerowskich na Polsk\u0119<\/span><\/p>\n

\n

Tablica z czarnego granitu, wym. 450 mm x 620 mm umieszczona na wysokim postumencie z piaskowca, usytuowanym na kamiennym cokole z inicjatywy TMZC \u2013 upami\u0119tnia upodlenie i cierpienia mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa i okolic w znajduj\u0105cym si\u0119 tu w czasie okupacji hitlerowskiej karnym obozie pracy. Ods\u0142oni\u0119cie tablicy poprzedzi\u0142o spotkanie z by\u0142ymi wi\u0119\u017aniami obozu, po kt\u00f3rym ustalono tre\u015b\u0107 inskrypcji na tablicy. Projekt postumentu opracowa\u0142 mgr B\u0142awat, wykona\u0142a Miejska S\u0142u\u017cba Drogowa, koszty robocizny pokry\u0142o TMZC. Na uroczysto\u015bci ods\u0142oni\u0119cia tablicy przemawia\u0142 w imieniu TMZC Tadeusz Grzankowski, ods\u0142oni\u0119cia dokona\u0142 przedstawiciel w\u0142adz lokalnych. Opiek\u0119 nad miejscem powierzono pobliskiej szkole podstawowej1<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

By\u0142 to pierwszy ob\u00f3z za\u0142o\u017cony przez w\u0142adze niemieckie w Ciechanowie. Zlokalizowano go na rogatkach miasta przy zbiegu ul. P\u0142o\u0144skiej i So\u0144skiej, gdzie dzi\u015b znajduje si\u0119 rondo \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Ob\u00f3z powsta\u0142 w 1940 roku, a zlikwidowano go w 1942 roku. Przebywa\u0142o w nim jednorazowo ok. 250 wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3rych wykorzystywano przy usuwaniu gruzu w Ciechanowie oraz t\u0142uczeniu kamieni. Zmar\u0142ych z wycie\u0144czenia lub wskutek tyfusu grzebano na pobliskim cmentarzu katolickim przy ul. P\u0142o\u0144skiej, bli\u017cej centrum miasta2<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Przejmuj\u0105cy opis \u017cycia tego obozu przedstawi\u0142 red. Stefan \u017bagiel na podstawie relacji Stefana Wojdata, jednego z wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu zlokalizowanego na rogatkach Ciechanowa przy drodze do P\u0142o\u0144ska3<\/sup><\/a>. Pozwalam sobie za autorem przedstawi\u0107 fragment wzruszaj\u0105cej opowie\u015bci o losach pana Stefana Wojdata, mieszka\u0144ca pobliskiego Bielina:<\/span><\/p>\n

Teren mi\u0119dzy dzisiejszymi ulicami So\u0144sk\u0105 i Kasprzaka ogrodzony by\u0142 drutami kolczastymi. Kilkuset m\u0119\u017cczyzn st\u0142oczono w barakach, na pi\u0119trowych pryczach. \u0141azienk\u0105 by\u0142 r\u00f3w z wod\u0105 \u2013 w nim myli si\u0119 robotnicy. Posi\u0142ki stanowi\u0142a ohydna zupa z burak\u00f3w i brukwi. Niekt\u00f3rzy j\u0105, z pocz\u0105tku wylewali, za co byli bici przez Niemc\u00f3w, a\u017c im posmakowa\u0142a. Rankiem wszyscy czw\u00f3rkami wyruszali do pracy. By\u0142y to g\u0142\u00f3wnie roboty ziemne, niwelowanie terenu, porz\u0105dkowanie dzia\u0142ek po zburzonych \u017cydowskich domach. Dzie\u0142em grupy Wojdata jest skarpa nad \u0141ydyni\u0105. Robotnicy niwelowali te\u017c teren przy ulicy Pu\u0142tuskiej, wywozili ziemi\u0119 w inne miejsce. Ziemi\u0119 wo\u017cono w\u00f3zkami. Z g\u00f3rki trzeba by\u0142o je hamowa\u0107 za pomoc\u0105 dr\u0105\u017cka. Wojdatowi kiedy\u015b kto\u015b zabra\u0142 hamulec, wi\u0119c mia\u0142 z tym k\u0142opot. Oznacza\u0142o to solidne baty od Niemc\u00f3w. (\u2026) W obozie nie by\u0142o \u017cart\u00f3w. Niemcy lali robotnik\u00f3w bykowcami za byle co. Jeden z robotnik\u00f3w mieszka\u0142 w pobli\u017cu, wymyka\u0142 si\u0119 do domu. Gdy wachmani si\u0119 dowiedzieli, tak go bili bykowcami, \u017ce a\u017c zemdla\u0142. Na koniec sk\u0142uli go bagnetami, rani\u0105c mu po\u015bladki. (\u2026) By\u0142 jeszcze epizod zbierania kamieni na polach niemieckiego bauera pod Ujazd\u00f3wkiem. Spora grupa robotnik\u00f3w wybiera\u0142a je z pola, nosi\u0142a w koszach do pobliskiego lasku. Ka\u017cdego z odnosz\u0105cych kamienie \u201e\u017cegna\u0142\u201d, bij\u0105c batem, jeden z syn\u00f3w bauera. Ka\u017cdego \u201ewita\u0142\u201d pod laskiem, lej\u0105c batem, drugi syn.<\/i><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Aktualne usytuowanie i wygl\u0105d postumentu.<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Protok\u00f3\u0142 zarz\u0105du TMZC nr 104 z 26 II 1979, nr 105 z 2 VIII 1979 oraz nr 106 z 21 VIII 1979<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Ryszard Juszkiewicz, Obozy w rejencji ciechanowskiej, <\/i>\u201eNotatki P\u0142ockie\u201d 13\/1968, s. 32-38<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Stefan \u017bagiel, S\u0142oik na \u2026. Opowie\u015b\u0107 prac\u0105 pisana<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 4 (1674) z 24 stycznia 2012 r.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: tu\u017c przy obecnym rondzie \u201eSolidarno\u015bci\u201d przy zbiegu ul. P\u0142o\u0144skiej, So\u0144skiej i obwodnicy miasta w pobli\u017cu rogatek na rozje\u017adzie dr\u00f3g do G\u0105socina i P\u0142o\u0144ska Ods\u0142oni\u0119cie: 1 IX 1979 w 40-t\u0105 rocznic\u0119 napa\u015bci Niemiec hitlerowskich na Polsk\u0119 Tablica z czarnego granitu, … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":164,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-500","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":504,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/500\/revisions\/504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}