{"id":505,"date":"2022-09-11T17:38:52","date_gmt":"2022-09-11T15:38:52","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=505"},"modified":"2022-09-11T17:38:52","modified_gmt":"2022-09-11T15:38:52","slug":"65-tablica-pamieci-ku-czci-ofiar-obozu-pracy-w-ujazdowku-gm-ciechanow","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/65-tablica-pamieci-ku-czci-ofiar-obozu-pracy-w-ujazdowku-gm-ciechanow\/","title":{"rendered":"65. Tablica pami\u0119ci ku czci ofiar obozu pracy w Ujazd\u00f3wku, gm. Ciechan\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Ujazd\u00f3wek 30, gm. Ciechan\u00f3w – parterowy budynek, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 lokalna \u015bwietlica. W czasie okupacji hitlerowskiej by\u0142a to stodo\u0142a rodziny Grabowskich. Dwie s\u0105siednie, w kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c przetrzymywano wi\u0119\u017ani\u00f3w, zosta\u0142y po wojnie rozebrane.<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 28 X 1979 z inicjatywy TMZC<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: tablica z metalu; wym. 450 mm x 580 mm <\/span><\/p>\n

Ob\u00f3z w Ujazd\u00f3wku w gm. Nu\u017cewo (obecnie gm. Ciechan\u00f3w) za\u0142o\u017cono w marcu 1941 r. w maj\u0105tku ziemskim, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bcicieli wysiedlono z wioski. Posiada\u0142 status karnego obozu pracy dla Polak\u00f3w z rejencji ciechanowskiej, cho\u0107 w\u015br\u00f3d wi\u0119\u017ani\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce niewielka grupa \u017byd\u00f3w. Maj\u0105tek na podstawie prawa okupacyjnego podlega\u0142 ciechanowskiemu landratowi. Zarz\u0105dza\u0142 nim w imieniu w\u0142adz niemieckich niejaki Kruk przy pomocy niemieckich kolonist\u00f3w: S\u0142owika i braci Lange. Pomieszczenia oboz\u00f3w urz\u0105dzono w stodo\u0142ach J\u00f3zefa G\u00f3rskiego, Marianny Chrzanowskiej i J\u00f3zefa Pietrzaka. Prawowitych w\u0142a\u015bcicieli wysiedlono bez skrupu\u0142\u00f3w z wioski. W obozie przebywa\u0142o jednorazowo ok. 80 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy mieli szcz\u0119\u015bcie prze\u017cy\u0107 ob\u00f3z i okupacj\u0119, zachowuj\u0105 we wdzi\u0119cznej pami\u0119ci pani\u0105 Barbar\u0119 Ostrowsk\u0105, kt\u00f3ra w tajemnicy przygotowywa\u0142a posi\u0142ki i ratowa\u0142a wi\u0119\u017ani\u00f3w od g\u0142odu i wycie\u0144czenia. Ob\u00f3z zlikwidowano w listopadzie 1944 roku. Przesz\u0142o przez niego ok. 1.280 os\u00f3b, w wi\u0119kszo\u015bci Polacy i \u017bydzi1<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Stodo\u0142y, w kt\u00f3rych umieszczano wi\u0119\u017ani\u00f3w by\u0142y otoczone drutem kolczastym, aby uniemo\u017cliwi\u0107 ucieczk\u0119, a tak\u017ce dost\u0119p do nich z zewn\u0105trz. Codziennie rano ok. 6:00 odbywa\u0142a si\u0119 pobudka, a nast\u0119pnie apel oraz przydzia\u0142 zada\u0144 do wykonania w maj\u0105tku. Ci\u0119\u017cka praca w polu, zw\u0142aszcza podczas upalnych albo mro\u017anych dni, wyczerpywa\u0142a szybko i bezlito\u015bnie. Organizm m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn dopomina\u0142 si\u0119 odpoczynku i prawid\u0142owego od\u017cywiania. Tymczasem posi\u0142ki nie zapewnia\u0142y szybkiej regeneracji energii, a wi\u0119\u017aniom towarzyszy\u0142o przez ca\u0142y dzie\u0144 uczucie g\u0142odu i wyczerpania. Kolacje i \u015bniadania sk\u0142ada\u0142y si\u0119 nieodmiennie z czarnej pobawionej cukru kawy oraz niewielkiej porcji niskowarto\u015bciowego chleba. Obiady mia\u0142y charakter wi\u0119zienny, a przecie\u017c by\u0142 to podstawowy posi\u0142ek dla ci\u0119\u017cko pracuj\u0105cych ludzi. Sk\u0142ada\u0142y si\u0119 najcz\u0119\u015bciej z przegotowanej wody z zawiesin\u0105 z burak\u00f3w, brukwi, tylko czasami ziemniak\u00f3w. Posi\u0142ki przygotowywano w zasadzie na miejscu, w zabudowaniach gospodarczych maj\u0105tku. Wi\u0119\u017aniowie skar\u017cyli si\u0119 na g\u0142\u00f3d i uw\u0142aczaj\u0105ce godno\u015bci cz\u0142owieka warunki sanitarne. Opr\u00f3cz wsp\u00f3\u0142czucia mieszka\u0144cy okolicznych gospodarstw zaj\u0119li si\u0119 do\u017cywianiem osadzonych w obozach rodak\u00f3w. \u017bywno\u015b\u0107 do obozu dostarczano samorzutnie, ale pomoc przybiera\u0142a r\u00f3wnie\u017c charakter planowy. Poszczeg\u00f3lne wsie, jak Rutki G\u0142owice, Rutki Szczepanki, Maruszewice i Ujazdowo dostarcza\u0142y produkty \u017cywno\u015bciowe, z kt\u00f3rych pani Balbina Ostrowska z Ujazd\u00f3wka przygotowywa\u0142a po kryjomu posi\u0142ki, przemycane potem na teren obozu. Wi\u0119\u017aniowie pracowali we w\u0142asnej odzie\u017cy, przepocone ubrania by\u0142y codziennym utrapieniem, a utrzymywanie higieny osobistej by\u0142o niezwykle utrudnione. Pos\u0142ania przypomina\u0142y s\u0142omiane bar\u0142ogi, potrzeby fizjologiczne za\u0142atwiano na zewn\u0105trz albo w obozowych stodo\u0142ach. Miejscowa ludno\u015b\u0107 tak\u017ce w tym zakresie nios\u0142a pomoc, dostarczaj\u0105c bielizn\u0119, jakie\u015b ubrania, r\u0119kawice czy ciep\u0142e skarpety. Ilu w ten spos\u00f3b uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 ludzi, ilu przynie\u015b\u0107 ulg\u0119 i pocieszenie, trudno powiedzie\u0107, ale dla wszystkich by\u0142a to pomoc bezcenna. Nie spos\u00f3b te\u017c pomin\u0105\u0107 fatalnej roli nadzorc\u00f3w i obozowych stra\u017cnik\u00f3w. Byli nimi zazwyczaj niemieccy koloni\u015bci z pobliskich okolic, kt\u00f3rzy nie mieli \u017cadnego wsp\u00f3\u0142czucia dla uwi\u0119zionych, przeciwnie, starali si\u0119 ich poni\u017cy\u0107 i upokorzy\u0107, jak nakazywa\u0142y w\u0142adze niemieckie i hitlerowska doktryna. Dotychczas nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 nazwisk wszystkich osadzonych w obozie, praca ta jest jeszcze do wykonania przez kolejne pokolenia2<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Ryszard Juszkiewicz, Obozy w rejencji ciechanowskiej, <\/i>\u201eNotatki P\u0142ockie\u201d 13\/1968, s. 32-38<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Opis warunk\u00f3w \u017cycia w obozie na podstawie tekstu J\u00f3zefa Szyma\u0144skiego Z kart historii ziemi ciechanowskiej w<\/i> okresie II wojny \u015bwiatowej<\/i>, [w:] \u201eZapiski Ciechanowskie\u201d, t. V, s. 129-130<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Ujazd\u00f3wek 30, gm. Ciechan\u00f3w – parterowy budynek, w kt\u00f3rym mie\u015bci si\u0119 lokalna \u015bwietlica. W czasie okupacji hitlerowskiej by\u0142a to stodo\u0142a rodziny Grabowskich. Dwie s\u0105siednie, w kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c przetrzymywano wi\u0119\u017ani\u00f3w, zosta\u0142y po wojnie rozebrane. Ods\u0142oni\u0119cie: 28 X 1979 z inicjatywy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":165,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-505","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=505"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":507,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/505\/revisions\/507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}