{"id":536,"date":"2022-09-11T19:46:13","date_gmt":"2022-09-11T17:46:13","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=536"},"modified":"2022-09-11T19:46:13","modified_gmt":"2022-09-11T17:46:13","slug":"72-glaz-z-plyta-pamiatkowa-ku-czci-romana-konwerskiego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/72-glaz-z-plyta-pamiatkowa-ku-czci-romana-konwerskiego\/","title":{"rendered":"72. G\u0142az z p\u0142yt\u0105 pami\u0105tkow\u0105 ku czci Romana Konwerskiego"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: ul. R. Konwerskiego w dzielnicy Kargoszyn w Ciechanowie, pierwotnie przy alei spacerowej przy mo\u015bcie nad \u0141ydyni\u0105<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Ods\u0142oni\u0119cie: w pierwotnej lokalizacji 15 IX 1979<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 1994,<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: czarny granit; wymiary:450 mm x 620 mm, tabliczka z god\u0142em Polski 20 mm x 20 mm, na postumencie z kostki brukowej.<\/span><\/p>\n

Roman Konwerski urodzi\u0142 si\u0119 1 sierpnia 1910 roku w miejscowo\u015bci K\u0105ty w gm. Opinog\u00f3ra G\u00f3rna w rodzinie rolnik\u00f3w Stanis\u0142awa i Stanis\u0142awy Konwerskich. By\u0142 najm\u0142odszym z siedmiorga ich dzieci. Po uko\u0144czeniu czteroklasowej szko\u0142y powszechnej w Opinog\u00f3rze pozosta\u0142 w domu rodzinnym, pomagaj\u0105c rodzicom w pracy na roli. Nale\u017ca\u0142 do stowarzyszenia m\u0142odzie\u017cy katolickiej i ch\u00f3ru ko\u015bcielnego. W latach 1932-1938 pracowa\u0142 jako sprzedawca w sklepie kolonialnym w Ciechanowie. Po \u015bmierci ojca razem z powa\u017cnie chor\u0105 matk\u0105 przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Ciechanowa, gdzie w 1938 roku otworzy\u0142 w\u0142asny sklep. Matka niestety wkr\u00f3tce zmar\u0142a. Po wybuchu wojny a\u017c do 1941 roku pracowa\u0142 dorywczo u okolicznych rolnik\u00f3w. Nast\u0119pnie znalaz\u0142 zatrudnienie u doktora Malinowskiego i zamieszka\u0142 przy ul. P\u0142o\u0144skiej 541<\/sup><\/a>. Kto wie, jak potoczy\u0142yby si\u0119 jego losy, gdyby nie publiczna egzekucja czworga Polak\u00f3w, skazanych przez w\u0142adze niemieckie na powieszenie. <\/span><\/p>\n

17 grudnia 1942 roku zosta\u0142 si\u0142\u0105 wyp\u0119dzony z domu i znalaz\u0142 si\u0119 w t\u0142umie mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa zgromadzonych na dziedzi\u0144cu zamkowym, gdzie Niemcy zaplanowali publiczn\u0105 egzekucj\u0119 czworga cz\u0142onk\u00f3w podziemnej Armii Krajowej: Kazimiery Grzelak, Zenobii Jeli\u0144skiej, Tadeusza Jureckiego i Boles\u0142awa Nodzykowskiego. Wyci\u0105gni\u0119ty przypadkowo z t\u0142umu mia\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 skaza\u0144com p\u0119tl\u0119 na szyj\u0119, a potem wyszarpn\u0105\u0107 sto\u0142ek spod ich n\u00f3g, <\/span>de facto<\/i><\/span> wykona\u0107 wyrok \u015bmierci. <\/span>Braci swoich wiesza\u0107<\/i><\/span> nie b\u0119d\u0119<\/i><\/span> – mia\u0142 stanowczo odpowiedzie\u0107 i skaza\u0107 si\u0119 tym samym na w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 gestapowc\u00f3w. Nast\u0119pny Polak wyci\u0105gni\u0119ty ze sparali\u017cowanego strachem t\u0142umu wykona\u0142 polecenie Niemc\u00f3w2<\/sup><\/a>. Roman Konwerski ju\u017c na dziedzi\u0144cu zamku zosta\u0142 okrutnie pobity i natychmiast osadzony w ciechanowskim wi\u0119zieniu. Niemcy dzia\u0142ali sprawnie i szybko. Po kr\u00f3tkim \u015bledztwie na ciechanowskim Gestapo, przekazali spraw\u0119 do Berlina. Jak ustali\u0142 prof. Leszek Zygner, ju\u017c 26 lutego 1943 r. nadesz\u0142a depesza, podpisana przez samego Ernsta Kaltenbrunnera, szefa G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Rzeszy, skazuj\u0105ca oskar\u017conego na pobyt w obozie koncentracyjnym w Auschwitz. Trafi\u0142 tam razem z trzema innymi Polakami 22 marca 1943 roku, ale ju\u017c kilka tygodni p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 przewieziony do obozu koncentracyjnego w Mauthausen, gdzie przebywa\u0142o wielu Polak\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich wielu przedstawicieli mazowieckiej inteligencji. 29 lipca 1943 r. o godz. 7:30 Roman Konwerski zosta\u0142 zastrzelony. Z dokumentacji obozowej wynika jednak, \u017ce zgin\u0105\u0142 podczas pr\u00f3by ucieczki. Tak\u0105 te\u017c informacj\u0119 zawiera\u0142a depesza, jak\u0105 od w\u0142adz obozowych otrzyma\u0142a rodzina. Prof. L. Zygner sugeruje, \u017ce mog\u0142a to by\u0107 ucieczka sprowokowana przez obozowych esesman\u00f3w, kt\u00f3rzy mogli za udaremnienie ucieczki otrzyma\u0107 kilka dni dodatkowego urlopu. Niezale\u017cnie od okoliczno\u015bci, niez\u0142omny bohater zosta\u0142 zamordowany zaledwie siedem miesi\u0119cy od jego bohaterskiego zachowania na dziedzi\u0144cu ciechanowskiego zamku3<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

Mieszka\u0144cy Ciechanowa nie zapomnieli heroicznej decyzji Romana Konwerskiego i jego \u015bmierci w obozie koncentracyjnym w Mauthausen. Przypomina o tym tablica na kamieniu przy ulicy, kt\u00f3ra nosi jego imi\u0119. Ma swoj\u0105 ulic\u0119 tak\u017ce w Opinog\u00f3rze. 29 sierpnia 2020 roku w jego rodzinnej wsi K\u0105ty zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty uroczy\u015bcie postument upami\u0119tniaj\u0105cy jego czyn. Powsta\u0142 z inicjatywy mieszka\u0144c\u00f3w wsi, kt\u00f3rzy w ten spos\u00f3b chc\u0105 uczci\u0107 pami\u0119\u0107 niez\u0142omnego rodaka. Ods\u0142oni\u0119cia postumentu dokonali wsp\u00f3lnie pani Bogus\u0142awa Konwerska, kuzynka zamordowanego oraz aktualny so\u0142tys K\u0105t pan Zdzis\u0142aw Szyma\u0144ski, po\u015bwi\u0119ci\u0142 proboszcz opinog\u00f3rskiej parafii, ks. Jaros\u0142aw Arbat. Wi\u0105zanki kwiat\u00f3w z\u0142o\u017cyli przedstawiciele w\u0142adz samorz\u0105dowych, Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Opinog\u00f3ry oraz rodzina bohatera.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Leszek Zygner, <\/span>Bohater spod szubienicy<\/i><\/span>, z cyklu \u201eMazowieckie impresje historyczne\u201d, \u201eT. C.\u201d,<\/span><\/p>\n

Krzysztof Kowalski, <\/span>Pami\u0119ci Romana Konwerskiego<\/i><\/span>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 37 z 8 wrze\u015bnia 2020 r.<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Leszek Zygner, Bohater spod szubienicy<\/i>, z cyklu \u201eMazowieckie impresje historyczne\u201d, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d z 2018 r. Autor przedstawione dane biograficzne ustali\u0142 na podstawie teczki personalnej R. Konwerskiego sporz\u0105dzonej przez ciechanowskie Gestapo.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Krzysztof Kowalski, Pami\u0119ci Romana Konwerskiego<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 37 z 8 wrze\u015bnia 2020 r., s. 9<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Leszek Zygner, Bohater spod szubienicy<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d nr 3\/2019, s. 20<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: ul. R. Konwerskiego w dzielnicy Kargoszyn w Ciechanowie, pierwotnie przy alei spacerowej przy mo\u015bcie nad \u0141ydyni\u0105 Ods\u0142oni\u0119cie: w pierwotnej lokalizacji 15 IX 1979 Ods\u0142oni\u0119cie: 1994, Materia\u0142: czarny granit; wymiary:450 mm x 620 mm, tabliczka z god\u0142em Polski 20 mm … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-536","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":540,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/536\/revisions\/540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}