{"id":551,"date":"2022-09-11T20:04:08","date_gmt":"2022-09-11T18:04:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=551"},"modified":"2022-09-11T20:04:08","modified_gmt":"2022-09-11T18:04:08","slug":"75-plyta-upamietniajaca-egzekucje-trzydziestu-polakow-zastrzelonych-przez-niemcow-3-lipca-1944-roku-w-zwirowni-smiecin-w-odwecie-za-zabojstwo-niemieckiego-ogrodnika","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/75-plyta-upamietniajaca-egzekucje-trzydziestu-polakow-zastrzelonych-przez-niemcow-3-lipca-1944-roku-w-zwirowni-smiecin-w-odwecie-za-zabojstwo-niemieckiego-ogrodnika\/","title":{"rendered":"75. P\u0142yta upami\u0119tniaj\u0105ca egzekucj\u0119 trzydziestu Polak\u00f3w zastrzelonych przez Niemc\u00f3w 3 lipca 1944 roku w \u017cwirowni \u015amiecin w odwecie za zab\u00f3jstwo niemieckiego ogrodnika"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: teren dawnej \u017cwirowni na \u015amiecinie k. Ciechanowa, obecnie okolice ul. Kolbego<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 1964 w 20-t\u0105 rocznic\u0119 egzekucji <\/span><\/p>\n

Zniszczona po latach p\u0142yta znajduje si\u0119 obecnie w <\/span>depozycie Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie<\/span><\/span><\/p>\n

3 lipca 1944 roku w podciechanowskiej \u017cwirowni na \u015amiecinie rozstrzelano 30 mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa i pobliskich okolic1<\/sup><\/a>. Zbiorowa egzekucja stanowi\u0142a odpowied\u017a na zastrzelenie niemieckiego ogrodnika w P\u0119chcinie o nazwisku Podlich, sk\u0105din\u0105d porz\u0105dnego cz\u0142owieka, wyj\u0105tkowo \u017cyczliwego dla Polak\u00f3w Niemca. Mia\u0142 on szklarni\u0119 w okolicach dzisiejszej siedziby nadle\u015bnictwa, w kt\u00f3rej zatrudnia\u0142 polskich pracownik\u00f3w. Stosowanie przez Niemc\u00f3w zbiorowej odpowiedzialno\u015bci by\u0142o \u201eulubionym\u201d sposobem zastraszania Polak\u00f3w, aby ograniczy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskiego ruchu oporu. Kto i z jakiego powodu zabi\u0142 Niemca, nie wiadomo. Jeden spo\u015br\u00f3d z aresztowanych w tej sprawie, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 egzekucji, znany ciechanowski poeta, Wincenty Zgliczy\u0144ski, tak\u017ce nie umia\u0142 tego wyja\u015bni\u0107. Istniej\u0105 jednak wyra\u017ane przes\u0142anki wskazuj\u0105ce personalnie zab\u00f3jc\u00f3w Podlicha. W ich \u015bwietle sprawcami zamordowania niemieckiego ogrodnika byli cz\u0142onkowie Armii Ludowej, powi\u0105zani z lokalnymi strukturami PPR. Podobno tzw. \u201eciechanowska ulica\u201d obarcza\u0142a w\u0142a\u015bnie ich za to bezsensowne morderstwo, kt\u00f3re poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 liczne aresztowania i \u015bmier\u0107 wielu z ciechanowian, w tym 30 ofiar egzekucji w ciechanowskiej \u017cwirowni2<\/sup><\/a>. Czy by\u0142o to pospolite morderstwo, czy te\u017c odwet za zbrodnie Niemc\u00f3w? Pytanie to zosta\u0142o ju\u017c postawione i wymaga odpowiedzi. Najwy\u017cszy czas, aby t\u0119 ponur\u0105 histori\u0119 wyja\u015bni\u0107 i wskaza\u0107 publicznie winnych. Domagaj\u0105 si\u0119 tego m.in. \u017cyj\u0105cy jeszcze \u015bwiadkowie tamtych wydarze\u01443<\/sup><\/a>. Zab\u00f3jstwo z ca\u0142\u0105 premedytacj\u0105 osta\u0142o wykorzystane jednak przez Niemc\u00f3w jako pretekst do aresztowania ponad stu absolutnie przypadkowych os\u00f3b, z kt\u00f3rych 30 zosta\u0142o zastrzelonych w \u017cwirowni, pozostali zgin\u0119li w obozach w Pomiech\u00f3wku, Dzia\u0142dowie i Sztuthofie. <\/span><\/p>\n

Podczas spotkania zarz\u0105du TMZC w dn. 20 VI 1958 r. na temat zbrodni hitlerowskich w Ciechanowie wspomniano o dwu strasznych egzekucjach w naszym mie\u015bcie: wykonaniu wyroku \u015bmierci przez powieszenie w dn. 17 XII 1942 r. na dziedzi\u0144cu ciechanowskiego zamku oraz o rozstrzelaniu 30 Polak\u00f3w w dn. 3 VII 1944 r. w \u017cwirowni w \u015amiecinie. Uznano za konieczne upami\u0119tnienie ofiar obu tych mord\u00f3w. Kamie\u0144 pami\u0105tkowy na dziedzi\u0144cu zamku z nazwiskami ofiar mordu ods\u0142oni\u0119to w 1964 roku, natomiast upami\u0119tnienie egzekucji w \u017cwirowni przeci\u0105ga\u0142o si\u0119 w czasie. W dokumentach TMZC zachowa\u0142 si\u0119 zapis z 18 IX 1964 roku: \u201eNa miejscu strace\u0144 w \u017cwirowni Wydzia\u0142 Gospodarki Komunalnej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej ufunduje p\u0142yt\u0119 pami\u0105tkow\u0105. B\u0119d\u0105 wok\u00f3\u0142 wierzby p\u0142acz\u0105ce\u201d. Kolejny lakoniczny zapis pojawi\u0142 si\u0119 dopiero 24 XI 1977 roku: \u201eUstalono za prezesury J. Szyma\u0144skiego wsp\u00f3lnie z Urz\u0119dem Miasta upami\u0119tni\u0107 miejsce strace\u0144 w \u017cwirowni \u015amiecin4<\/sup><\/a>\u201d. Miejsce stracenia upami\u0119tniono w 1964 roku, sk\u0105d zatem zapis o ustaleniach w 1977 roku? By\u0107 mo\u017ce chodzi\u0142o o now\u0105 p\u0142yt\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a zniszczona przez up\u0142yw czasu lub, jak zapami\u0119tali niekt\u00f3rzy ciechanowianie, przez okolicznych wandali.<\/span><\/p>\n

Trzydziestu rozstrzelanych w \u017cwirowni Polak\u00f3w zosta\u0142o pogrzebanych na miejscu stracenia. W 1945 roku po wyzwoleniu Ciechanowa przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 cia\u0142a ofiar egzekucji ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny przy ul. P\u0142o\u0144skiej. W 1972 roku zosta\u0142y przeniesione do kwatery poleg\u0142ych i pomordowanych na cmentarzu komunalnym przy ul. Gostkowskiej. Cz\u0119\u015b\u0107 ofiar spoczywa w grobach rodzinnych. Nie uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 smutnych i zawstydzaj\u0105cych pomy\u0142ek. Dzi\u015b nazwiska ofiar okrutnej zbrodni niemieckiej upami\u0119tnia tablica ufundowana przez TMZC. Od 1998 roku znajduje si\u0119 w ko\u015bciele B\u0142ogos\u0142awionego Jana Paw\u0142a II przy ul. \u015bw. Maksymiliana Kolbego w Ciechanowie. Dla porz\u0105dku, niemiecki ogrodnik, niepotrzebna ofiara wydarze\u0144, zosta\u0142 pochowany niezw\u0142ocznie na dawnym cmentarzu przy klasztorku lub na ul. P\u0142ockiej. \u017baden z tych cmentarzy ju\u017c nie istnieje. Zosta\u0142y zniszczone w 1945 roku. <\/span><\/p>\n

\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Bogumi\u0142a Umi\u0144ska, <\/span>Karty z dziej\u00f3w Ciechanowa 1939-1945<\/i><\/span>, MSM w Ciechanowie, Ciechan\u00f3w 2009<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Dawna \u017cwirownia mie\u015bci\u0142a si\u0119 w okolicach dzisiejszej ulicy \u015bw. M. Kolbego.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> Obszernie o tej zbrodni pisze autor artyku\u0142u zamieszczonego na portalu internetowym 06-400.<\/i><\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Patrz: Zbrodnia w \u017cwirowni na \u015amiecinie<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d z 18 listopada 2014, s. 22, z cyklu \u201e\u015aladem naszych publikacji\u201d \u201eTC\u201d nr 42 z 2014 r., s. 11.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a> Protok\u00f3\u0142 zarz\u0105du TMZC nr 12 z 20 VI 1958, nr 49 z 18 IX 1964 oraz nr 97 z 24 XI 1977<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: teren dawnej \u017cwirowni na \u015amiecinie k. Ciechanowa, obecnie okolice ul. Kolbego Ods\u0142oni\u0119cie: 1964 w 20-t\u0105 rocznic\u0119 egzekucji Zniszczona po latach p\u0142yta znajduje si\u0119 obecnie w depozycie Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie 3 lipca 1944 roku w podciechanowskiej \u017cwirowni na … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-551","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":553,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/551\/revisions\/553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}