{"id":557,"date":"2022-09-15T20:04:19","date_gmt":"2022-09-15T18:04:19","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=557"},"modified":"2022-09-15T20:04:19","modified_gmt":"2022-09-15T18:04:19","slug":"76-tablica-ku-czci-trzydziestu-polakow-rozstrzelanych-przez-niemcow-w-zbiorowej-egzekucji-3-lipca-1944-roku-w-zwirowni-smiecin-w-odwecie-za-zamordowanie-niemieckiego-ogrodnika","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/76-tablica-ku-czci-trzydziestu-polakow-rozstrzelanych-przez-niemcow-w-zbiorowej-egzekucji-3-lipca-1944-roku-w-zwirowni-smiecin-w-odwecie-za-zamordowanie-niemieckiego-ogrodnika\/","title":{"rendered":"76. Tablica ku czci trzydziestu Polak\u00f3w rozstrzelanych przez Niemc\u00f3w w zbiorowej egzekucji 3 lipca 1944 roku w \u017cwirowni \u015amiecin w odwecie za zamordowanie niemieckiego ogrodnika"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II (par. pw. Matki Boskiej Fatimskiej) ul. \u015bw. Maksymiliana Kolbego w Ciechanowie<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: V 1998<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: czarny granit; wymiary: 1.200 m x 1.200 mm, fundator: Urz\u0105d Miasta Ciechan\u00f3w<\/span><\/p>\n

\n

Tablica utrwala pami\u0119\u0107 30 zak\u0142adnik\u00f3w rozstrzelanych przez Niemc\u00f3w w \u017cwirowni \u015amiecin 3 lipca 1944 roku w odwecie za zastrzelenie niemieckiego ogrodnika z P\u0119chcina. W 1964 roku TMZC upami\u0119tni\u0142o ofiary zbrodni, k\u0142ad\u0105c w miejscu egzekucji p\u0142yt\u0119 nagrobn\u0105. P\u0142yta z czasem uleg\u0142a zniszczeniu, wobec czego podj\u0119to decyzj\u0119 o ufundowaniu tablicy pami\u0119ci z nazwiskami rozstrzelanych w \u017cwirowni os\u00f3b. <\/span><\/p>\n

Egzekucja w \u015bmieci\u0144skiej \u017cwirowni by\u0142a jedn\u0105 z trzech publicznych egzekucji dokonanych w Ciechanowie na mocy rozporz\u0105dzenia E. Kocha z 13 sierpnia 1942 r. o utworzeniu w rejencji ciechanowskiej S\u0105du Dora\u017anego (<\/span>Stangericht<\/i><\/span>), kt\u00f3ry, jak si\u0119 wkr\u00f3tce okaza\u0142o, orzeka\u0142 wy\u0142\u0105cznie kary \u015bmierci. Pierwsza egzekucja z wyroku S\u0105du Dora\u017anego podj\u0119tego na sesji w Dzia\u0142dowie odby\u0142a si\u0119 17 XII 1942 r. jednocze\u015bnie w kilku miastach: Ciechanowie, M\u0142awie, Przasnyszu i Pu\u0142tusku. W Ciechanowie powieszono na oczach mieszka\u0144c\u00f3w czworo cz\u0142onk\u00f3w konspiracyjnej Armii Krajowej. Kolejna egzekucja mia\u0142a miejsce w\u0142a\u015bnie w podciechanowskiej \u017cwirowni 3 VII 1944 roku, gdzie stracono 30 os\u00f3b, mieszka\u0144c\u00f3w Ciechanowa i okolic w odwecie za zastrzelenie niemieckiego ogrodnika. Aresztowano przesz\u0142o 100 os\u00f3b, tak\u017ce zupe\u0142nie przypadkowych przechodni\u00f3w, kt\u00f3rzy tego dnia znale\u017ali si\u0119 w pobli\u017cu miejsca, gdzie mieszka\u0142 ogrodnik. Trzecia, chyba najokrutniejsza i najbardziej bezsensowna publiczna egzekucja w czasie okupacji hitlerowskiej, odby\u0142a si\u0119 w nocy z 16\/17 grudnia 1945 roku na dziedzi\u0144cu ciechanowskiego zamku, na kilka godzin przed wkroczeniem do miasta oddzia\u0142\u00f3w Armii Czerwonej. Wszystkie te egzekucje zosta\u0142y upami\u0119tnione przez TMZC tablicami ku czci ofiar1<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

Zbrodnia w podciechanowskiej \u017cwirowni ma sw\u0105 tragiczn\u0105 histori\u0119, opisan\u0105 w wielu publikacjach. Ma te\u017c swoje wci\u0105\u017c niewyja\u015bnione zagadki. Pozosta\u0142 b\u00f3l i pami\u0119\u0107, a tak\u017ce groby, gdzie spoczywaj\u0105 ofiary hitlerowskich zbrodni. Rozstrzelani w \u017cwirowni zostali pochowani w miejscu egzekucji. Po przej\u015bciu frontu i ucieczce Niemc\u00f3w z Ciechanowa, 7 lutego 1945 roku, ich cia\u0142a ekshumowano i pochowano w zbiorowej mogile na cmentarzu parafialnym w Ciechanowie przy ul. P\u0142o\u0144skiej. W czasie ekshumacji nie uda\u0142o si\u0119 rozpozna\u0107 wszystkich ofiar. W\u015br\u00f3d 30 zamordowanych tylko 25 by\u0142o mieszka\u0144cami Ciechanowa i okolicy. Pozosta\u0142ych pi\u0119ciu m\u0119\u017cczyzn \u2013 o czym w lutym 1945 roku nie wiedziano \u2013 by\u0142o mieszka\u0144cami W\u00f3lki Dr\u0105\u017cd\u017cewskiej spod Krasnosielca. Na tablicy nagrobnej znalaz\u0142y si\u0119 nazwiska 24 rozstrzelanych, Z jednym z zamordowanych by\u0142 k\u0142opot, poniewa\u017c nosi\u0142 to samo nazwisko co inna ofiara. Uznano wi\u0119c, \u017ce to pomy\u0142ka i pochowano go jako osob\u0119 nierozpoznan\u0105. <\/span><\/p>\n

Pi\u0119ciu m\u0119\u017cczyzn z W\u00f3lki Dr\u0105\u017cd\u017cewskiej, rozstrzelanych w \u017cwirowni nie mia\u0142o \u017cadnego zwi\u0105zku z zab\u00f3jstwem niemieckiego ogrodnika o nazwisku Podlich z P\u0119chcina. Aresztowano ich w sprawie kradzie\u017cy koni, kt\u00f3rej mia\u0142 si\u0119 rzekomo dopu\u015bci\u0107 so\u0142tys W\u00f3lki. Aresztowani nie mieli \u017cadnej wiedzy o rzekomej kradzie\u017cy, mimo wszystko zostali przewiezieni do wi\u0119zienia Gestapo w Ciechanowie i w efekcie straceni. Mogli uciec, ale czuli si\u0119 niewinni. So\u0142tys z synem prawdopodobnie zgin\u0119li w Pomiech\u00f3wku. Rodziny nie zosta\u0142y poinformowane o straceniu pi\u0119ciu mieszka\u0144c\u00f3w W\u00f3lki. Szuka\u0142y ich na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Dopiero po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych i ponownym poch\u00f3wku zamordowanych okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pi\u0119ciu spo\u015br\u00f3d nich nie zosta\u0142o rozpoznanych. Na skutek interwencji rodzin zamordowanych mieszka\u0144c\u00f3w W\u00f3lki Dr\u0105\u017cd\u017cewskiej zezwolono na odkrycie grobu. Okaza\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas, \u017ce nierozpoznane wcze\u015bniej ofiary straszliwego mordu s\u0105 rzeczywi\u015bcie zaginionymi w czasie okupacji osobami. Rozpoznano w\u0142a\u015bciwie tylko jedno cia\u0142o, ale uznano, \u017ce skoro w zbiorowej mogile znalaz\u0142 si\u0119 jeden z nich, to s\u0105 i pozostali. Byli to: Czes\u0142aw D\u0105browski, Teofil Dudek, Wiktor Mikulak, Boles\u0142aw Zdunek i Stefan Zalewski2<\/sup><\/a>. W 1972 roku cia\u0142a zastrzelonych w egzekucji przeniesiono z cmentarza przy ul. P\u0142o\u0144skiej do kwatery poleg\u0142ych i pomordowanych na cmentarzu komunalnym w Ciechanowie przy ul. Gostkowskiej3<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Trzy wspomniane powy\u017cej tablice zosta\u0142y opisane w innej cz\u0119\u015bci niniejszej publikacji.<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> O kulisach poszukiwa\u0144 zaginionych w czasie okupacji mieszka\u0144cach W\u00f3lki Dr\u0105\u017cd\u017cewskiej napisa\u0142 interesuj\u0105cy tekst red. Krzysztof Kowalski: Rozstrzelani daleko od domu<\/i>, \u201eTygodnik Ciechanowski\u201d, nr 52 z 30 grudnia 2014 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> Bogumi\u0142a Umi\u0144ska, <\/span>Karty z dziej\u00f3w Ciechanowa 1939-1945<\/i><\/span>, Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie, Ciechan\u00f3w 2009<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II (par. pw. Matki Boskiej Fatimskiej) ul. \u015bw. Maksymiliana Kolbego w Ciechanowie Ods\u0142oni\u0119cie: V 1998 Materia\u0142: czarny granit; wymiary: 1.200 m x 1.200 mm, fundator: Urz\u0105d Miasta Ciechan\u00f3w Tablica utrwala pami\u0119\u0107 30 zak\u0142adnik\u00f3w rozstrzelanych przez … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":176,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-557","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=557"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":559,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/557\/revisions\/559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}