{"id":584,"date":"2022-09-18T11:43:35","date_gmt":"2022-09-18T09:43:35","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=584"},"modified":"2022-09-18T11:43:35","modified_gmt":"2022-09-18T09:43:35","slug":"83-tablica-informujaca-ze-w-budynku-przy-ul-wyzwolenia-9-miescila-sie-w-l-1946-1975-szkola-podstawowa-nr-5-w-ciechanowie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/83-tablica-informujaca-ze-w-budynku-przy-ul-wyzwolenia-9-miescila-sie-w-l-1946-1975-szkola-podstawowa-nr-5-w-ciechanowie\/","title":{"rendered":"83. Tablica informuj\u0105ca, \u017ce w budynku przy ul. Wyzwolenia 9 mie\u015bci\u0142a si\u0119 w l. 1946-1975 Szko\u0142a Podstawowa nr 5 w Ciechanowie"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Ciechan\u00f3w, ul. Wyzwolenia 9 (obecnie Okrzei 9)<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 20 V 2016 z okazji jubileuszu 70-lecia szko\u0142y<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Materia\u0142 granit czarny; wymiary: 900 mm x 650 mm, ufundowa\u0142 i wykona\u0142 Bernard Grzankowski<\/span><\/p>\n

Ciechan\u00f3w, jak zreszt\u0105 ca\u0142y kraj, odziedziczy\u0142 po okresie zabor\u00f3w liczn\u0105 rzesz\u0119 analfabet\u00f3w. Wed\u0142ug spisu z 1921 roku analfabeci stanowili 32,6 % og\u00f3\u0142u mieszka\u0144c\u00f3w1<\/sup><\/a>. Dekret z 19 II 1919 roku wprowadzi\u0142 obowi\u0105zek szkolny, za kt\u00f3rego realizacj\u0119 odpowiada\u0142y w\u0142adze miejskie. Kosztem znacznych nak\u0142ad\u00f3w finansowych powstawa\u0142o w mie\u015bcie szkolnictwo powszechne. Miasto boryka\u0142o si\u0119 z ogromnymi trudno\u015bciami. W mie\u015bcie nie by\u0142o budynk\u00f3w komunalnych, dzieci uczy\u0142y si\u0119 wi\u0119c w lokalach wynajmowanych od prywatnych w\u0142a\u015bcicieli, nie zawsze spe\u0142niaj\u0105cych wymagania w\u0142adz szkolnych. Konieczno\u015bci\u0105 sta\u0142a si\u0119 budowa nowoczesnej szko\u0142y z prawdziwego zdarzenia. Szko\u0142a mia\u0142a powsta\u0107 w okolicach Placu Ko\u015bciuszki na gruntach ko\u015bcielnych lub na tzw. Dzia\u0142ach po drugiej stronie ul. Orylskiej. Propozycja pierwsza szybko upad\u0142a za spraw\u0105 w\u0142adz ko\u015bcielnych, kt\u00f3re postawi\u0142y miastu warunki finansowe nie do przyj\u0119cia. Podj\u0119to wi\u0119c decyzj\u0119 o budowie szko\u0142y na Dzia\u0142ach. Nowy budynek szko\u0142y oddano do u\u017cytku w 1936 roku. Kompletnie wyko\u0144czona szko\u0142a z centralnym ogrzewaniem z 23 klasami, odpowiadaj\u0105ca wszelkim wymogom sanitarnym i o\u015bwiatowym, po\u0142o\u017cona przy ul. Orylskiej, sta\u0142a si\u0119 chlub\u0105 Ciechanowa2<\/sup><\/a>. <\/span><\/p>\n

W mie\u015bcie funkcjonowa\u0142a tak\u017ce Pa\u0144stwowa Szko\u0142a Powszechna Nr 2, do kt\u00f3rej ucz\u0119szcza\u0142y dzieci \u017cydowskie. Szko\u0142a znajdowa\u0142a si\u0119 przy ul. Nadrzecznej 13, w dwupi\u0119trowym budynku z jasnymi i przestronnymi klasami3<\/sup><\/a>. W latach 30-tych zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 trzecia szko\u0142a powszechna. W okresie mi\u0119dzywojennym wdro\u017cono w miar\u0119 stabilny system szkolny, kt\u00f3rego podstaw\u0105 by\u0142y siedmioletnie szko\u0142y powszechne, wariantowo: czteroletnie z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 uko\u0144czenia trzech dodatkowych klas i pi\u0119cioletnie z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 uko\u0144czenia dw\u00f3ch kolejnych klas. <\/span><\/p>\n

<\/a> Okres okupacji hitlerowskiej to czarna karta w dziejach o\u015bwiaty polskiej. Na terenach w\u0142\u0105czonych do Rzeszy nie wolno by\u0142o prowadzi\u0107 polskich szk\u00f3\u0142. Przypomnijmy, \u017ce Ciechan\u00f3w zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do II Rzeszy jako stolica rejencji ciechanowskiej w prowincji Prusy Wschodnie. Na terenie Generalnej Guberni przez trzy lata (1939-1942) by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczenia si\u0119 w czteroklasowych szko\u0142ach powszechnych, na terenach w\u0142\u0105czonych do III Rzeszy by\u0142o to niemo\u017cliwe. Zlikwidowano szko\u0142y \u015brednie i wy\u017csze. Pozostawiono tylko szko\u0142y podstawowe i zawodowe z okrojonym programem nauczania i zakazem nauki historii, geografii i literatury. Samorzutnie powsta\u0142o podziemne tajne nauczanie. Pi\u0119kn\u0105 kart\u0119 zapisali polscy nauczyciele skupieni w Tajnej Organizacji Nauczycielskiej, kt\u00f3ra wzi\u0119\u0142a na siebie obowi\u0105zek kszta\u0142cenia i wychowania patriotycznego m\u0142odzie\u017cy polskiej. <\/span><\/p>\n

Po 17 stycznia 1945 roku i opuszczeniu Ciechanowa przez Niemc\u00f3w zacz\u0119li do miasta powraca\u0107 nauczyciele przedwojennych szk\u00f3\u0142 powszechnych i \u015brednich. Ju\u017c w lutym podj\u0119to decyzj\u0119 o wznowieniu dzia\u0142alno\u015bci trzech przedwojennych szk\u00f3\u0142 powszechnych oraz utworzono Szko\u0142\u0119 Nr 4 z kierownikiem Micha\u0142em W\u00f3jtowiczem. Jeden z nauczycieli \u201ejedynki\u201d Stefan Bukowi\u0144ski zosta\u0142 zobowi\u0105zany przez \u00f3wczesnego inspektora szkolnego Leopolda Stiasnego do zorganizowania Szko\u0142y Nr 5. Pierwsi uczniowie nowej szko\u0142y rozpocz\u0119li nauk\u0119 we wrze\u015bniu 1946 roku.<\/span><\/p>\n

Publiczna Szko\u0142a Powszechna Nr 5 mie\u015bci\u0142a si\u0119 w budynku przy ul. Wyzwolenia 9 w dzielnicy Bloki, kt\u00f3r\u0105 od podstaw wybudowali Niemcy w czasie okupacji. G\u0142\u00f3d mieszka\u0144 i lokali o charakterze publicznym by\u0142 po zako\u0144czeniu wojny ogromny, st\u0105d te\u017c w budynku umieszczono trzy szko\u0142y: \u201eczw\u00f3rk\u0119\u201d, \u201epi\u0105tk\u0119\u201d i \u201esz\u00f3stk\u0119\u201d. Nauka odbywa\u0142a si\u0119 w niezwykle trudnych warunkach. Opis pierwszych dni szko\u0142y znajdziemy w tek\u015bcie \u201eDzieje szko\u0142y\u201d, jaki zosta\u0142 zamieszczony na stronie internetowej szko\u0142y: <\/span><\/p>\n

Pierwsze miesi\u0105ce nauki by\u0142y niezwykle trudne, brakowa\u0142o wszystkiego. Uczniowie cz\u0119sto siedzieli na pod\u0142odze, pisali na odwrocie niemieckich druk\u00f3w, nie by\u0142o mowy o kredzie czy tablicy. Przepe\u0142nione sale nie przypomina\u0142y zgo\u0142a klas, raczej \u015bwietlice. (\u2026) kierownik Bukowi\u0144ski dzielnie zmaga\u0142 si\u0119 z trudno\u015bciami materialnymi, tworzy\u0142 kolejne klasy. W tych latach brakowa\u0142o wszystkiego, nie zabrak\u0142o jedynie serca, zaanga\u017cowania, po\u015bwi\u0119cenia i odpowiedzialno\u015bci nauczycieli4<\/sup><\/a>.<\/i><\/span><\/p>\n

Organizator szko\u0142y pan Stefan Bukowi\u0144ski pe\u0142ni\u0142 obowi\u0105zki kierownika od wrze\u015bnia 1946 roku do stycznia 1950 roku. W po\u0142owie roku jego obowi\u0105zki przej\u0119\u0142a pani Bronis\u0142awa Milewska. Nauczyciele i uczniowie zapami\u0119tali j\u0105 jako rzeteln\u0105 organizatork\u0119 \u017cycia szko\u0142y oraz niezwykle serdeczn\u0105 i \u017cyczliw\u0105 prze\u0142o\u017con\u0105. Pe\u0142ni\u0142a sw\u0105 funkcj\u0119 do 1954 roku, kiedy to da\u0142y o sobie zna\u0107 problemy zdrowotne. Nowym kierownikiem szko\u0142y zosta\u0142 Stanis\u0142aw Czarnewicz. Pe\u0142ni\u0142 sw\u0105 funkcj\u0119 nieprzerwanie do 1988 roku, a wi\u0119c przez 34 lata. Szko\u0142a przez lata mie\u015bci\u0142a si\u0119 w starym budynku przy ul. Wyzwolenia 9. Po wyprowadzeniu si\u0119 \u201esz\u00f3stki\u201d poprawi\u0142y si\u0119 troch\u0119 warunki, ale nadal by\u0142y dalekie od dzisiejszych. Kolejna zmiana nadesz\u0142a w roku 1965, kiedy to szko\u0142y po\u0142\u0105czono pod jednym kierownictwem S. Czarnewicza. \u0141atwiejsze sta\u0142o si\u0119 troch\u0119 zarz\u0105dzanie jedn\u0105 plac\u00f3wk\u0105 i jednym zintegrowanym zespo\u0142em nauczycieli. SP 5 sta\u0142a si\u0119 szko\u0142\u0105 osiedlow\u0105, uczy\u0142y si\u0119 w niej dzieci z du\u017cej dzielnicy Bloki oraz granicz\u0105cych z miastem osiedli wiejskich. Konsolidowa\u0142a si\u0119 rada pedagogiczna szko\u0142y, zawi\u0105zywa\u0142y przyja\u017anie zawodowe i prywatne, szko\u0142y zacz\u0119\u0142y powoli rywalizowa\u0107 ze sob\u0105, zabiega\u0142y o nauczycieli ambitnych i gruntownie wykszta\u0142conych. Przy \u201epi\u0105tce\u201d znajdowa\u0142 si\u0119 du\u017cy plac szkolny, spe\u0142niaj\u0105cy funkcj\u0119 boiska szkolnego i placu apelowego. W pewnym momencie pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c scena, na kt\u00f3rej odbywa\u0142y si\u0119 prezentacje artystyczne i oficjalne wyst\u0105pienia. Ale nadal najpowa\u017cniejszym problemem pozostawa\u0142 budynek szko\u0142y. Ka\u017cdy rok przynosi\u0142 kolejne obietnice i nadzieje, ale nowy budynek szkolny pozostawa\u0142 nadal w sferze marze\u0144. Istotne zmiany przynios\u0142y dopiero lata 70-te XX wieku. Szko\u0142y siedmioklasowe sta\u0142y si\u0119 o\u015bmioklasowymi, kierownicy szk\u00f3\u0142 uzyskali status dyrektor\u00f3w, powsta\u0142 instytucjonalny system doradztwa zawodowego nauczycieli5<\/sup><\/a>.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Obecny widok Szko\u0142y Podstawowej Nr. 5 im. W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego, przy ul. Broniewskiego 1<\/span><\/p>\n

\n

Marzenie nauczycieli, uczni\u00f3w i ich rodzic\u00f3w spe\u0142ni\u0142o si\u0119 w 1975 roku. Nowy rok szkolny 1975\/1976 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w nowym i okaza\u0142ym budynku przy ul. Broniewskiego 1. Przywita\u0142o go 1.300 uczni\u00f3w. \u017badna szko\u0142a w Ciechanowie nie mia\u0142a takiej ilo\u015bci uczni\u00f3w, ale te\u017c tak nowoczesnej i funkcjonalnej siedziby. W kompleksie szkolnym znajdowa\u0142y si\u0119 nowoczesne boiska sportowe z zapleczem sanitarnym, jak\u017ce potrzebna \u015bwietlica, funkcjonalny sekretariat szko\u0142y, pe\u0142nowymiarowa sala gimnastyczna, sto\u0142\u00f3wka i zaplecze kuchenne, pomieszczenia biblioteczne, ale przede wszystkim absolutnie nowoczesne pracownie przedmiotowe i przestronne sale lekcyjne. 27 wrze\u015bnia 1975 roku nadano szkole imi\u0119 W\u0142adys\u0142awa Broniewskiego, szko\u0142a otrzyma\u0142a sztandar ufundowany przez nieistniej\u0105cy ju\u017c dzi\u015b Zak\u0142ad Naprawczy Mechanizacji Rolnictwa w Ciechanowie. Co roku w dniu 17 grudnia w rocznic\u0119 urodzenia poety obchodzone s\u0105 \u201eImieniny szko\u0142y\u201d. Ze sztandaru spogl\u0105da na uczni\u00f3w poeta, kt\u00f3ry kocha\u0142 sw\u00f3j kraj i ludzi, kt\u00f3ry musi si\u0119 u\u015bmiecha\u0107, kiedy s\u0142yszy swoje wiersze w ustach kolejnych pokole\u0144 m\u0142odych Polak\u00f3w. W\u0142adys\u0142aw Broniewski by\u0142 bez w\u0105tpienia poet\u0105 znakomitym, by\u0107 mo\u017ce jednym z najwybitniejszych polskich poet\u00f3w XX wieku. Jego powik\u0142ane losy, pogl\u0105dy i wybory polityczne mog\u0105 przyprawi\u0107 o zawr\u00f3t g\u0142owy. Zaanga\u017cowanie w komunizm po 1945 r. zaci\u0105\u017cy\u0142o na d\u0142ugie lata na percepcji tw\u00f3rczo\u015bci, nawet po \u015bmierci poety. <\/span><\/p>\n

W 1984 roku szko\u0142a prze\u017cy\u0142a tragedi\u0119. Podczas odbywaj\u0105cego si\u0119 w Modlinie kursu dla instruktor\u00f3w harcerskich zgin\u0119\u0142y w dramatycznych okoliczno\u015bciach podczas po\u017caru trzy nauczycielki SP 5 w Ciechanowie: Daniela Nowakowska, Janina Piotrowska, Iwona Ruszczy\u0144ska. Zdarzy\u0142o si\u0119 to tu\u017c po Dniu Kobiet. Do dzi\u015b o tej tragedii przypomina tablica wmurowana w holu szko\u0142y. Co roku odbywa si\u0119 przy niej chwila skupienia i pami\u0119ci. Kilka lat p\u00f3\u017aniej 27 listopada 1988 r. zmar\u0142 nieoczekiwanie dyrektor Stanis\u0142aw Czarnewicz, cz\u0142owiek legenda i symbol tej szko\u0142y. W\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci szkolnej narodzi\u0142 si\u0119 projekt ufundowania \u201etablicy pami\u0119ci\u201d, po\u015bwi\u0119conej zas\u0142u\u017conym dla szko\u0142y kierownikom plac\u00f3wki: Stefanowi Bukowi\u0144skiemu, Bronis\u0142awie Milewskiej, Stanis\u0142awowi Czarnewiczowi. Uroczyste ods\u0142oni\u0119cie tablicy odby\u0142o si\u0119 podczas obchod\u00f3w pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolecia szko\u0142y.<\/span><\/p>\n

Kolejnym dyrektorem SP 5 zosta\u0142a mgr Maria Maszewska, d\u0142ugoletnia nauczycielka fizyki i wicedyrektor za ostatniej kadencji S. CZarnewicza. Pe\u0142ni\u0142a obowi\u0105zki w niezwykle trudnym okresie reformowania polskiej o\u015bwiaty po okresie PRL (1 II 1989 – 31 VIII 1999). Szko\u0142a stopniowo zmienia\u0142a swoje oblicze. Powr\u00f3ci\u0142a nauka religii6<\/sup><\/a>, znikn\u0119\u0142y bariery ideologiczne w programach nauczania, zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 samodzielno\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 i nauczycieli. Maria Maszewska okaza\u0142a si\u0119 znakomit\u0105 dyrektor, kt\u00f3rej \u017cyczliwo\u015b\u0107 dla uczni\u00f3w i szacunek dla nauczycieli sta\u0142y si\u0119 przys\u0142owiowe. Od 1 IX 1999 roku obowi\u0105zki dyrektora szko\u0142y przej\u0105\u0142 w wyniku konkursu \u00f3wczesny wicedyrektor mgr Wies\u0142aw Burba. Sztafeta pokole\u0144 okaza\u0142a si\u0119 najlepszym sposobem utrzymania wysokiej pozycji szko\u0142y i zachowania tradycji. Dyrektor W. Burba kierowa\u0142 szko\u0142\u0105 przez kolejnych dwadzie\u015bcia lat do 31 sierpnia 2019 roku7<\/sup><\/a>. Zosta\u0142 zapami\u0119tany jako cz\u0142owiek niezwyk\u0142ej energii i pasji o\u015bwiatowej, znakomity organizator \u017cycia szkolnego, zwolennik wsp\u00f3\u0142pracy szko\u0142y ze \u015brodowiskiem lokalnym. Ceni\u0142 rzetelnych i tw\u00f3rczych nauczycieli, dba\u0142 o satysfakcj\u0119 uczni\u00f3w i rodzic\u00f3w, chaos organizacyjny w systemie zarz\u0105dzania o\u015bwiata uwa\u017ca\u0142 za grzech g\u0142\u00f3wny polskiej szko\u0142y. Pozostawi\u0142 po sobie kadr\u0119 m\u0105drych i odpowiedzialnych nauczycieli. W\u0142a\u015bnie on by\u0142 inicjatorem umieszczenia na budynku starej szko\u0142y przy ul. Wyzwolenia 9 tablicy z informacj\u0105 o funkcjonowaniu w tym miejscu szko\u0142y powszechnie zwanej ciechanowsk\u0105 \u201epi\u0105tk\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n

\n

\n

1<\/a> Dariusz Piotrowicz, Ciechan\u00f3w w latach Drugiej Rzeczypospolitej<\/i>, TMZC, Ciechan\u00f3w 1998, s. 119-133<\/p>\n<\/div>\n

\n

2<\/a> tam\u017ce<\/p>\n<\/div>\n

\n

3<\/a> tam\u017ce<\/p>\n<\/div>\n

\n

4<\/a> Fragment tekstu ze strony internetowej szko\u0142y, zak\u0142adka Dzieje szko\u0142y<\/i><\/p>\n<\/div>\n

\n

5<\/a> Instytucja organizuj\u0105c\u0105 doskonalenie zawodowe ciechanowskich nauczycieli by\u0142 Instytut Kszta\u0142cenia Nauczycieli im. W\u0142adys\u0142awa Spasowskiego \u2013 Oddzia\u0142 Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie-Rembertowie<\/p>\n<\/div>\n

\n

6<\/a> Bezpo\u015brednio Po II wojnie \u015bwiatowej religii nadal uczono w szko\u0142ach pa\u0144stwowych na mocy zapis\u00f3w tzw. konstytucji marcowej z 1921 roku, proces wyrzucenia lekcji religii rozpocz\u0119to formalnie w 1956 roku, wydaj\u0105c zezwolenie na prowadzenie zaj\u0119\u0107, co oznacza\u0142o odrzucenie obowi\u0105zku prowadzenia zaj\u0119\u0107. Religi\u0119 formalnie usuni\u0119to ze szk\u00f3\u0142 w 1961 roku. Wr\u00f3ci\u0142a na mocy instrukcji MEN 1 IX 1990 r.<\/p>\n<\/div>\n

\n

7<\/a> W l. 1999-2017 szko\u0142a z sze\u015bcioletnim cyklem nauczania, od roku 2017 szko\u0142a ponownie z o\u015bmioletnim cyklem nauczania<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Ciechan\u00f3w, ul. Wyzwolenia 9 (obecnie Okrzei 9) Ods\u0142oni\u0119cie: 20 V 2016 z okazji jubileuszu 70-lecia szko\u0142y Materia\u0142 granit czarny; wymiary: 900 mm x 650 mm, ufundowa\u0142 i wykona\u0142 Bernard Grzankowski Ciechan\u00f3w, jak zreszt\u0105 ca\u0142y kraj, odziedziczy\u0142 po okresie zabor\u00f3w … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":183,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-584","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/584","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=584"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":588,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/584\/revisions\/588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}