{"id":589,"date":"2022-09-18T11:46:29","date_gmt":"2022-09-18T09:46:29","guid":{"rendered":"https:\/\/tmzc.pl\/?page_id=589"},"modified":"2022-09-18T11:46:29","modified_gmt":"2022-09-18T09:46:29","slug":"84-tablica-upamietniajaca-jubileusz-50-lecia-powiatowego-domu-kultury-w-nowej-siedzibie-przy-ul-strazackiej-5-zbudowanej-w-1966-r-jako-pomnik-tysiaclecia-panstwa-polskiego","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/84-tablica-upamietniajaca-jubileusz-50-lecia-powiatowego-domu-kultury-w-nowej-siedzibie-przy-ul-strazackiej-5-zbudowanej-w-1966-r-jako-pomnik-tysiaclecia-panstwa-polskiego\/","title":{"rendered":"84. Tablica upami\u0119tniaj\u0105ca jubileusz 50-lecia Powiatowego Domu Kultury w nowej siedzibie przy ul. Stra\u017cackiej 5 zbudowanej w 1966 r. jako Pomnik Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego"},"content":{"rendered":"

Lokalizacja: Ciechan\u00f3w, ul. Stra\u017cacka 5<\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Ods\u0142oni\u0119cie: 22 VII 2016 z okazji jubileuszu 50-lecia Domu Kultury jako Pomnik Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego<\/span><\/p>\n

Materia\u0142: czarny granit; wymiary: 900 mm x 750 mm , ufundowa\u0142 i wykona\u0142 Bernard Grzankowski<\/span><\/p>\n

Historia ciechanowskiego domu kultury si\u0119ga pocz\u0105tku XX wieku. W\u00f3wczas to w 1907 roku powsta\u0142 w Ciechanowie jako jeden z pierwszych na Mazowszu Oddzia\u0142 Towarzystwa Kultury Polskiej i tego samego roku, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 ciechanowskiego lekarza Franciszka Rajkowskiego i Jana Konopnickiego, syna poetki Marii Konopnickiej, pierwszy dom ludowy. Od pocz\u0105tku plac\u00f3wce patronowa\u0142o dwoje wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w pozytywistycznych: Aleksander \u015awi\u0119tochowski i Maria Konopnicka. Pierwsza w Ciechanowie plac\u00f3wka kultury mie\u015bci\u0142a si\u0119 w budynku F. Rajkowskiego przy ul. Warszawskiej 49. By\u0142a to pierwsza w Ciechanowie plac\u00f3wka kultury. Szybko sta\u0142a si\u0119 centrum spo\u0142eczno-kulturalnym miasta, w kt\u00f3rym ka\u017cda grupa spo\u0142eczna znajdowa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaspokojenia swoich potrzeb kulturalnych. W roku 1910 wskutek trudno\u015bci finansowych i polityki utrudnie\u0144 w\u0142adz carskich Dom Ludowy zosta\u0142 zamkni\u0119ty. Jego funkcje przej\u0105\u0142 Dom Parafialny wybudowany z fundacji ks. pra\u0142ata Koskowskiego i Towarzystwo \u015apiewacze Lutnia. W 1912 roku w sali widowiskowej powsta\u0142o pierwsze sta\u0142e kino \u201eIluzjon-Oaza\u201d, a po jego zamkni\u0119ciu Syndykat Kina \u201ePolonia\u201d. W okresie mi\u0119dzywojennym \u017cycie kulturalne skupia\u0142o si\u0119 w kilku miejscach: w Domu Parafialnym, w sali Syndykatu, w \u201eszopie stra\u017cackiej\u201d przy magistracie, a tak\u017ce w kinie \u201ePolonia\u201d powsta\u0142ym w miejsce \u201eIluzjonu\u201d.<\/span><\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej Dom Kultury odrodzi\u0142 si\u0119 dopiero w 1947 roku, afiliowany przy Powiatowej Radzie Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych jako Powiatowy Dom Kultury w Ciechanowie. Mie\u015bci\u0142 si\u0119 w oficynie od podw\u00f3rza przy ul. Warszawskiej 16. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam cztery pomieszczenia i sala widowiskowa. Pomimo niefortunnej lokalizacji i ogromnych trudno\u015bci lokalowych plac\u00f3wka zacz\u0119\u0142a prowadzi\u0107 rzeczywist\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturaln\u0105. W 1954 r. opiek\u0119 na domem kultury przej\u0119\u0142a Powiatowa Rada Narodowa. R\u00f3\u017cnie toczy\u0142y si\u0119 losy domu kultury, ale wszyscy, tak\u017ce decydenci, mieli prze\u015bwiadczenie, \u017ce plac\u00f3wka zas\u0142uguje na samodzieln\u0105 i odpowiadaj\u0105c\u0105 wymogom czasu siedzib\u0119. Ciechanowianie marzyli o du\u017cym i nowoczesnym budynku, odpowiadaj\u0105cym potrzebom wielu zespo\u0142\u00f3w artystycznych, gnie\u017cd\u017c\u0105cych si\u0119 przy ul. Warszawskiej: teatralnemu, tanecznemu, plastycznemu, muzycznemu i innym ko\u0142om zainteresowa\u0144. Pierwsze wzmianki o planach budowy nowego domu kultury pojawiaj\u0105 si\u0119 w protokole posiedzenia ko\u0142a Zwi\u0105zku Zawodowego Pracownik\u00f3w Pa\u0144stwowych w Ciechanowie z 1 lutego 1950 roku1<\/sup><\/a>. Ju\u017c w 1960 roku dyskutowano w \u015brodowisku TMZC urz\u0105dzenie nowej siedziby Powiatowego Domu Kultury w Ciechanowie. Postulowano, by przed budynkiem na ul. Stra\u017cackiej znalaz\u0142o si\u0119 miejsce na popiersie Marii Konopnickiej, a wewn\u0105trz nowego budynku tablica z fragmentem wiersza poetki pt. <\/span>Na otwarcie Domu Ludowego w Ciechanowie<\/i><\/span>. Kolejna informacja pojawi\u0142a si\u0119 dopiero po o\u015bmiu latach w kwartalniku \u201e5 Rzek\u201d, kt\u00f3ry w grudniowym numerze donosi\u0142 o poparciu Prezydium WRN dla inicjatywy budowy \u2026 teatru w Ciechanowie. Redakcja pomyli\u0142a dom kultury z teatrem, ale wiadomo ju\u017c by\u0142o, \u017ce projekt ma szans\u0119. Decyzja o budowie zapad\u0142a 25 marca 1959 roku na II zwyczajnej konferencji PRN w Ciechanowie. Na sesji ustalono r\u00f3wnie\u017c, i\u017c patronem domu kultury b\u0119dzie Maria Konopnicka. Wyb\u00f3r patrona by\u0142 nieprzypadkowy. Pozytywistyczna poetka bywa\u0142a wielokrotnie w Ciechanowie u swego syna Jana, by\u0142a te\u017c jedn\u0105 z niewielu os\u00f3b, obok A. \u015awi\u0119tochowskiego i F. Rajkowskiego, zaanga\u017cowanych w powstanie oddzia\u0142u Towarzystwa Kultury Polskiej i utworzenie pierwszego domu kultury w Ciechanowie, nazywanego w\u00f3wczas Domem Ludowym. By\u0142a ponadto przedstawicielem nurtu ideowego, akceptowanego przez w\u0142adze PRL. Planowany Dom Kultury im. Marii Konopnickiej mia\u0142 by\u0107 obiektem wybudowanym jako Pomnik Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego. Rok p\u00f3\u017aniej, 8 maja 1960 roku, ju\u017c po wyborze miejsca na skraju parku nad rzek\u0105 \u0141ydyni\u0105, wmurowano akt erekcyjny. Ceremonii dokona\u0142 przewodnicz\u0105cy PRN Zdzis\u0142aw Barwi\u0144ski, a tre\u015b\u0107 aktu erekcyjnego przedstawia\u0142a si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:<\/span><\/p>\n

Powiatowa Rada Narodowa w Ciechanowie na swojej II zwyczajnej sesji w dniu 25 marca 1959 r., doceniaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 pobudzenia i rozszerzenia \u017cycia kulturalnego mieszka\u0144c\u00f3w powiatu postanowi\u0142a wybudowa\u0107 Powiatowy Dom Kultury Tysi\u0105clecia im. Marii Konopnickiej kosztem cz\u0119\u015bci wygospodarowanej nadwy\u017cki bud\u017cetowej powiatu za rok 1957 i 1958 w kwocie 5.700.00 z\u0142. Nazw\u0119 Domu zwi\u0105zano z rozpocz\u0119tymi w roku budowy obchodami Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego, tj. w roku 1960. Imi\u0119 Marii Konopnickiej nadano mu ze wzgl\u0119du na szczeg\u00f3lny zwi\u0105zek tej poetki z rozwojem kultury ciechanowskiej. W tym to czasie Przewodnicz\u0105cym Prezydium PRN by\u0142 Ob. Zdzis\u0142aw Barwi\u0144ski, a I Sekretarzem Komitetu Powiatowego PZPR \u2013 Tow. J\u00f3zef Pi\u00f3rkowski. Projektantem budynku by\u0142 in\u017c. arch. Dmowski, a wykonawc\u0105 Przedsi\u0119biorstwo Budownictwa Terenowego, kt\u00f3rego Dyrektorem by\u0142 in\u017c. Stanis\u0142aw \u017bbikowski.<\/i><\/span><\/p>\n

Na zbudowanie i oddanie do u\u017cytku nowego obiektu ciechanowianie musieli czeka\u0107 sze\u015b\u0107 lat. Pomimo tego, \u017ce w nowym budynku domu kultury ulokowano tak\u017ce kino \u201e\u0141ydynia\u201d, Powiatow\u0105 Bibliotek\u0119 Publiczn\u0105 i Klub RSW \u201ePrasa-Ksi\u0105\u017cka-Ruch\u201d, rado\u015b\u0107 by\u0142a ogromna. <\/span><\/p>\n

Oficjalnie nowy Dom Kultury oddano do u\u017cytku 22 lipca 1966 roku w \u015bwi\u0119to Odrodzenia Polski, w\u00f3wczas w dniu wolnym od pracy. Jednak g\u0142\u00f3wna uroczysto\u015b\u0107 odby\u0142a si\u0119 dwa dni wcze\u015bniej. Wzi\u0119\u0142o w niej udzia\u0142 wiele wa\u017cnych osobisto\u015bci PRL, m.in. przecinaj\u0105cy wst\u0119g\u0119 cz\u0142onek Rady Pa\u0144stwa i sekretarz KC PZPR Ryszard Strzelecki, I sekretarz KW PZPR Marian Jaworski, kierownik Wydzia\u0142u Organizacyjnego KC PZPR Edward Babiuch (p\u00f3\u017aniejszy premier), przewodnicz\u0105cy Prezydium WRN J\u00f3zef Pi\u0144kowski (p\u00f3\u017aniejszy premier). Kierownik PDK-u Wincenty Zgliczy\u0144ski oprowadzi\u0142 go\u015bci i dziennikarzy po nowym budynku, kre\u015bl\u0105c te\u017c plany i zamierzenia na najbli\u017csze lata. Projektantem nowoczesnego obiektu by\u0142 architekt Dmowski, a pod\u015bwietlane gabloty wystawiennicze przygotowa\u0142 in\u017c. Kirszenstein, ojciec Ireny Szewi\u0144skiej. Du\u017ce wra\u017cenie robi\u0142a zw\u0142aszcza sala kinowo-widowiskowa, miejsce przysz\u0142ych koncert\u00f3w i spektakli teatralnych. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 otwarcia kina \u201e\u0141ydynia\u201d, trzeciego w tym czasie w Ciechanowie, ale za to z I kategori\u0105 i nowoczesn\u0105 aparatur\u0105 projekcyjn\u0105. <\/span><\/p>\n

Min\u0119\u0142o 50 lat intensywnej dzia\u0142alno\u015bci artystycznej, edukacyjnej, impresaryjnej, podczas kt\u00f3rych arty\u015bci zwi\u0105zani z Domem Kultury odnosili autentyczne sukcesy, promuj\u0105c kultur\u0119 ziemi ciechanowskiej. Dom Kultury kilkakrotnie zmienia\u0142 nazw\u0119 i organ za\u0142o\u017cycielski. Od 1999 r. jest powiatow\u0105 instytucj\u0105 kultury pod nazw\u0105 Powiatowe Centrum Kultury i Sztuki. Jubileusz 50-lecia, kt\u00f3rego jednym z istotnych element\u00f3w by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej oddanie do u\u017cytku nowego obiektu, organizowa\u0142a w 2016 r. \u00f3wczesna dyrektor plac\u00f3wki dr Teresa Kaczorowska. W ramach 50-lecia PCKiS zaplanowano ciekawe i presti\u017cowe wydarzenia artystyczne: Festiwal Filmowy \u201eWiosna film\u00f3w w Polsce\u201d, Przegl\u0105d Filmowy \u201eOd big beatu do rocka\u201d, spektakl teatralny \u201eSpr\u00f3bujmy jeszcze raz\u201d w wykonaniu L. Malec i M. Siudyma, XIX \u201eSpotkanie z ksi\u0105\u017ck\u0105\u201d w Galerii z Iwon\u0105 Kienzler, autork\u0105 ksi\u0105\u017cki \u201eMaria Konopnicka. Rozwydrzona bezbo\u017cnica\u201d, I Og\u00f3lnopolski Festiwal Piosenki im. Urszuli Rzeczkowskiej, Spotkania Folklorystyczne \u201eKupalnocka\u201d, bezp\u0142atny 50-godzinny Maraton Filmowy, recitale Tadeusza Wo\u017cniaka, Tomasza Stockingera i Gra\u017cyny Barszczewskiej, warsztaty taneczne, plastyczne i muzyczne. Na elewacji budynku PCKiS od strony parku powsta\u0142 mural wg projektu Micha\u0142a Kowalczyka, inspirowany dzie\u0142em B. Biegasa \u201eW\u0105tpliwe pytania\u201d. Na elewacji frontowej znalaz\u0142a si\u0119 tablica ufundowana przez TMZC przypominaj\u0105ca jubileusz 50-lecia Domu Kultury w Ciechanowie.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Sugestie bibliograficzne:<\/span><\/p>\n

Hanna Morawska-Tybuchowska, <\/span>Otwieram dom, kr\u00f3lewski dom \u2026 Historia i wspomnienia 1947-1976,<\/i><\/span> Powiatowe Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie, Zwi\u0105zek Literat\u00f3w Polskich Oddzia\u0142 w Ciechanowie, Ciechan\u00f3w 2007 <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\n

1<\/a> Histori\u0119 budowy nowego budynku Powiatowego Domu Kultury przedstawia szczeg\u00f3\u0142owo Hanna Morawska-Tybuchowska w jubileuszowej publikacji z okazji 100-lecia Domu Kultury w Ciechanowie pt. Otwieram dom<\/i>, kr\u00f3lewski dom<\/i> \u2026<\/i>, Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie i Zwi\u0105zek Literat\u00f3w na Mazowszu Oddzia\u0142 w Ciechanowie, Ciechan\u00f3w 2007, s. 97-104<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lokalizacja: Ciechan\u00f3w, ul. Stra\u017cacka 5 Ods\u0142oni\u0119cie: 22 VII 2016 z okazji jubileuszu 50-lecia Domu Kultury jako Pomnik Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego Materia\u0142: czarny granit; wymiary: 900 mm x 750 mm , ufundowa\u0142 i wykona\u0142 Bernard Grzankowski Historia ciechanowskiego domu kultury si\u0119ga … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":184,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-589","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":592,"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/589\/revisions\/592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tmzc.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}